{"id":"biologia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/14","paper_id":"biologia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"14","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.\nKondory kalifornijskie to padlinożerne ptaki, które niemalże wymarły z powodu kłusownictwa,\nniszczenia siedlisk oraz zatruć. W połowie XX wieku liczebność populacji została\nograniczona do około 150 osobników, a w 1982 r. żyły już tylko 22 kondory. Aby ocalić ten\ngatunek przed wyginięciem, pod koniec lat 80. XX wieku wyłapano wszystkie kondory żyjące\nna wolności - w celu ich rozmnażania w hodowli. W 2002 roku liczebność populacji kondora\nwzrosła do 206 osobników. Współczesna populacja kondora kalifornijskiego pochodzi\nod 14 osobników (8 samców i 6 samic).\nKondory dobrze rozmnażały się w niewoli, jednak pod koniec lat 90. zaobserwowano, że pięć\nzarodków obumarło krótko przed wylęgiem. Stwierdzono u nich występowanie\nchondrodystrofii - wady letalnej o podłożu genetycznym. Chondrodystrofia jest chorobą\nwarunkowaną przez autosomalny allel recesywny d. Prawidłowy fenotyp jest warunkowany\nprzez dominujący allel D. Od momentu pierwszego wystąpienia stwierdzono ok. 120\nprzypadków chondrodystrofii, które dotyczyły zarówno zarodków płci męskiej, jak i żeńskiej.\nNa schemacie przedstawiono drzewo rodowe kondorów, u których wystąpiła\nchondrodystrofia. Pierwszy wykryty przypadek to potomek pary oznaczonej numerami 1 i 2.\nKolejne cztery zarodki obciążone tą wadą były potomstwem jednej pary kondorów - samca\noznaczonego na schemacie numerem 6 oraz samicy oznaczonej numerem 10.\nU kondorów kalifornijskich, podobnie jak u innych ptaków, występuje heterogametyczność\nżeńska. Oznacza to, że samce mają dwa chromosomy płci Z, a samice - jeden\nchromosom Z i jeden chromosom W.\nNa podstawie: K. Ralls, J.D. Ballou, B.A. Rideout, R. Frankham, Genetic management of chondrodystrophy in California\ncondors, „Animal Conservation” 3, 2000;\nK. Ralls, J.D. Ballou, Genetic Status and Management of California Condors, „The Condor” 106(2), 2004.\n1\n2\n3\n4\n5\n6\nX\n7\n8\n9\n10\n11\n12\nzarodek\nchondrodystroficzny\nLegenda:\nsamiec\nsamica\n4 zarodki chondrodystroficzne\n14 osobników zdrowych\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna","text_html":"

Zadanie 14.
Kondory kalifornijskie to padlinożerne ptaki, które niemalże wymarły z powodu kłusownictwa,
niszczenia siedlisk oraz zatruć. W połowie XX wieku liczebność populacji została
ograniczona do około 150 osobników, a w 1982 r. żyły już tylko 22 kondory. Aby ocalić ten
gatunek przed wyginięciem, pod koniec lat 80. XX wieku wyłapano wszystkie kondory żyjące
na wolności - w celu ich rozmnażania w hodowli. W 2002 roku liczebność populacji kondora
wzrosła do 206 osobników. Współczesna populacja kondora kalifornijskiego pochodzi
od 14 osobników (8 samców i 6 samic).
Kondory dobrze rozmnażały się w niewoli, jednak pod koniec lat 90. zaobserwowano, że pięć
zarodków obumarło krótko przed wylęgiem. Stwierdzono u nich występowanie
chondrodystrofii - wady letalnej o podłożu genetycznym. Chondrodystrofia jest chorobą
warunkowaną przez autosomalny allel recesywny d. Prawidłowy fenotyp jest warunkowany
przez dominujący allel D. Od momentu pierwszego wystąpienia stwierdzono ok. 120
przypadków chondrodystrofii, które dotyczyły zarówno zarodków płci męskiej, jak i żeńskiej.
Na schemacie przedstawiono drzewo rodowe kondorów, u których wystąpiła
chondrodystrofia. Pierwszy wykryty przypadek to potomek pary oznaczonej numerami 1 i 2.
Kolejne cztery zarodki obciążone tą wadą były potomstwem jednej pary kondorów - samca
oznaczonego na schemacie numerem 6 oraz samicy oznaczonej numerem 10.
U kondorów kalifornijskich, podobnie jak u innych ptaków, występuje heterogametyczność
żeńska. Oznacza to, że samce mają dwa chromosomy płci Z, a samice - jeden
chromosom Z i jeden chromosom W.
Na podstawie: K. Ralls, J.D. Ballou, B.A. Rideout, R. Frankham, Genetic management of chondrodystrophy in California
condors, „Animal Conservation” 3, 2000;
K. Ralls, J.D. Ballou, Genetic Status and Management of California Condors, „The Condor” 106(2), 2004.
1
2
3
4
5
6
X
7
8
9
10
11
12
zarodek
chondrodystroficzny
Legenda:
samiec
samica
4 zarodki chondrodystroficzne
14 osobników zdrowych
MBIP-R0_100

","solutions":[]}