{"id":"biologia-2020-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/18","paper_id":"biologia-2020-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nZawartość jodu w pokarmach roślinnych zależy od ilości tego pierwiastka w ziemi uprawnej.\nNa terenach ubogich w jod jego ilość w przeliczeniu na suchą masę roślinną wynosi 10 μg/kg,\npodczas gdy na glebach zasobnych w jod - 1 mg/kg.\nProduktami spożywczymi o dużej zawartości jodu są np. ryby morskie, owoce morza, glony morskie\ni rośliny rosnące na glebach o dużej zawartości jodu. Tereny oddalone od wybrzeży, np. górzyste\ntereny Szwajcarii, są bardzo ubogie w jod. U mieszkańców tych okolic obserwowano masowe\nwystępowanie tzw. wola. Od 1922 roku, kiedy rząd szwajcarski postanowił do soli produkowanej\nw swoim kraju dodawać jod, liczba osób, u których występowało wole, znacznie się obniżyła.\nNa podstawie: M. Gietka-Czernel, Profilaktyka niedoboru jodu, „Postępy Nauk Medycznych”, t. XXVIII, nr 12/2015.\nWyjaśnij, dlaczego po wprowadzeniu soli jodowanej w Szwajcarii znacznie zmniejszyła się\nliczba ludzi, u których występowało wole. W odpowiedzi uwzględnij rolę jodu w organizmie\nczłowieka.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie zależności między odżywianiem się człowieka\na prawidłowym funkcjonowaniem tarczycy. (III.1b., I.3c.8)\nZasady oceniania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające zwiększenie w pożywieniu ilości jodu\nniezbędnego do syntezy hormonów tarczycy, których niedobór wywołuje wole.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź:\nWprowadzenie soli jodowanej uzupełniło w diecie opisanych ludzi niedobory jodu,\nniezbędnego do produkcji hormonów tarczycy, których niedobór wywołuje wole.","solution":null,"image":"img/biologia-2020-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 18. (1 pkt)<br>Zawartość jodu w pokarmach roślinnych zależy od ilości tego pierwiastka w ziemi uprawnej.<br>Na terenach ubogich w jod jego ilość w przeliczeniu na suchą masę roślinną wynosi 10 μg/kg,<br>podczas gdy na glebach zasobnych w jod - 1 mg/kg.<br>Produktami spożywczymi o dużej zawartości jodu są np. ryby morskie, owoce morza, glony morskie<br>i rośliny rosnące na glebach o dużej zawartości jodu. Tereny oddalone od wybrzeży, np. górzyste<br>tereny Szwajcarii, są bardzo ubogie w jod. U mieszkańców tych okolic obserwowano masowe<br>występowanie tzw. wola. Od 1922 roku, kiedy rząd szwajcarski postanowił do soli produkowanej<br>w swoim kraju dodawać jod, liczba osób, u których występowało wole, znacznie się obniżyła.<br>Na podstawie: M. Gietka-Czernel, Profilaktyka niedoboru jodu, „Postępy Nauk Medycznych”, t. XXVIII, nr 12/2015.<br>Wyjaśnij, dlaczego po wprowadzeniu soli jodowanej w Szwajcarii znacznie zmniejszyła się<br>liczba ludzi, u których występowało wole. W odpowiedzi uwzględnij rolę jodu w organizmie<br>człowieka.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 18. (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Wyjaśnienie zależności między odżywianiem się człowieka<br>a prawidłowym funkcjonowaniem tarczycy. (III.1b., I.3c.8)<br>Zasady oceniania<br>1 p. - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające zwiększenie w pożywieniu ilości jodu<br>niezbędnego do syntezy hormonów tarczycy, których niedobór wywołuje wole.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowa odpowiedź:<br>Wprowadzenie soli jodowanej uzupełniło w diecie opisanych ludzi niedobory jodu,<br>niezbędnego do produkcji hormonów tarczycy, których niedobór wywołuje wole.</p>","solutions":[]}