{"id":"biologia-2020-kwiecien-probna-rozszerzona/zad/14.4","paper_id":"biologia-2020-kwiecien-probna-rozszerzona","number":"14.4","points":1,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"probna","year":2020,"month":"kwiecien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.4. (0-1)\nOceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące genetycznego podłoża powstania siatkówczaka\noka są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli stwierdzenie\njest fałszywe.\n1. Pojawienie się w populacji ludzkiej recesywnego allelu genu RB1 jest\nskutkiem mutacji chromosomowej.\nP\nF\n2. Allel warunkujący siatkówczaka oka nie jest sprzężony z płcią, ponieważ\nchromosom, na którym on się znajduje, jest autosomem.\nP\nF\n3. Rozwój siatkówczaka oka jest spowodowany trisomią 13. pary\nchromosomów autosomalnych, powstałą w rozwoju zarodkowym.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"14.4. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech zdań.\n0 p. -za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1 - F 2 - P 3 - F\nZadanie 15. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe wskazanie rodzaju biblioteki genów i poprawne uzasadnienie\nuwzględniające obecność intronów w DNA z biblioteki genomowej lub obecność\nsamych eksonów (z mRNA) w genach z biblioteki cDNA oraz brak możliwości\nprzeprowadzenia splicingu przez bakterie.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Biblioteka genomowa DNA reprezentuje cały genom, a więc zawiera zarówno sekwencje\nkodujące, jak i sekwencje niekodujące, dlatego nie można jej zastosować do produkcji\nbiałka w przypadku bakterii, które nie mają możliwości wycinania intronów /\nprzeprowadzenia splicingu.\n• Biblioteka cDNA zawiera tylko eksony, a więc takie DNA można użyć do produkcji\nkonkretnego\nbiałka\nw\nkomórkach\nbakterii,\nponieważ\nnie\nwymaga\nobróbki\npotranskrypcyjnej, której bakterie nie mogą przeprowadzić.\nZadanie 16. (0-2)\nSchemat punktowania\n2 p. - za podanie prawidłowych fenotypów i genotypów obojga rodziców oraz za zapisanie\nprawidłowej krzyżówki między lisem białopyskim i lisem platynowym.\n1 p. - za podanie tylko genotypów i prawidłowe zapisanie krzyżówki.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nGenotyp: Aba x Aa\nFenotyp: białopyski platynowy\n15\nAb\na\nA\nAAb\n(letalne)\nAa\n(platynowe)\na\nAba\n(białopyskie)\naa\n(srebrzyste)\nUwaga: Oznaczenie płci nie ma znaczenia dla poprawności odpowiedzi.\nZadanie 17. (0-2)\nSchemat punktowania\n2 p. - za prawidłowe podkreślenie w zdaniach wszystkich sześciu określeń.\n1 p. - za prawidłowe podkreślenie w zdaniach pięciu określeń.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nU Pańskiej partnerki, która nie jest chora na hemofilię, ani nie było w jej rodzinie takich\nprzypadków, prawdopodobieństwo nosicielstwa jest (wysokie / niskie). Pan (może / nie może)\nbyć nosicielem tej choroby, ponieważ jest ona chorobą determinowaną przez gen znajdujący\nsię na (autosomie / chromosomie Y / chromosomie X). Dlatego (mógł / nie mógł) go Pan\nodziedziczyć po swoim ojcu. Z tych względów niebezpieczeństwo wystąpienia hemofilii\n(tylko u synów / tylko u córek / u dzieci bez względu na płeć) jest bardzo (niskie / wysokie).\nZadanie 18. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie prawidłowej kolejności ułożenia wszystkich czterech genów na\nchromosomie.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nkolejność: d, b, a, c lub c, a, b, d\n16\nZadanie 19. (0-2)\nSchemat punktowania\n2 p. - za prawidłowe wykazanie, że kanianka jest rośliną pasożytniczą, polegające na podaniu\nna podstawie tekstu jednej cechy budowy kanianki jako rośliny i jednej cechy budowy\nkanianki jako pasożyta.\n1 p. - za uzasadnienie polegające na podaniu na podstawie tekstu tylko jednej cechy budowy\nkanianki jako rośliny lub tylko jednej cechy budowy kanianki jako pasożyta.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nKanianka jest rośliną, ponieważ:\n• ma organy roślinne takie jak pęd / korzenie / barwne obupłciowe kwiaty\n• wykształca owoce z nasionami.\nKanianka jest pasożytem, ponieważ:\n• ma bezlistne pędy / nie wykształca (zielonych) liści\n• ma pędy o czerwonawej barwie / nie ma chlorofilu,\n• ma haustoria (za pomocą których pobiera z rośliny żywicielskiej wszystkie związki\nchemiczne niezbędne do życia).\nZadanie 20. (0-4)","solution":"1 – F, 2 – P, 3 – F","image":"img/biologia-2020-kwiecien-probna-rozszerzona/zad-14.