{"id":"biologia-2020-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"biologia-2020-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nSprawdzono doświadczalnie, że w czasie kiełkowania zarodników grzyba - głowni kukurydzy\n(Ustilago maydis) - zachodzi proces wytwarzania białek enzymatycznych.\nNa wykresie przedstawiono tempo włączania radioaktywnej alaniny do białka przez kiełkujące\nzarodniki głowni oraz pobieranie tlenu przez te zarodniki.\nNa podstawie: W. Kretowicz, Przemiany azotu w roślinach, Warszawa 1977.\nWyjaśnij, dlaczego pobór tlenu przez kiełkujące zarodniki grzyba rośnie wraz\nze wzrostem tempa włączania radioaktywnej alaniny do białka.\nInformacja do zadań 10. i 11.\nKwiaty pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica) są rozdzielnopłciowe, zielonkawe i niepozorne.\nSą zebrane w kwiatostany wyrastające z kątów liści na długich i wiotkich osiach. Na jednych\nroślinach znajdują się tylko kwiatostany męskie, a na innych - tylko żeńskie. W kwiatach\nmęskich znajdują się 4 pręciki, w żeńskich - jest obecny jednokomorowy słupek z dużym,\npędzelkowatym znamieniem.\nPokrzywa zwyczajna rośnie w wilgotnych lasach i zaroślach oraz na żyznych siedliskach\nruderalnych. Preferuje miejsca z dobrym dostępem do światła, w których obficie kwitnie\ni owocuje, w miejscach zacienionych rośnie słabiej. Najlepiej rośnie na siedliskach wilgotnych,\njednak źle znosi długotrwałe zalanie gleby wodą.\nZbadano zawartość białka w nadziemnych organach pokrzywy zwyczajnej rosnącej na glebie\nnawożonej różnymi dawkami nawozów azotowych. Wyniki badań przedstawiono w tabeli.\nradioaktywność [imp./min.10-3]\nczas kiełkowania, [godz.]\npobieranie O2 [ µl/godz./mg zarodników]\nwłączanie radioaktywnej\nalaniny do białka\npobieranie tlenu\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R\nNumer\npróby\nDawka azotu\n[kg/ha]\nŚrednia zawartość białka [% suchej masy]\nłodygi\nliście\n1.\n0\n12,6\n24,2\n2.\n75\n13,8\n25,4\n3.\n150\n14,1\n24,9\n4.\n225\n16,0\n27,6\n5.\n300\n16,5\n29,4\nNa podstawie: http://magazyn.salamandra.org.pl\nCz. Szewczuk, M. Mazur, Wpływ zróżnicowanych dawek nawozów azotowych na skład chemiczny pokrzywy\nzwyczajnej (Urtica dioica L), „Acta Sci. Pol. Agricultura” 3 (1) 2004.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie procesów zachodzących podczas kiełkowania\nzarodników grzyba. (III.2.a., I.4a.2)\nZasady oceniania\n1 p. - za wyjaśnienie korelacji syntezy białka z tempem pobierania tlenu przez kiełkujące\nzarodniki grzyba, odnoszące się do wytwarzania ATP w tlenowym oddychaniu\nkomórkowym.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nProces syntezy białka jest procesem anabolicznym / wymaga nakładu energii / ATP.\nKiełkujące zarodniki grzyba wytwarzały na drodze tlenowej ATP niezbędny do syntezy /\ntranslacji, stąd korelacja między tempem wbudowywania aminokwasu w cząsteczkę\nbiałka a pobieraniem tlenu niezbędnego do wytwarzania ATP.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nKorelacja między tempem wbudowywania aminokwasu w cząsteczkę białka a poborem\ntlenu jest efektem oddychania tlenowego zachodzącego w kiełkujących zarodnikach\ngrzyba, podczas którego powstaje ATP potrzebny do syntezy białka.\nUwaga:\nPodczas biosyntezy białka na rybosomach jako bezpośrednie źródło energii wykorzystywany\njest GTP, ale powstaje on w procesie transfosforylacji z ATP, dlatego ATP jest odpowiedzią\ndopuszczalną.","solution":null,"image":"img/biologia-2020-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 9. (1 pkt)<br>Sprawdzono doświadczalnie, że w czasie kiełkowania zarodników grzyba - głowni kukurydzy<br>(Ustilago maydis) - zachodzi proces wytwarzania białek enzymatycznych.