{"id":"biologia-2020-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/32","paper_id":"biologia-2020-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"32","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 32. (2 pkt)\nPrzeprowadzono badania populacji gatunku jaszczurek Podarcis sicula żyjących na dwóch\nniewielkich wyspach chorwackich: Pod Kopište (A) i Pod Mrčaru (B). Wyspę A te zwierzęta\nzamieszkiwały od dawna, natomiast nie było ich na wyspie B aż do roku 1971 r., kiedy to\nprzewieziono na nią pięć par jaszczurek.\nBadania przeprowadzone po 30 latach od zasiedlenia wyspy B wykazały, że populacja\njaszczurek zwiększyła znacznie swoją liczebność, ale też jej osobniki znacząco odróżniały się\nwyglądem od jaszczurek z wyspy A (populacja wyjściowa). Przede wszystkim zwrócono\nuwagę na znacznie większe głowy - dłuższe i szersze, co wskazywać mogło na większą siłę\nszczęk.\nNa wykresie przedstawiono udział składników pokarmowych w diecie jaszczurek żyjących\nna obu wyspach.\nNa podstawie: R. Dawkins, Najwspanialsze widowisko świata. Świadectwa ewolucji, 2010,\nhttp://cis.pl\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n29a)\n29b)\n30.\n31.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nudział składników pokarmowych\nw diecie\npokarm roślinny\nowady\ninny pokarm\nwyspa A\n0,0\nwyspa B\n0,2\n0,4\n0,6\n0,8\n1,0\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R\na) Na podstawie przedstawionych informacji określ prawdopodobny czynnik, który\nspowodował zmiany ewolucyjne w budowie jaszczurek tworzących nową populację.\nOdpowiedź uzasadnij.\nb) Określ, czy różnice w budowie osobników tych dwóch populacji jaszczurek wskazują\nna rozpoczynającą się specjację sympatryczną czy allopatryczną. Odpowiedź\nuzasadnij.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n32a)\n32b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 32. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nNa podstawie wykresu określenie i uzasadnienie\nprawdopodobnego czynnika zmian ewolucyjnych w budowie\njaszczurek. (III.2a., I.4b.26)\nZasady oceniania\n1 p. - za określenie diety roślinnej jako prawdopodobnego czynnika ewolucyjnego wraz\nz uzasadnieniem odnoszącym się do wpływu takiej diety na budowę szczęk\njaszczurek.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Czynnikiem, który spowodował zmiany w budowie głowy jaszczurek, tworzących nową\npopulację na wyspie B, była dieta roślinna. Dobór naturalny preferował osobniki\no mocniejszych szczękach, ponieważ pokarm roślinny jest twardy ze względu\nna obecność celulozowych ścian komórkowych.\n• Zmiany w budowie głowy jaszczurek tworzących nową populację była większa\ndostępność pokarmu na wyspie B. Dobór naturalny preferował osobniki o dłuższych\ni szerszych szczękach, łatwiej rozcierających twardy, zawierający celulozę pokarm\nroślinny.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nNa podstawie przedstawionych informacji określenie\ni uzasadnienie rodzaju opisanej specjacji. (III. 3a., I.4b.26)\nZasady oceniania\n1 p. - za prawidłowe określenie rodzaju specjacji jako allopatrycznej wraz\nz uzasadnieniem odnoszącym się do bariery geograficznej.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Jest to specjacja allopatryczna, ponieważ występuje bariera geograficzna w postaci wód\nmorskich, która uniemożliwia przepływ genów.\n• Specjacja allopatryczna, ponieważ obie populacje występują na różnych wyspach,\nco uniemożliwia przepływ genów.","solution":null,"image":"img/biologia-2020-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 32. (2 pkt)<br>Przeprowadzono badania populacji gatunku jaszczurek Podarcis sicula żyjących na dwóch<br>niewielkich wyspach chorwackich: Pod Kopište (A) i Pod Mrčaru (B). Wyspę A te zwierzęta<br>zamieszkiwały od dawna, natomiast nie było ich na wyspie B aż do roku 1971 r., kiedy to<br>przewieziono na nią pięć par jaszczurek.<br>Badania przeprowadzone po 30 latach od zasiedlenia wyspy B wykazały, że populacja<br>jaszczurek zwiększyła znacznie swoją liczebność, ale też jej osobniki znacząco odróżniały się<br>wyglądem od jaszczurek z wyspy A (populacja wyjściowa). Przede wszystkim zwrócono<br>uwagę na znacznie większe głowy - dłuższe i szersze, co wskazywać mogło na większą siłę<br>szczęk.<br>Na wykresie przedstawiono udział składników pokarmowych w diecie jaszczurek żyjących<br>na obu wyspach.<br>Na podstawie: R. Dawkins, Najwspanialsze widowisko świata. Świadectwa ewolucji, 2010,<br>http://cis.pl<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>29a)<br>29b)<br>30.<br>31.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>udział składników pokarmowych<br>w diecie<br>pokarm roślinny<br>owady<br>inny pokarm<br>wyspa A<br>0,0<br>wyspa B<br>0,2<br>0,4<br>0,6<br>0,8<br>1,0<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R<br>a) Na podstawie przedstawionych informacji określ prawdopodobny czynnik, który<br>spowodował zmiany ewolucyjne w budowie jaszczurek tworzących nową populację.<br>Odpowiedź uzasadnij.<br>b) Określ, czy różnice w budowie osobników tych dwóch populacji jaszczurek wskazują<br>na rozpoczynającą się specjację sympatryczną czy allopatryczną. Odpowiedź<br>uzasadnij.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>32a)<br>32b)<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R<br>BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 32. (0-2)<br>a) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Na podstawie wykresu określenie i uzasadnienie<br>prawdopodobnego czynnika zmian ewolucyjnych w budowie<br>jaszczurek. (III.2a., I.4b.26)<br>Zasady oceniania<br>1 p. - za określenie diety roślinnej jako prawdopodobnego czynnika ewolucyjnego wraz<br>z uzasadnieniem odnoszącym się do wpływu takiej diety na budowę szczęk<br>jaszczurek.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• Czynnikiem, który spowodował zmiany w budowie głowy jaszczurek, tworzących nową<br>populację na wyspie B, była dieta roślinna. Dobór naturalny preferował osobniki<br>o mocniejszych szczękach, ponieważ pokarm roślinny jest twardy ze względu<br>na obecność celulozowych ścian komórkowych.<br>• Zmiany w budowie głowy jaszczurek tworzących nową populację była większa<br>dostępność pokarmu na wyspie B. Dobór naturalny preferował osobniki o dłuższych<br>i szerszych szczękach, łatwiej rozcierających twardy, zawierający celulozę pokarm<br>roślinny.<br>b) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Na podstawie przedstawionych informacji określenie<br>i uzasadnienie rodzaju opisanej specjacji. (III. 3a., I.4b.26)<br>Zasady oceniania<br>1 p. - za prawidłowe określenie rodzaju specjacji jako allopatrycznej wraz<br>z uzasadnieniem odnoszącym się do bariery geograficznej.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• Jest to specjacja allopatryczna, ponieważ występuje bariera geograficzna w postaci wód<br>morskich, która uniemożliwia przepływ genów.<br>• Specjacja allopatryczna, ponieważ obie populacje występują na różnych wyspach,<br>co uniemożliwia przepływ genów.</p>","solutions":[]}