{"id":"biologia-2020-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad/6","paper_id":"biologia-2020-czerwiec-matura-stara-podstawowa","number":"6","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (3 pkt)\nZwiązki osmotycznie czynne to takie, których obecność w roztworze jest przyczyną napływu\nwody do roztworu przez błony biologiczne. Takim związkiem jest np. laktoza. Prawie\nwszystkie niemowlęta i dzieci są zdolne do trawienia laktozy. U większości dorosłych\nnie występuje enzym laktaza, który katalizuje hydrolizę laktozy. U dorosłych z niedoborem\nlaktazy, po spożyciu mleka krowiego w świetle jelita cienkiego gromadzi się laktoza, która\nnie jest wchłaniana z jelita cienkiego do krwi i przechodzi dalej do jelita grubego.\na) Podaj nazwę grupy związków organicznych, do których należy laktoza.\nb) Wyjaśnij, dlaczego u osób spożywających mleko niedobór enzymu laktazy może być\nprzyczyną wzdęć i biegunek. W odpowiedzi uwzględnij proces przeprowadzany przez\nbakterie jelitowe.\nc) Określ, w jaki sposób osobom z nietolerancją laktozy umożliwia się spożywanie\nproduktów mlecznych.\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-3)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie przynależności składników pokarmowych\ndo określonych grup związków organicznych. (I.3c.8)\nZasady oceniania\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy grupy związków organicznych, do których należy\nlaktoza.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• cukry\n• węglowodany\n• disacharydy\n• dwucukry\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie związku między właściwościami cukrów,\na procesem ich trawienia i wchłaniania w przewodzie\npokarmowym człowieka. (III.2a., I.4b.2)\nZasady oceniania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające brak możliwości trawienia i wchłaniania\nlaktozy w jelicie cienkim oraz proces fermentacji laktozy w jelicie grubym.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• U ludzi z niedoborem enzymu laktazy cukier laktoza nie jest trawiony i wchłaniany w jelicie\ncienkim, ale przy udziale bakterii jelitowych podlega fermentacji w jelicie grubym,\nczego objawami są wzdęcia i biegunki.\n• U dorosłych ludzi z niedoborem laktazy zaburzone jest trawienie laktozy. Ponieważ\nnie jest trawiona i wchłaniana w jelicie cienkim, gromadzi się ona w jelicie grubym,\ngdzie przy udziale bakterii jelitowych ulega fermentacji.\nc) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nWskazanie źródeł i roli w organizmie człowieka wybranych\nskładników pokarmowych. (I.3c.8)\nZasady oceniania\n1 p. - za poprawne określenie sposobu umożliwienia osobom z nietolerancją laktozy\nspożywania produktów mlecznych.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nSpożywanie produktów mlecznych przez osoby nietolerujące laktozy umożliwiają:\n• stosowanie środków farmakologicznych, np. enzymu laktazy;\n• picie mleka bezlaktozowego;\n• znajdujące się w produktach mlecznych bakterie wytwarzające bakteryjną laktazę.","solution":null,"image":"img/biologia-2020-czerwiec-matura-stara-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6. (3 pkt)<br>Związki osmotycznie czynne to takie, których obecność w roztworze jest przyczyną napływu<br>wody do roztworu przez błony biologiczne. Takim związkiem jest np. laktoza. Prawie<br>wszystkie niemowlęta i dzieci są zdolne do trawienia laktozy. U większości dorosłych<br>nie występuje enzym laktaza, który katalizuje hydrolizę laktozy. U dorosłych z niedoborem<br>laktazy, po spożyciu mleka krowiego w świetle jelita cienkiego gromadzi się laktoza, która<br>nie jest wchłaniana z jelita cienkiego do krwi i przechodzi dalej do jelita grubego.<br>a) Podaj nazwę grupy związków organicznych, do których należy laktoza.<br>b) Wyjaśnij, dlaczego u osób spożywających mleko niedobór enzymu laktazy może być<br>przyczyną wzdęć i biegunek. W odpowiedzi uwzględnij proces przeprowadzany przez<br>bakterie jelitowe.<br>c) Określ, w jaki sposób osobom z nietolerancją laktozy umożliwia się spożywanie<br>produktów mlecznych.<br>Poziom podstawowy<br>MBI_1P</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 6. (0-3)<br>a) (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Określenie przynależności składników pokarmowych<br>do określonych grup związków organicznych. (I.3c.8)<br>Zasady oceniania<br>1 p. - za podanie poprawnej nazwy grupy związków organicznych, do których należy<br>laktoza.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• cukry<br>• węglowodany<br>• disacharydy<br>• dwucukry<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>b) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Wyjaśnienie związku między właściwościami cukrów,<br>a procesem ich trawienia i wchłaniania w przewodzie<br>pokarmowym człowieka. (III.2a., I.4b.2)<br>Zasady oceniania<br>1 p. - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające brak możliwości trawienia i wchłaniania<br>laktozy w jelicie cienkim oraz proces fermentacji laktozy w jelicie grubym.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• U ludzi z niedoborem enzymu laktazy cukier laktoza nie jest trawiony i wchłaniany w jelicie<br>cienkim, ale przy udziale bakterii jelitowych podlega fermentacji w jelicie grubym,<br>czego objawami są wzdęcia i biegunki.<br>• U dorosłych ludzi z niedoborem laktazy zaburzone jest trawienie laktozy. Ponieważ<br>nie jest trawiona i wchłaniana w jelicie cienkim, gromadzi się ona w jelicie grubym,<br>gdzie przy udziale bakterii jelitowych ulega fermentacji.<br>c) (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Wskazanie źródeł i roli w organizmie człowieka wybranych<br>składników pokarmowych. (I.3c.8)<br>Zasady oceniania<br>1 p. - za poprawne określenie sposobu umożliwienia osobom z nietolerancją laktozy<br>spożywania produktów mlecznych.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Spożywanie produktów mlecznych przez osoby nietolerujące laktozy umożliwiają:<br>• stosowanie środków farmakologicznych, np. enzymu laktazy;<br>• picie mleka bezlaktozowego;<br>• znajdujące się w produktach mlecznych bakterie wytwarzające bakteryjną laktazę.</p>","solutions":[]}