{"id":"biologia-2020-lipiec-matura-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"biologia-2020-lipiec-matura-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2020,"month":"lipiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nOkreśl, w którym naczyniu - w tętnicy macicy czy w tętnicy pępowinowej - płynie krew\no większym stopniu natlenowania. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"16.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja. Zdający\nobjaśnia i komentuje informacje […]\ndobierając racjonalne argumenty.\nII. Pogłębienie wiadomości dotyczących\nbudowy i funkcjonowania organizmu\nludzkiego.\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n6. Układ krwionośny. Zdający:\n2) wykazuje współdziałanie układu\nkrwionośnego z innymi układami\n3) przedstawia krążenie krwi w obiegu\npłucnym i ustrojowym.\n14. Rozwój człowieka. Zdający\n3) opisuje przebieg kolejnych faz rozwoju\nzarodka i płodu, z uwzględnieniem roli\nłożyska.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wskazanie tętnicy macicy jako naczynia krwionośnego, w którym płynie\nkrew w największym stopniu natlenowana wraz z poprawnym uzasadnieniem\nodnoszącym się do zaopatrywania w tlen komórek łożyska lub płód.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Tętnica macicy, ponieważ dostarcza ona krew do zbiornika krwi matczynej (przestrzeń\nmiędzykosmówkowa łożyska), zaopatrując w tlen (i inne substancje) komórki łożyska / płód.\n• W tętnicy macicy krew płynie w większym stopniu natlenowana, ponieważ to z niej tlen\nbędzie przekazywany dziecku, więc musi mieć o wiele większe stężenie tlenu.\n• W tętnicy macicy, ponieważ tlen z krwi płynącej w tym naczyniu jest dostarczany do krwi\ndziecka i tętnicą pępowinową wraca krew mniej natlenowana.\n• W tętnicy macicy, ponieważ tętnicą pępowinową krew wraca od płodu, któremu matka\ndostarczyła tlen.\nZadanie 17. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja. Zdający\nobjaśnia i komentuje informacje, odnosi się\nkrytycznie do przedstawionych informacji\n[ ].\nII. Pogłębienie wiadomości dotyczących\nbudowy i funkcjonowania organizmu\nludzkiego. Zdający objaśnia\nfunkcjonowanie organizmu ludzkiego na\nróżnych poziomach złożoności […],\ndostrzega związki między strukturą\na funkcją […].\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n5. Genetyka mendlowska. Zdający:\n1) wyjaśnia i stosuje podstawowe pojęcia\ngenetyki klasycznej (allel, allel dominujący,\nallel recesywny, locus, homozygota,\nheterozygota, genotyp, fenotyp);\n3) zapisuje i analizuje krzyżówki\njednogenowe i dwugenowe (z dominacją\nzupełną i niezupełną oraz allelami\nwielokrotnymi, […]) oraz określa\nprawdopodobieństwo wystąpienia\nposzczególnych genotypów i fenotypów\nw pokoleniach potomnych;\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające wielokrotność alleli genu warunkującego\ngrupy krwi układu AB0 oraz recesywność allelu i względem allelu IA oraz allelu IB.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\n• Osoba mająca grupę krwi AB przekazuje w gametach tylko dominujące allele warunkujące\ngrupę A (IA) i grupę B (IB), dlatego niezależnie od allelu otrzymanego od drugiego rodzica,\njej dziecko nie może być homozygotą recesywną (ii).\n• Osoba mająca grupę krwi AB ma oba allele dominujące: IA oraz IB, dlatego jej dziecko\nniezależnie od tego, jaki allel otrzyma od drugiego rodzica będzie miało grupę krwi „A” albo\ngrupę krwi „B”. Nigdy nie będzie miało grupy krwi „0”, ponieważ musiałoby otrzymać od\nobojga rodziców oba allele recesywne (ii).