{"id":"biologia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"biologia-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.\nOprócz 20 aminokwasów biogennych, wchodzących w skład białek wszystkich organizmów,\nw przyrodzie występują także inne aminokwasy, np. L-kanawanina. Występuje ona wyłącznie\nu roślin bobowatych, m.in. w ich nasionach, gdzie pełni funkcję magazynu azotu -\nmakroelementu niezbędnego do syntezy wielu związków podczas kiełkowania nasion.\nL-kanawanina zabezpiecza również nasiona przed zjadaniem ich przez roślinożerne owady.\nToksyczne działanie L-kanawaniny na owady wynika z jej podobieństwa strukturalnego\ndo argininy - aminokwasu naturalnie występującego w białkach.\nPodczas syntezy białek w miejsca, gdzie powinna znaleźć się arginina, włączana bywa\nL-kanawanina, co zmienia liczbę i rodzaj oddziaływań między aminokwasami w łańcuchu\npolipeptydowym. Białka mające w swej strukturze L-kanawaninę wykazują niską aktywność\nbiologiczną lub jej brak, co u owadów prowadzi m.in. do spowolnienia wzrostu larw, opóźnienia\nlub zakłócenia w przepoczwarczaniu. Większość owadów nasionożernych nie zjada nasion\nzawierających L-kanawaninę. Jednak larwy chrząszcza Caryedes brasiliensis, które żywią się\nwyłącznie nasionami tropikalnego pnącza z rodziny bobowatych (Dioclea megacarpa), mają\nzdolność do detoksykacji L-kanawaniny.\nNa podstawie: P. Staszek, A. Antosik, U. Krasuska, A. Gniazdowska, L-kanawanina - niebiałkowy aminokwas toksyczny\ndla zwierząt i roślin, „Edukacja Biologiczna i Środowiskowa” 3(52), 2014.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 3.<br>Oprócz 20 aminokwasów biogennych, wchodzących w skład białek wszystkich organizmów,<br>w przyrodzie występują także inne aminokwasy, np. L-kanawanina. Występuje ona wyłącznie<br>u roślin bobowatych, m.in. w ich nasionach, gdzie pełni funkcję magazynu azotu -<br>makroelementu niezbędnego do syntezy wielu związków podczas kiełkowania nasion.<br>L-kanawanina zabezpiecza również nasiona przed zjadaniem ich przez roślinożerne owady.<br>Toksyczne działanie L-kanawaniny na owady wynika z jej podobieństwa strukturalnego<br>do argininy - aminokwasu naturalnie występującego w białkach.<br>Podczas syntezy białek w miejsca, gdzie powinna znaleźć się arginina, włączana bywa<br>L-kanawanina, co zmienia liczbę i rodzaj oddziaływań między aminokwasami w łańcuchu<br>polipeptydowym. Białka mające w swej strukturze L-kanawaninę wykazują niską aktywność<br>biologiczną lub jej brak, co u owadów prowadzi m.in. do spowolnienia wzrostu larw, opóźnienia<br>lub zakłócenia w przepoczwarczaniu. Większość owadów nasionożernych nie zjada nasion<br>zawierających L-kanawaninę. Jednak larwy chrząszcza Caryedes brasiliensis, które żywią się<br>wyłącznie nasionami tropikalnego pnącza z rodziny bobowatych (Dioclea megacarpa), mają<br>zdolność do detoksykacji L-kanawaniny.<br>Na podstawie: P. Staszek, A. Antosik, U. Krasuska, A. Gniazdowska, L-kanawanina - niebiałkowy aminokwas toksyczny<br>dla zwierząt i roślin, „Edukacja Biologiczna i Środowiskowa” 3(52), 2014.</p>","solutions":[]}