{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nZależność między mrówkami i mszycami jest jedną z bardziej interesujących interakcji\nmiędzygatunkowych wśród bezkręgowców. Mszyce, należące do pluskwiaków, żerując\nna roślinach przebijają tkanki roślinne i pobierają z floemu w bardzo dużych ilościach zawarty\nw nim płyn. Nadmiar wody oraz różnych związków organicznych wydalają przez specjalne\notwory w postaci dużych kropli substancji, zwanej spadzią, bogatej w cukry, sole mineralne,\nwitaminy i niektóre aminokwasy. Spadź jest zbierana i zjadana przez dorosłe mrówki. Karmią\nnią również swoje larwy (czerwie). Poczwarki mrówek nie pobierają pokarmu. Mrówki bronią\nmszyc przed drapieżnikami, a także mogą przenosić nimfy i dorosłe osobniki mszyc na nowe\nrośliny.\nNa podstawie: http://www.wiz.pl/8,340.html; Piotr Ślipiński 2012-07-09 Cukier za ochronę;\nhttp://www.gardeningknowhow.com/plant-problems/pests/insects/controlling-aphids-and-ants.htm\na) Wybierz spośród A-D i zaznacz poprawne dokończenie zdania. Odpowiedź uzasadnij,\nodnosząc się do informacji w tekście.\nZależność między mrówkami a mszycami to\nA. drapieżnictwo.\nB. komensalizm.\nC. konkurencja.\nD. mutualizm.\nUzasadnienie:\nb) Określ, które owady - mrówki czy mszyce - przechodzą rozwój złożony\nz przeobrażeniem zupełnym. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do informacji\nw tekście.\nRozwój złożony z przeobrażeniem zupełnym przechodzą:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n13a)\n13b)\n13c)\n14.\n15a)\n15b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie rodzaju zależności międzygatunkowej opisanej\nw tekście. (PP I.3b.2, I.4a.13)\nSchemat punktowania\n1 p. - za zaznaczenie właściwego dokończenia zdania i za uzasadnienie odnoszące się do\nkonkretnych korzyści dla obu stron: uzyskiwania pokarmu przez mrówki\ni otrzymywania transportu lub ochrony przez mszyce.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nD.\nUzasadnienie:\n• Obie strony odnoszą korzyści, tzn. mszyce mają ochronę przed drapieżnikami, a mrówki\nuzyskują pokarm w postaci cukrów.\n• Mrówki chronią mszyce w zamian za cukier.\nUwaga:\nNie uznaje się uzasadnienia odnoszącego się jedynie do definicji mutualizmu - wymagane jest\npodanie konkretnych korzyści, które obydwa gatunki odnoszą.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nRozpoznanie i uzasadnienie rodzaju przeobrażenia u owadów\nopisanych w tekście. (III.2a., I.4a.9)\nSchemat punktowania\n1 p. - za wskazanie mrówek jako owadów przechodzących rozwój złożony z przeobrażeniem\nzupełnym i poprawne uzasadnienie odnoszące się do informacji z tekstu: larw w postaci\nczerwi lub obecności poczwarki.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nRozwój złożony z przeobrażeniem zupełnym przechodzą: mrówki.\nUzasadnienie:\n• W cyklu rozwojowym występuje stadium poczwarki.\n• Ich larwy mają postać czerwia.\n• U tych owadów są i larwy, i poczwarki.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 15. (2 pkt)
Zależność między mrówkami i mszycami jest jedną z bardziej interesujących interakcji
międzygatunkowych wśród bezkręgowców. Mszyce, należące do pluskwiaków, żerując
na roślinach przebijają tkanki roślinne i pobierają z floemu w bardzo dużych ilościach zawarty
w nim płyn. Nadmiar wody oraz różnych związków organicznych wydalają przez specjalne
otwory w postaci dużych kropli substancji, zwanej spadzią, bogatej w cukry, sole mineralne,
witaminy i niektóre aminokwasy. Spadź jest zbierana i zjadana przez dorosłe mrówki. Karmią
nią również swoje larwy (czerwie). Poczwarki mrówek nie pobierają pokarmu. Mrówki bronią
mszyc przed drapieżnikami, a także mogą przenosić nimfy i dorosłe osobniki mszyc na nowe
rośliny.
Na podstawie: http://www.wiz.pl/8,340.html; Piotr Ślipiński 2012-07-09 Cukier za ochronę;
http://www.gardeningknowhow.com/plant-problems/pests/insects/controlling-aphids-and-ants.htm
a) Wybierz spośród A-D i zaznacz poprawne dokończenie zdania. Odpowiedź uzasadnij,
odnosząc się do informacji w tekście.
Zależność między mrówkami a mszycami to
A. drapieżnictwo.
B. komensalizm.
C. konkurencja.
D. mutualizm.
Uzasadnienie:
b) Określ, które owady - mrówki czy mszyce - przechodzą rozwój złożony
z przeobrażeniem zupełnym. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do informacji
w tekście.
Rozwój złożony z przeobrażeniem zupełnym przechodzą:
Uzasadnienie:
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
13a)
13b)
13c)
14.
15a)
15b)
Maks. liczba pkt
1
1
1
1
1
1
Uzyskana liczba pkt
Poziom rozszerzony
MBI_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 15. (0-2)
a) (0-1)
Wiadomości i rozumienie
Określenie rodzaju zależności międzygatunkowej opisanej
w tekście. (PP I.3b.2, I.4a.13)
Schemat punktowania
1 p. - za zaznaczenie właściwego dokończenia zdania i za uzasadnienie odnoszące się do
konkretnych korzyści dla obu stron: uzyskiwania pokarmu przez mrówki
i otrzymywania transportu lub ochrony przez mszyce.
0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
D.
Uzasadnienie:
• Obie strony odnoszą korzyści, tzn. mszyce mają ochronę przed drapieżnikami, a mrówki
uzyskują pokarm w postaci cukrów.
• Mrówki chronią mszyce w zamian za cukier.
Uwaga:
Nie uznaje się uzasadnienia odnoszącego się jedynie do definicji mutualizmu - wymagane jest
podanie konkretnych korzyści, które obydwa gatunki odnoszą.
b) (0-1)
Tworzenie informacji
Rozpoznanie i uzasadnienie rodzaju przeobrażenia u owadów
opisanych w tekście. (III.2a., I.4a.9)
Schemat punktowania
1 p. - za wskazanie mrówek jako owadów przechodzących rozwój złożony z przeobrażeniem
zupełnym i poprawne uzasadnienie odnoszące się do informacji z tekstu: larw w postaci
czerwi lub obecności poczwarki.
0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
Rozwój złożony z przeobrażeniem zupełnym przechodzą: mrówki.
Uzasadnienie:
• W cyklu rozwojowym występuje stadium poczwarki.
• Ich larwy mają postać czerwia.
• U tych owadów są i larwy, i poczwarki.

","solutions":[]}