{"id":"biologia-2020-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"biologia-2020-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (3 pkt)\nChoroby tarczycy określane są jako pierwotne, jeżeli wynikają z nieprawidłowego działania\nsamego gruczołu dokrewnego, lub jako wtórne - jeżeli związane są z nieprawidłowym\ndziałaniem przysadki mózgowej produkującej hormon tyreotropowy (TSH).\nPoniżej przedstawiono wybrane wyniki badania tzw. profilu tarczycowego u psa.\nProfil tarczycowy (osocze)\nWynik\nJednostki\nNorma\nTyroksyna całkowita (T4)\n<0,50\nµg/dl\n1,50-4,50\nTyreotropina (TSH)\n2,10\nng/ml\n0,001-0,400\nNa podstawie: https://www.dbc.wroc.pl/Content/7451/Ocena_funkc_tarczycy_Popiel_Jaroslaw_DBC.pdf\na) Określ, czy u badanego psa wyniki wskazują na pierwotną czy wtórną niedoczynność\ntarczycy. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając sposób regulacji wydzielania\nhormonów tarczycy.\nb) Wyjaśnij, dlaczego syntetyczne odpowiedniki hormonów tarczycy, w odróżnieniu\nod insuliny, mogą być podawane doustnie. W odpowiedzi porównaj budowę obu tych\nhormonów.\nc) Podaj dwa przykłady charakterystycznych objawów niedoczynności tarczycy\nu człowieka.\n1\n2\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n17.\n18a)\n18b)\n19a)\n19b)\n19c)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-3)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nNa podstawie przedstawionych wyników badań określenie\ni uzasadnienie rodzaju niedoczynności tarczycy.\n(III.2a., I.4a.10)\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 p. - za poprawne określenie, że wyniki wskazują na pierwotną niedoczynność tarczycy\nu badanego psa i uwzględnienie mechanizmu ujemnego sprzężenia zwrotnego.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nBadany pies ma pierwotną niedoczynność tarczycy, ponieważ ilość TSH ponad normę\nspowodowana jest brakiem hamowania przysadki na skutek niskiej zawartości T4 we krwi,\nco powoduje intensywne wydzielanie TSH (brak ujemnego sprzężenia zwrotnego).\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie różnicy dotyczącej sposobu podawania\nsyntetycznych odpowiedników hormonów tarczycy i insuliny.\n(III.2a., I.4a.10)\nZasady oceniania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie odnoszące się do budowy obu hormonów i możliwości ich\ntrawienia w przewodzie pokarmowym.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nHormony tarczycy są pochodnymi aminokwasu tyrozyny, również ich syntetyczne\nodpowiedniki, nie są trawione w przewodzie pokarmowym. Insulina jest polipeptydem\ni w przewodzie pokarmowym podlegałaby działaniu proteaz, dlatego musi być podawana\ndożylnie.\nc) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nPrzedstawienie objawów niedoczynności tarczycy\nu człowieka. (I.3c.8,9 PP)\nZasady oceniania\n1 p. - za podanie dwóch charakterystycznych objawów niedoczynności tarczycy\nu człowieka.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• wzrost masy ciała;\n• otyłość, zmniejszenie aktywności;\n• powolność / ospałość;\n• wcześniej niewystępujące intensywne odczuwanie zimna;\n• wypadanie włosów.","solution":null,"image":"img/biologia-2020-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 19. (3 pkt)<br>Choroby tarczycy określane są jako pierwotne, jeżeli wynikają z nieprawidłowego działania<br>samego gruczołu dokrewnego, lub jako wtórne - jeżeli związane są z nieprawidłowym<br>działaniem przysadki mózgowej produkującej hormon tyreotropowy (TSH).<br>Poniżej przedstawiono wybrane wyniki badania tzw. profilu tarczycowego u psa.<br>Profil tarczycowy (osocze)<br>Wynik<br>Jednostki<br>Norma<br>Tyroksyna całkowita (T4)<br>&lt;0,50<br>µg/dl<br>1,50-4,50<br>Tyreotropina (TSH)<br>2,10<br>ng/ml<br>0,001-0,400<br>Na podstawie: https://www.dbc.wroc.pl/Content/7451/Ocena_funkc_tarczycy_Popiel_Jaroslaw_DBC.pdf<br>a) Określ, czy u badanego psa wyniki wskazują na pierwotną czy wtórną niedoczynność<br>tarczycy. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając sposób regulacji wydzielania<br>hormonów tarczycy.<br>b) Wyjaśnij, dlaczego syntetyczne odpowiedniki hormonów tarczycy, w odróżnieniu<br>od insuliny, mogą być podawane doustnie. W odpowiedzi porównaj budowę obu tych<br>hormonów.<br>c) Podaj dwa przykłady charakterystycznych objawów niedoczynności tarczycy<br>u człowieka.<br>1<br>2<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>17.<br>18a)<br>18b)<br>19a)<br>19b)<br>19c)<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>1<br>1<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 19. (0-3)<br>a) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Na podstawie przedstawionych wyników badań określenie<br>i uzasadnienie rodzaju niedoczynności tarczycy.<br>(III.2a., I.4a.10)<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Zasady oceniania<br>1 p. - za poprawne określenie, że wyniki wskazują na pierwotną niedoczynność tarczycy<br>u badanego psa i uwzględnienie mechanizmu ujemnego sprzężenia zwrotnego.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowa odpowiedź<br>Badany pies ma pierwotną niedoczynność tarczycy, ponieważ ilość TSH ponad normę<br>spowodowana jest brakiem hamowania przysadki na skutek niskiej zawartości T4 we krwi,<br>co powoduje intensywne wydzielanie TSH (brak ujemnego sprzężenia zwrotnego).<br>b) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Wyjaśnienie różnicy dotyczącej sposobu podawania<br>syntetycznych odpowiedników hormonów tarczycy i insuliny.<br>(III.2a., I.4a.10)<br>Zasady oceniania<br>1 p. - za poprawne wyjaśnienie odnoszące się do budowy obu hormonów i możliwości ich<br>trawienia w przewodzie pokarmowym.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowa odpowiedź<br>Hormony tarczycy są pochodnymi aminokwasu tyrozyny, również ich syntetyczne<br>odpowiedniki, nie są trawione w przewodzie pokarmowym. Insulina jest polipeptydem<br>i w przewodzie pokarmowym podlegałaby działaniu proteaz, dlatego musi być podawana<br>dożylnie.<br>c) (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Przedstawienie objawów niedoczynności tarczycy<br>u człowieka. (I.3c.8,9 PP)<br>Zasady oceniania<br>1 p. - za podanie dwóch charakterystycznych objawów niedoczynności tarczycy<br>u człowieka.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• wzrost masy ciała;<br>• otyłość, zmniejszenie aktywności;<br>• powolność / ospałość;<br>• wcześniej niewystępujące intensywne odczuwanie zimna;<br>• wypadanie włosów.</p>","solutions":[]}