{"id":"biologia-2021-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"biologia-2021-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2021,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.\nMrówki żywiące się nasionami roślin przyczyniają się do ich rozsiewania. Zbierają nasiona,\nktóre przenoszą do mrowiska, gdzie je zjadają, ale często gubią nasiona po drodze,\nprzez co powodują ich rozprzestrzenianie. U niektórych roślin wykształciło się specyficzne\nprzystosowanie do rozprzestrzeniania ich nasion przez mrówki, polegające na występowaniu\nna nasionach miękkich wyrostków zwanych elajosomami lub ciałkami mrówczymi. Elajosomy\nsą bogate w substancje odżywcze, głównie tłuszcze, węglowodany i witaminy, oraz kwas\nrycynolowy, wabiący mrówki. Nasiona przyniesione do mrowiska, po zjedzeniu znajdujących\nsię na nich elajosomów, najczęściej są wynoszone na zewnątrz, gdzie mogą kiełkować.\nElajosomy występują u wielu gatunków roślin okrytonasiennych, należących do różnych,\nniespokrewnionych grup. Największa liczba gatunków wykształcających te ciałka występuje\nwe florze Australii i południowej Afryki. Elajosomy mają różne kształty i składniki odżywcze\noraz mogą się rozwijać z różnych elementów nasienia lub owocu.\nNa zdjęciu przedstawiono nasiona glistnika jaskółczego ziela (Chelidonium majus) opatrzone\nelajosomami.\nNa podstawie: Z. Podbielkowski, M. Podbielkowska, Przystosowania roślin do środowiska, Warszawa 1992;\nS. Lengyel i wsp., Convergent evolution of seed dispersal by ants, and phylogeny and biogeography in flowering plants:\nA global survey, „Perspectives In Plant Ecology, Evolution and Systematics” 12(1), 2010.\nZdjęcie: https://www.kuleuven-kulak.be","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2021-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 20.<br>Mrówki żywiące się nasionami roślin przyczyniają się do ich rozsiewania. Zbierają nasiona,<br>które przenoszą do mrowiska, gdzie je zjadają, ale często gubią nasiona po drodze,<br>przez co powodują ich rozprzestrzenianie. U niektórych roślin wykształciło się specyficzne<br>przystosowanie do rozprzestrzeniania ich nasion przez mrówki, polegające na występowaniu<br>na nasionach miękkich wyrostków zwanych elajosomami lub ciałkami mrówczymi. Elajosomy<br>są bogate w substancje odżywcze, głównie tłuszcze, węglowodany i witaminy, oraz kwas<br>rycynolowy, wabiący mrówki. Nasiona przyniesione do mrowiska, po zjedzeniu znajdujących<br>się na nich elajosomów, najczęściej są wynoszone na zewnątrz, gdzie mogą kiełkować.<br>Elajosomy występują u wielu gatunków roślin okrytonasiennych, należących do różnych,<br>niespokrewnionych grup. Największa liczba gatunków wykształcających te ciałka występuje<br>we florze Australii i południowej Afryki. Elajosomy mają różne kształty i składniki odżywcze<br>oraz mogą się rozwijać z różnych elementów nasienia lub owocu.<br>Na zdjęciu przedstawiono nasiona glistnika jaskółczego ziela (Chelidonium majus) opatrzone<br>elajosomami.<br>Na podstawie: Z. Podbielkowski, M. Podbielkowska, Przystosowania roślin do środowiska, Warszawa 1992;<br>S. Lengyel i wsp., Convergent evolution of seed dispersal by ants, and phylogeny and biogeography in flowering plants:<br>A global survey, „Perspectives In Plant Ecology, Evolution and Systematics” 12(1), 2010.<br>Zdjęcie: https://www.kuleuven-kulak.be</p>","solutions":[]}