{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/30","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"30","points":2,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (2 pkt)\nPrzypadkowe zmiany częstości występowania alleli w puli genowej małych, izolowanych\npopulacji określa się mianem dryfu genetycznego. Jedną z postaci dryfu genetycznego jest tzw.\nefekt wąskiego gardła. Może być on spowodowany przez nagłe, znaczne zmiany w środowisku,\nnp. pożar, czy powódź, które mogą doprowadzić do drastycznego zmniejszenia liczebności\npopulacji danego gatunku.\na) Wyjaśnij, w jaki sposób efekt wąskiego gardła może spowodować zmianę częstości\nwystępowania alleli w danej populacji w stosunku do populacji wyjściowej.\nb) Oceń, czy poniższe informacje dotyczące dryfu genetycznego są prawdziwe. Zaznacz\nP, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1. Efekt dryfu genetycznego zależy od liczebności populacji -\nw populacjach o większej liczebności jest większy.\nP\nF\n2. W wyniku dryfu genetycznego może dojść do zwiększenia częstości\njednych alleli w populacji i do zmniejszenia częstości innych.\nP\nF\n3. Dryf genetyczny może spowodować utrwalenie się alleli niekorzystnych,\nzmniejszających dostosowanie do środowiska.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n28a)\n28b)\n29.\n30a)\n30b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n2\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie wpływu efektu wąskiego gardła na zmianę\nczęstości występowania alleli w populacji potomnej.\n(III.2b., I.4b.24)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie odnoszące się do - spowodowanej losowo - innej częstości\nokreślonych alleli w populacji osobników, które przetrwały.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nW niewielkiej populacji utworzonej z osobników, które przetrwały, pewne allele mogą\nnie występować, a inne - mieć częstość znacznie większą niż w populacji wyjściowej.\nKiedy osobniki te będą się rozmnażać, częstość tych alleli będzie jeszcze się zmieniać.\nPrzy silnym spadku liczebności populacji mogą nie przeżyć osobniki zawierające\nokreślone allele, które tym samym nie będą występować w populacji potomnej.\nJeśli przeżyje tylko niewielka grupa osobników, to mogą u nich nie występować allele,\nktóre były rzadkie w populacji wyjściowej.\nW małej liczebnie populacji nasilają się losowe wahania częstości alleli z pokolenia\nna pokolenie, co może skutkować utratą niektórych alleli.\nEfekt wąskiego gardła, spowodowany nagłym, drastycznym spadkiem liczebności\npopulacji, może doprowadzić do wystąpienia przypadkowych zmian częstości alleli\nz powodu ograniczenia puli genowej w danej populacji w stosunku do populacji\nwyjściowej.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie informacji dotyczących dryfu\ngenetycznego. (III.2b., I.4b.24)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech informacji.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - F, 2. - P, 3. - P","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 30. (2 pkt)<br>Przypadkowe zmiany częstości występowania alleli w puli genowej małych, izolowanych<br>populacji określa się mianem dryfu genetycznego. Jedną z postaci dryfu genetycznego jest tzw.<br>efekt wąskiego gardła. Może być on spowodowany przez nagłe, znaczne zmiany w środowisku,<br>np. pożar, czy powódź, które mogą doprowadzić do drastycznego zmniejszenia liczebności<br>populacji danego gatunku.<br>a) Wyjaśnij, w jaki sposób efekt wąskiego gardła może spowodować zmianę częstości<br>występowania alleli w danej populacji w stosunku do populacji wyjściowej.<br>b) Oceń, czy poniższe informacje dotyczące dryfu genetycznego są prawdziwe. Zaznacz<br>P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.</p>\n<ol><li>Efekt dryfu genetycznego zależy od liczebności populacji -</li></ol>\n<p>w populacjach o większej liczebności jest większy.<br>P<br>F</p>\n<ol><li>W wyniku dryfu genetycznego może dojść do zwiększenia częstości</li></ol>\n<p>jednych alleli w populacji i do zmniejszenia częstości innych.<br>P<br>F</p>\n<ol><li>Dryf genetyczny może spowodować utrwalenie się alleli niekorzystnych,</li></ol>\n<p>zmniejszających dostosowanie do środowiska.<br>P<br>F<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>28a)<br>28b)<br>29.<br>30a)<br>30b)<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>2<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R<br>BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 30. (0-2)<br>a) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Wyjaśnienie wpływu efektu wąskiego gardła na zmianę<br>częstości występowania alleli w populacji potomnej.<br>(III.2b., I.4b.24)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawne wyjaśnienie odnoszące się do - spowodowanej losowo - innej częstości<br>określonych alleli w populacji osobników, które przetrwały.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>W niewielkiej populacji utworzonej z osobników, które przetrwały, pewne allele mogą<br>nie występować, a inne - mieć częstość znacznie większą niż w populacji wyjściowej.<br>Kiedy osobniki te będą się rozmnażać, częstość tych alleli będzie jeszcze się zmieniać.<br>Przy silnym spadku liczebności populacji mogą nie przeżyć osobniki zawierające<br>określone allele, które tym samym nie będą występować w populacji potomnej.<br>Jeśli przeżyje tylko niewielka grupa osobników, to mogą u nich nie występować allele,<br>które były rzadkie w populacji wyjściowej.<br>W małej liczebnie populacji nasilają się losowe wahania częstości alleli z pokolenia<br>na pokolenie, co może skutkować utratą niektórych alleli.<br>Efekt wąskiego gardła, spowodowany nagłym, drastycznym spadkiem liczebności<br>populacji, może doprowadzić do wystąpienia przypadkowych zmian częstości alleli<br>z powodu ograniczenia puli genowej w danej populacji w stosunku do populacji<br>wyjściowej.<br>b) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Zinterpretowanie informacji dotyczących dryfu<br>genetycznego. (III.2b., I.4b.24)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech informacji.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź</p>\n<ol><li>- F, 2. - P, 3. - P</li></ol>","solutions":[]}