<br>Na wykresie przedstawiono tempo włączania radioaktywnej alaniny do białka przez kiełkujące<br>zarodniki głowni oraz pobieranie tlenu przez te zarodniki.<br>Na podstawie: W. Kretowicz, Przemiany azotu w roślinach, Warszawa 1977.<br>Wyjaśnij, dlaczego pobór tlenu przez kiełkujące zarodniki grzyba rośnie wraz<br>ze wzrostem tempa włączania radioaktywnej alaniny do białka.<br>Informacja do zadań 10. i 11.<br>Kwiaty pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica) są rozdzielnopłciowe, zielonkawe i niepozorne.<br>Są zebrane w kwiatostany wyrastające z kątów liści na długich i wiotkich osiach. Na jednych<br>roślinach znajdują się tylko kwiatostany męskie, a na innych - tylko żeńskie. W kwiatach<br>męskich znajdują się 4 pręciki, w żeńskich - jest obecny jednokomorowy słupek z dużym,<br>pędzelkowatym znamieniem.<br>Pokrzywa zwyczajna rośnie w wilgotnych lasach i zaroślach oraz na żyznych siedliskach<br>ruderalnych. Preferuje miejsca z dobrym dostępem do światła, w których obficie kwitnie<br>i owocuje, w miejscach zacienionych rośnie słabiej. Najlepiej rośnie na siedliskach wilgotnych,<br>jednak źle znosi długotrwałe zalanie gleby wodą.<br>Zbadano zawartość białka w nadziemnych organach pokrzywy zwyczajnej rosnącej na glebie<br>nawożonej różnymi dawkami nawozów azotowych. Wyniki badań przedstawiono w tabeli.<br>radioaktywność [imp./min.10-3]<br>czas kiełkowania, [godz.]<br>pobieranie O2 [ µl/godz./mg zarodników]<br>włączanie radioaktywnej<br>alaniny do białka<br>pobieranie tlenu<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R<br>Numer<br>próby<br>Dawka azotu<br>[kg/ha]<br>Średnia zawartość białka [% suchej masy]<br>łodygi<br>liście<br>1.<br>0<br>12,6<br>24,2<br>2.<br>75<br>13,8<br>25,4<br>3.<br>150<br>14,1<br>24,9<br>4.<br>225<br>16,0<br>27,6<br>5.<br>300<br>16,5<br>29,4<br>Na podstawie: http://magazyn.salamandra.org.pl<br>Cz. Szewczuk, M. Mazur, Wpływ zróżnicowanych dawek nawozów azotowych na skład chemiczny pokrzywy<br>zwyczajnej (Urtica dioica L), „Acta Sci. Pol. Agricultura” 3 (1) 2004.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 9. (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Wyjaśnienie procesów zachodzących podczas kiełkowania<br>zarodników grzyba. (III.2.a., I.4a.2)<br>Zasady oceniania<br>1 p. - za wyjaśnienie korelacji syntezy białka z tempem pobierania tlenu przez kiełkujące<br>zarodniki grzyba, odnoszące się do wytwarzania ATP w tlenowym oddychaniu<br>komórkowym.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Proces syntezy białka jest procesem anabolicznym / wymaga nakładu energii / ATP.<br>Kiełkujące zarodniki grzyba wytwarzały na drodze tlenowej ATP niezbędny do syntezy /<br>translacji, stąd korelacja między tempem wbudowywania aminokwasu w cząsteczkę<br>białka a pobieraniem tlenu niezbędnego do wytwarzania ATP.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Korelacja między tempem wbudowywania aminokwasu w cząsteczkę białka a poborem<br>tlenu jest efektem oddychania tlenowego zachodzącego w kiełkujących zarodnikach<br>grzyba, podczas którego powstaje ATP potrzebny do syntezy białka.<br>Uwaga:<br>Podczas biosyntezy białka na rybosomach jako bezpośrednie źródło energii wykorzystywany<br>jest GTP, ale powstaje on w procesie transfosforylacji z ATP, dlatego ATP jest odpowiedzią<br>dopuszczalną.</p>","solutions":[]}