{"id":"biologia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/10.3","paper_id":"biologia-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"10.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.3. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nW celu wzrokowej oceny w czasie rzeczywistym wyglądu błony śluzowej tchawicy wykonuje się\nA. spirometrię.\nB. RTG klatki piersiowej.\nC. bronchoskopię.\nD. gastroskopię.\n10.1.\n0-1\n10.2.\n0-1\n10.3.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":"C","answer_text":"Zadanie 10.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Pogłębianie znajomości uwarunkowań\nzdrowia człowieka. Zdający:\n2) rozumie znaczenie badań\nprofilaktycznych i rozpoznaje sytuacje\nwymagające konsultacji lekarskiej;\n5) dostrzega znaczenie osiągnięć\nwspółczesnej nauki w profilaktyce chorób.\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n1) Odżywianie się. Zdający:\nk) przedstawia znaczenie badań\ndiagnostycznych (gastroskopia […]) […].\n3) Wymiana gazowa i krążenie. Zdający:\nj) przedstawia znaczenie badań\ndiagnostycznych w profilaktyce chorób\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nukładu oddechowego (RTG klatki\npiersiowej, spirometria, bronchoskopia).\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne dokończenie zdania.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC","solution":"**C — bronchoskopia**. **Uzasadnienie**: - **Bronchoskopia** = badanie endoskopowe z wprowadzeniem **kamery na giętkim wężu** (bronchoskop) przez nos/usta → tchawica → oskrzela. Pozwala **wzrokowo ocenić** błonę śluzową **w czasie rzeczywistym** + pobierać biopsje. - **A. Spirometria** = pomiar pojemności i przepływu powietrza w płucach (zmienne fizyczne), NIE wzrokowa ocena. - **B. RTG klatki piersiowej** = obraz radiograficzny (statyczny), pokazuje strukturę kostną + zmiany w płucach, NIE śluzówkę tchawicy w czasie rzeczywistym. - **D. Gastroskopia** = endoskopia przewodu pokarmowego (przełyk, żołądek), NIE drogi oddechowej.","image":"img/biologia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-10.3.webp","solution_image":null,"topics":"układ oddechowy, tchawica, tchawki, kolagen, chityna, bronchoskopia","page_from":17,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 10.3. (0-1)<br>Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.<br>W celu wzrokowej oceny w czasie rzeczywistym wyglądu błony śluzowej tchawicy wykonuje się<br>A. spirometrię.<br>B. RTG klatki piersiowej.<br>C. bronchoskopię.<br>D. gastroskopię.<br>10.1.<br>0-1<br>10.2.<br>0-1<br>10.3.<br>0-1<br>MBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 10.3. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>V. Pogłębianie znajomości uwarunkowań<br>zdrowia człowieka. Zdający:</p>\n<ol><li>rozumie znaczenie badań</li></ol>\n<p>profilaktycznych i rozpoznaje sytuacje<br>wymagające konsultacji lekarskiej;</p>\n<ol><li>dostrzega znaczenie osiągnięć</li></ol>\n<p>współczesnej nauki w profilaktyce chorób.<br>XI. Funkcjonowanie zwierząt.</p>\n<ol><li>Porównanie poszczególnych czynności</li></ol>\n<p>życiowych zwierząt, z uwzględnieniem<br>struktur odpowiedzialnych za ich<br>przeprowadzanie.</p>\n<ol><li>Odżywianie się. Zdający:</li></ol>\n<p>k) przedstawia znaczenie badań<br>diagnostycznych (gastroskopia […]) […].</p>\n<ol><li>Wymiana gazowa i krążenie. Zdający:</li></ol>\n<p>j) przedstawia znaczenie badań<br>diagnostycznych w profilaktyce chorób<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>układu oddechowego (RTG klatki<br>piersiowej, spirometria, bronchoskopia).<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne dokończenie zdania.