{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/26","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"26","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 26. (3 pkt)\nBabka nadmorska (Plantago maritima) w środowisku naturalnym występuje na siedliskach\no różnej wilgotności, m.in. na bagnach, a także na murawach porastających klify nadmorskie.\nZbadano wysokość roślin babki w obu populacjach na stanowiskach naturalnych, a następnie\nnasiona zebrane z roślin populacji bagiennej i klifowej wysiano na poletku doświadczalnym\no średniej wilgotności gleby. Po pewnym czasie zmierzono wysokość wyhodowanych roślin.\nW tabeli przedstawiono wyniki badań.\nSiedlisko populacji\nbabki nadmorskiej\nŚrednia wysokość roślin [cm]\nna stanowisku\nnaturalnym\nhodowanych na poletku\ndoświadczalnym\nbagno\n35,0\n31,5\nmurawa z klifu nadmorskiego\n7,5\n20,7\nNa podstawie C.J. Krebs, Ekologia, Warszawa 2011.\na) Uzasadnij, uwzględniając wyniki badań, że przyczyną różnic w wysokości roślin babki\nnadmorskiej w badanych populacjach naturalnych jest\n1. zarówno zmienność genetyczna:\n2. jak i również zmienność środowiskowa (fenotypowa):\nb) Oceń, czy na podstawie przedstawionych wyników badań można sformułować wnioski\nprzedstawione w tabeli. Zaznacz T (tak), jeśli wniosek wynika z tych badań,\nalbo N (nie) - jeśli z nich nie wynika.\n1. Babka nadmorska ma szeroki zakres tolerancji pod względem wilgotności\nsiedliska.\nT\nN\n2. Populacje babki nadmorskiej z bagien i z klifów należy zaklasyfikować\ndo dwóch odrębnych gatunków.\nT\nN\n3. Dla babki nadmorskiej optymalne jest siedlisko o średniej wilgotności.\nT\nN\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26 (0-3)\na) (0-2)\nTworzenie informacji\nUzasadnienie wyników badań dotyczących wpływu zmienności\ngenetycznej i zmienności środowiskowej na różnice\nw wysokości roślin babki nadmorskiej. (III.1a., I.4b.24, 25)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne uzasadnienie odnoszące się do wyników doświadczenia, dotyczące\nzarówno (1) zmienności genetycznej - różna wysokość roślin pochodzących z różnych\npopulacji na poletku doświadczalnym, jak i (2) zmienności fenotypowej - różnice\npomiędzy wysokością roślin na poletku doświadczalnym i wysokością roślin\nw populacji naturalnej.\n1 p. - za poprawne uzasadnienie odnoszące się do wyników doświadczenia, ale dotyczące\ntylko jednej zmienności: genetycznej albo fenotypowej.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n1. zmienność genetyczna:\n• średnia wysokość roślin wyhodowanych na stanowisku doświadczalnym jest różna\ni zależy od tego, z której populacji ze stanowisk naturalnych pochodziły nasiona.\n• wysokości roślin z dwóch populacji hodowanych na poletku doświadczalnym nadal się\nróżnią, co świadczy o tym, że na wysokość roślin wpływa nie tylko zmienność\nśrodowiskowa.\n• gdyby populacje były takie same genetycznie, to na poletku doświadczalnym rośliny\nmiałyby taką samą wysokość.\n2. zmienność środowiskowa (fenotypowa):\n• średnia wysokość roślin wyhodowanych na stanowisku doświadczalnym o średniej\nwilgotności różni się od średniej wysokości roślin z populacji ze stanowiska\nnaturalnego, z której pochodziły nasiona.\n• rośliny na poletku doświadczalnym były wyższe niż na klifie, ale niższe niż na bagnie,\nczyli wysokość zależy od wilgotności podłoża.\n• średnia wysokość roślin z klifu nadmorskiego była niższa w środowisku naturalnym niż\nna poletku doświadczalnym, gdzie była wyższa wilgotność.\n• różnica wysokości babki nadmorskiej z klifu nadmorskiego i bagna była mniejsza\nna poletku doświadczalnym niż w warunkach naturalnych.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nOcena poprawności wniosków dotyczących różnic w wysokości\nroślin babki nadmorskiej, sformułowanych na podstawie wyników\nbadań. (III.2a., I.4b.24,25)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech sformułowanych wniosków.