\nZadanie 18. (0-5)","solution":null,"image":"img/biologia-2020-lipiec-matura-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · lipiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 16.2. (0-1)<br>Określ, w którym naczyniu - w tętnicy macicy czy w tętnicy pępowinowej - płynie krew<br>o większym stopniu natlenowania. Odpowiedź uzasadnij.</p>","answer_text_html":"<p>16.2. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>V. Rozumowanie i argumentacja. Zdający<br>objaśnia i komentuje informacje […]<br>dobierając racjonalne argumenty.<br>II. Pogłębienie wiadomości dotyczących<br>budowy i funkcjonowania organizmu<br>ludzkiego.<br>V. Budowa i funkcjonowanie organizmu<br>człowieka.</p>\n<ol><li>Układ krwionośny. Zdający:</li><li>wykazuje współdziałanie układu</li></ol>\n<p>krwionośnego z innymi układami</p>\n<ol><li>przedstawia krążenie krwi w obiegu</li></ol>\n<p>płucnym i ustrojowym.</p>\n<ol><li>Rozwój człowieka. Zdający</li><li>opisuje przebieg kolejnych faz rozwoju</li></ol>\n<p>zarodka i płodu, z uwzględnieniem roli<br>łożyska.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawne wskazanie tętnicy macicy jako naczynia krwionośnego, w którym płynie<br>krew w największym stopniu natlenowana wraz z poprawnym uzasadnieniem<br>odnoszącym się do zaopatrywania w tlen komórek łożyska lub płód.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązania<br>• Tętnica macicy, ponieważ dostarcza ona krew do zbiornika krwi matczynej (przestrzeń<br>międzykosmówkowa łożyska), zaopatrując w tlen (i inne substancje) komórki łożyska / płód.<br>• W tętnicy macicy krew płynie w większym stopniu natlenowana, ponieważ to z niej tlen<br>będzie przekazywany dziecku, więc musi mieć o wiele większe stężenie tlenu.<br>• W tętnicy macicy, ponieważ tlen z krwi płynącej w tym naczyniu jest dostarczany do krwi<br>dziecka i tętnicą pępowinową wraca krew mniej natlenowana.<br>• W tętnicy macicy, ponieważ tętnicą pępowinową krew wraca od płodu, któremu matka<br>dostarczyła tlen.<br>Zadanie 17. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>V. Rozumowanie i argumentacja. Zdający<br>objaśnia i komentuje informacje, odnosi się<br>krytycznie do przedstawionych informacji<br>[ ].<br>II. Pogłębienie wiadomości dotyczących<br>budowy i funkcjonowania organizmu<br>ludzkiego. Zdający objaśnia<br>funkcjonowanie organizmu ludzkiego na<br>różnych poziomach złożoności […],<br>dostrzega związki między strukturą<br>a funkcją […].<br>VI. Genetyka i biotechnologia.</p>\n<ol><li>Genetyka mendlowska. Zdający:</li><li>wyjaśnia i stosuje podstawowe pojęcia</li></ol>\n<p>genetyki klasycznej (allel, allel dominujący,<br>allel recesywny, locus, homozygota,<br>heterozygota, genotyp, fenotyp);</p>\n<ol><li>zapisuje i analizuje krzyżówki</li></ol>\n<p>jednogenowe i dwugenowe (z dominacją<br>zupełną i niezupełną oraz allelami<br>wielokrotnymi, […]) oraz określa<br>prawdopodobieństwo wystąpienia<br>poszczególnych genotypów i fenotypów<br>w pokoleniach potomnych;<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające wielokrotność alleli genu warunkującego<br>grupy krwi układu AB0 oraz recesywność allelu i względem allelu IA oraz allelu IB.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązanie<br>• Osoba mająca grupę krwi AB przekazuje w gametach tylko dominujące allele warunkujące<br>grupę A (IA) i grupę B (IB), dlatego niezależnie od allelu otrzymanego od drugiego rodzica,<br>jej dziecko nie może być homozygotą recesywną (ii).<br>• Osoba mająca grupę krwi AB ma oba allele dominujące: IA oraz IB, dlatego jej dziecko<br>niezależnie od tego, jaki allel otrzyma od drugiego rodzica będzie miało grupę krwi „A” albo<br>grupę krwi „B”. Nigdy nie będzie miało grupy krwi „0”, ponieważ musiałoby otrzymać od<br>obojga rodziców oba allele recesywne (ii).<br>Zadanie 18. (0-5)</p>","solutions":[]}