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"zadaniazmatur","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · kwiecień 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 14.4. (0-1)<br>Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące genetycznego podłoża powstania siatkówczaka<br>oka są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli stwierdzenie<br>jest fałszywe.</p>\n<ol><li>Pojawienie się w populacji ludzkiej recesywnego allelu genu RB1 jest</li></ol>\n<p>skutkiem mutacji chromosomowej.<br>P<br>F</p>\n<ol><li>Allel warunkujący siatkówczaka oka nie jest sprzężony z płcią, ponieważ</li></ol>\n<p>chromosom, na którym on się znajduje, jest autosomem.<br>P<br>F</p>\n<ol><li>Rozwój siatkówczaka oka jest spowodowany trisomią 13. pary</li></ol>\n<p>chromosomów autosomalnych, powstałą w rozwoju zarodkowym.<br>P<br>F</p>","answer_text_html":"<p>14.4. (0-1)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech zdań.<br>0 p. -za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>1 - F 2 - P 3 - F<br>Zadanie 15. (0-1)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za prawidłowe wskazanie rodzaju biblioteki genów i poprawne uzasadnienie<br>uwzględniające obecność intronów w DNA z biblioteki genomowej lub obecność<br>samych eksonów (z mRNA) w genach z biblioteki cDNA oraz brak możliwości<br>przeprowadzenia splicingu przez bakterie.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązania<br>• Biblioteka genomowa DNA reprezentuje cały genom, a więc zawiera zarówno sekwencje<br>kodujące, jak i sekwencje niekodujące, dlatego nie można jej zastosować do produkcji<br>białka w przypadku bakterii, które nie mają możliwości wycinania intronów /<br>przeprowadzenia splicingu.<br>• Biblioteka cDNA zawiera tylko eksony, a więc takie DNA można użyć do produkcji<br>konkretnego<br>białka<br>w<br>komórkach<br>bakterii,<br>ponieważ<br>nie<br>wymaga<br>obróbki<br>potranskrypcyjnej, której bakterie nie mogą przeprowadzić.<br>Zadanie 16. (0-2)<br>Schemat punktowania<br>2 p. - za podanie prawidłowych fenotypów i genotypów obojga rodziców oraz za zapisanie<br>prawidłowej krzyżówki między lisem białopyskim i lisem platynowym.<br>1 p. - za podanie tylko genotypów i prawidłowe zapisanie krzyżówki.<br>0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązanie<br>Genotyp: Aba x Aa<br>Fenotyp: białopyski platynowy<br>15<br>Ab<br>a<br>A<br>AAb<br>(letalne)<br>Aa<br>(platynowe)<br>a<br>Aba<br>(białopyskie)<br>aa<br>(srebrzyste)<br>Uwaga: Oznaczenie płci nie ma znaczenia dla poprawności odpowiedzi.<br>Zadanie 17. (0-2)<br>Schemat punktowania<br>2 p. - za prawidłowe podkreślenie w zdaniach wszystkich sześciu określeń.<br>1 p. - za prawidłowe podkreślenie w zdaniach pięciu określeń.<br>0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>U Pańskiej partnerki, która nie jest chora na hemofilię, ani nie było w jej rodzinie takich<br>przypadków, prawdopodobieństwo nosicielstwa jest (wysokie / niskie). Pan (może / nie może)<br>być nosicielem tej choroby, ponieważ jest ona chorobą determinowaną przez gen znajdujący<br>się na (autosomie / chromosomie Y / chromosomie X). Dlatego (mógł / nie mógł) go Pan<br>odziedziczyć po swoim ojcu. Z tych względów niebezpieczeństwo wystąpienia hemofilii<br>(tylko u synów / tylko u córek / u dzieci bez względu na płeć) jest bardzo (niskie / wysokie).<br>Zadanie 18. (0-1)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za podanie prawidłowej kolejności ułożenia wszystkich czterech genów na<br>chromosomie.<br>0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>kolejność: d, b, a, c lub c, a, b, d<br>16<br>Zadanie 19. (0-2)<br>Schemat punktowania<br>2 p. - za prawidłowe wykazanie, że kanianka jest rośliną pasożytniczą, polegające na podaniu<br>na podstawie tekstu jednej cechy budowy kanianki jako rośliny i jednej cechy budowy<br>kanianki jako pasożyta.<br>1 p. - za uzasadnienie polegające na podaniu na podstawie tekstu tylko jednej cechy budowy<br>kanianki jako rośliny lub tylko jednej cechy budowy kanianki jako pasożyta.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązanie<br>Kanianka jest rośliną, ponieważ:<br>• ma organy roślinne takie jak pęd / korzenie / barwne obupłciowe kwiaty<br>• wykształca owoce z nasionami.<br>Kanianka jest pasożytem, ponieważ:<br>• ma bezlistne pędy / nie wykształca (zielonych) liści<br>• ma pędy o czerwonawej barwie / nie ma chlorofilu,<br>• ma haustoria (za pomocą których pobiera z rośliny żywicielskiej wszystkie związki<br>chemiczne niezbędne do życia).<br>Zadanie 20. (0-4)</p>","solutions":[{"source":"zadaniazmatur","label":"zadaniazmatur.pl","kind":"text","html":"<p>1 – F, 2 – P, 3 – F</p>"}]}