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - T, 2. - N, 3. - N","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 26. (3 pkt)<br>Babka nadmorska (Plantago maritima) w środowisku naturalnym występuje na siedliskach<br>o różnej wilgotności, m.in. na bagnach, a także na murawach porastających klify nadmorskie.<br>Zbadano wysokość roślin babki w obu populacjach na stanowiskach naturalnych, a następnie<br>nasiona zebrane z roślin populacji bagiennej i klifowej wysiano na poletku doświadczalnym<br>o średniej wilgotności gleby. Po pewnym czasie zmierzono wysokość wyhodowanych roślin.<br>W tabeli przedstawiono wyniki badań.<br>Siedlisko populacji<br>babki nadmorskiej<br>Średnia wysokość roślin [cm]<br>na stanowisku<br>naturalnym<br>hodowanych na poletku<br>doświadczalnym<br>bagno<br>35,0<br>31,5<br>murawa z klifu nadmorskiego<br>7,5<br>20,7<br>Na podstawie C.J. Krebs, Ekologia, Warszawa 2011.<br>a) Uzasadnij, uwzględniając wyniki badań, że przyczyną różnic w wysokości roślin babki<br>nadmorskiej w badanych populacjach naturalnych jest</p>\n<ol><li>zarówno zmienność genetyczna:</li><li>jak i również zmienność środowiskowa (fenotypowa):</li></ol>\n<p>b) Oceń, czy na podstawie przedstawionych wyników badań można sformułować wnioski<br>przedstawione w tabeli. Zaznacz T (tak), jeśli wniosek wynika z tych badań,<br>albo N (nie) - jeśli z nich nie wynika.</p>\n<ol><li>Babka nadmorska ma szeroki zakres tolerancji pod względem wilgotności</li></ol>\n<p>siedliska.<br>T<br>N</p>\n<ol><li>Populacje babki nadmorskiej z bagien i z klifów należy zaklasyfikować</li></ol>\n<p>do dwóch odrębnych gatunków.<br>T<br>N</p>\n<ol><li>Dla babki nadmorskiej optymalne jest siedlisko o średniej wilgotności.</li></ol>\n<p>T<br>N<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 26 (0-3)<br>a) (0-2)<br>Tworzenie informacji<br>Uzasadnienie wyników badań dotyczących wpływu zmienności<br>genetycznej i zmienności środowiskowej na różnice<br>w wysokości roślin babki nadmorskiej. (III.1a., I.4b.24, 25)<br>Schemat punktowania<br>2 p. - za poprawne uzasadnienie odnoszące się do wyników doświadczenia, dotyczące<br>zarówno (1) zmienności genetycznej - różna wysokość roślin pochodzących z różnych<br>populacji na poletku doświadczalnym, jak i (2) zmienności fenotypowej - różnice<br>pomiędzy wysokością roślin na poletku doświadczalnym i wysokością roślin<br>w populacji naturalnej.<br>1 p. - za poprawne uzasadnienie odnoszące się do wyników doświadczenia, ale dotyczące<br>tylko jednej zmienności: genetycznej albo fenotypowej.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi</p>\n<ol><li>zmienność genetyczna:</li></ol>\n<p>• średnia wysokość roślin wyhodowanych na stanowisku doświadczalnym jest różna<br>i zależy od tego, z której populacji ze stanowisk naturalnych pochodziły nasiona.<br>• wysokości roślin z dwóch populacji hodowanych na poletku doświadczalnym nadal się<br>różnią, co świadczy o tym, że na wysokość roślin wpływa nie tylko zmienność<br>środowiskowa.<br>• gdyby populacje były takie same genetycznie, to na poletku doświadczalnym rośliny<br>miałyby taką samą wysokość.</p>\n<ol><li>zmienność środowiskowa (fenotypowa):</li></ol>\n<p>• średnia wysokość roślin wyhodowanych na stanowisku doświadczalnym o średniej<br>wilgotności różni się od średniej wysokości roślin z populacji ze stanowiska<br>naturalnego, z której pochodziły nasiona.<br>• rośliny na poletku doświadczalnym były wyższe niż na klifie, ale niższe niż na bagnie,<br>czyli wysokość zależy od wilgotności podłoża.<br>• średnia wysokość roślin z klifu nadmorskiego była niższa w środowisku naturalnym niż<br>na poletku doświadczalnym, gdzie była wyższa wilgotność.<br>• różnica wysokości babki nadmorskiej z klifu nadmorskiego i bagna była mniejsza<br>na poletku doświadczalnym niż w warunkach naturalnych.<br>b) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Ocena poprawności wniosków dotyczących różnic w wysokości<br>roślin babki nadmorskiej, sformułowanych na podstawie wyników<br>badań. (III.2a., I.4b.24,25)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech sformułowanych wniosków.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź</p>\n<ol><li>- T, 2. - N, 3. - N</li></ol>","solutions":[]}