{"id":"biologia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"biologia-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"15","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.\nWspólny przodek wyższych naczelnych utracił w wyniku mutacji zdolność do syntezy\nwitaminy C. Ta mutacja zaszła w genie kodującym oksydazę gulonolaktonową - enzym\nkatalizujący ostatni etap syntezy kwasu askorbinowego. Przy dużej podaży witaminy C\nw pokarmie został osłabiony dobór eliminujący osobniki niezdolne do jej syntezy, a dryf\ngenetyczny utrwalił tę - zasadniczo nieszkodliwą - mutację.\nCzynnik transkrypcyjny HIF-1 uruchamia ekspresję genów odpowiedzialnych za adaptację\norganizmu do zmniejszonego stężenia tlenu (hipoksji). Efekty działania HIF-1 obejmują m.in.\nrozrost naczyń krwionośnych w tkankach. Białko HIF-1 jest stale produkowane przez\nkomórkę, ale w warunkach normalnego stężenia tlenu jest szybko degradowane, a proces\njego rozkładu rozpoczyna się od hydroksylacji jednej z dwóch reszt proliny. Specyficzne\nhydroksylazy katalizujące tę reakcję wymagają do działania obecności witaminy C.\nDuże dawki witaminy C są stosowane w leczeniu nowotworów rozwijających się w wyniku\nnieprawidłowej regulacji poziomu HIF-1.\nNa podstawie: H. Pontzer, Stworzeni do ruchu, „Świat Nauki” 2, 2019;\nH.J. Knowles i in., Effect of ascorbate on the activity of hypoxia-inducible factor\nand cancer cells, „Cancer Research” 63(8), 2003.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 15.<br>Wspólny przodek wyższych naczelnych utracił w wyniku mutacji zdolność do syntezy<br>witaminy C. Ta mutacja zaszła w genie kodującym oksydazę gulonolaktonową - enzym<br>katalizujący ostatni etap syntezy kwasu askorbinowego. Przy dużej podaży witaminy C<br>w pokarmie został osłabiony dobór eliminujący osobniki niezdolne do jej syntezy, a dryf<br>genetyczny utrwalił tę - zasadniczo nieszkodliwą - mutację.<br>Czynnik transkrypcyjny HIF-1 uruchamia ekspresję genów odpowiedzialnych za adaptację<br>organizmu do zmniejszonego stężenia tlenu (hipoksji). Efekty działania HIF-1 obejmują m.in.<br>rozrost naczyń krwionośnych w tkankach. Białko HIF-1 jest stale produkowane przez<br>komórkę, ale w warunkach normalnego stężenia tlenu jest szybko degradowane, a proces<br>jego rozkładu rozpoczyna się od hydroksylacji jednej z dwóch reszt proliny. Specyficzne<br>hydroksylazy katalizujące tę reakcję wymagają do działania obecności witaminy C.<br>Duże dawki witaminy C są stosowane w leczeniu nowotworów rozwijających się w wyniku<br>nieprawidłowej regulacji poziomu HIF-1.<br>Na podstawie: H. Pontzer, Stworzeni do ruchu, „Świat Nauki” 2, 2019;<br>H.J. Knowles i in., Effect of ascorbate on the activity of hypoxia-inducible factor<br>and cancer cells, „Cancer Research” 63(8), 2003.</p>","solutions":[]}