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>C</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p><strong>C — bronchoskopia</strong>. <strong>Uzasadnienie</strong>: - <strong>Bronchoskopia</strong> = badanie endoskopowe z wprowadzeniem <strong>kamery na giętkim wężu</strong> (bronchoskop) przez nos/usta → tchawica → oskrzela. Pozwala <strong>wzrokowo ocenić</strong> błonę śluzową <strong>w czasie rzeczywistym</strong> + pobierać biopsje. - <strong>A. Spirometria</strong> = pomiar pojemności i przepływu powietrza w płucach (zmienne fizyczne), NIE wzrokowa ocena. - <strong>B. RTG klatki piersiowej</strong> = obraz radiograficzny (statyczny), pokazuje strukturę kostną + zmiany w płucach, NIE śluzówkę tchawicy w czasie rzeczywistym. - <strong>D. Gastroskopia</strong> = endoskopia przewodu pokarmowego (przełyk, żołądek), NIE drogi oddechowej.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>C. bronchoskopię.</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - Analiza definicji procedury (mechanizm badania)</h4>\n<p>Pytanie zawiera trzy kluczowe słowa: <strong>wzrokowa ocena</strong>, <strong>w czasie rzeczywistym</strong>, <strong>błona śluzowa tchawicy</strong>.</p>\n<p><strong>Bronchoskopia</strong> = wprowadzenie giętkiego lub sztywnego endoskopu (bronchoskopu) przez nos/usta → krtań → tchawicę → oskrzela. Lekarz widzi na ekranie obraz na żywo - czyli ocenia wzrokowo, w czasie rzeczywistym, wygląd błony śluzowej dróg oddechowych, w tym tchawicy.</p>\n<p>Spełnia <strong>wszystkie trzy warunki</strong> pytania jednocześnie. ✅</p>\n<h4>Sposób 2 - Eliminacja błędnych odpowiedzi przez zakres badania</h4>\n<p>Sprawdzamy po kolei, czego dotyczy każde badanie:</p>\n<p>| Badanie | Co mierzy/pokazuje | Wizualizacja błony śluzowej tchawicy? |<br>| A. Spirometria | Objętości i pojemności powietrza (FEV1, VC ) - wyniki liczbowe | ❌ Brak obrazu anatomicznego |<br>| B. RTG klatki piersiowej | Obraz rentgenowski - kości, płuca, cienie - bez szczegółów śluzówki | ❌ Nie ocenia błony śluzowej |<br>| C. Bronchoskopia | Kamera wewnątrz dróg oddechowych - obraz bezpośredni śluzówki | ✅ Dokładnie to! |<br>| D. Gastroskopia | Endoskop przez usta do żołądka/przełyku - <strong>przewód pokarmowy</strong>, nie oddechowy | ❌ Zły układ narządów |</p>\n<p>Tylko C spełnia warunki pytania.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p><strong>1 pkt</strong> - za poprawne dokonczenie zdania.<br><strong>0 pkt</strong> - za odpowiedz niespelniajaca wymagan na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.</p>\n<p><strong>Poprawna odpowiedz (klucz CKE):</strong> C.</p>\n<h4>Wzory z karty CKE - czego MASZ użyć</h4>\n<p>W tym zadaniu <strong>nie korzystamy z karty wzorów</strong> - wystarczy znajomość definicji procedur medycznych diagnostycznych układu oddechowego.</p>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Wariant | Typowy błąd |<br>| A - Spirometria | Mylenie <em>oceny czynności</em> (spirometria mierzy jak dobrze płuca wentylują) z <em>oceną anatomii</em> - spirometria to krzywe na wykresie, nie obraz śluzówki |<br>| B - RTG klatki piersiowej | Myślenie &quot;RTG to badanie klatki piersiowej, więc pokaże tchaicę&quot; - RTG daje obraz cieniowy 2D, nie pokazuje szczegółów błony śluzowej |<br>| D - Gastroskopia | Mylenie końcówki &quot;-skopia&quot; z zakresem badania - gastroskopia to też endoskopia, ale <strong>przewodu pokarmowego</strong> (gastro = żołądek), nie oddechowego |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Końcówka <em>-skopia</em> oznacza oglądanie - ale nie każda skopia dotyczy dróg oddechowych! <strong>Broncho-</strong> = oskrzele/tchawica; <strong>gastro-</strong> = żołądek. Nie daj się zmylić podobną końcówką.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Spirometria to badanie <em>czynnościowe</em> (mierzy liczby), bronchoskopia to badanie <em>obrazowe bezpośrednie</em> (widzisz śluzówkę). To fundamentalna różnica w kategorii badań diagnostycznych.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> RTG klatki piersiowej pokazuje zarys tchawicy jako cień, ale <strong>nie umożliwia oceny wyglądu błony śluzowej</strong> - za małe rozdzielczość i zły rodzaj kontrastu tkanek miękkich.</blockquote>"}]}