{"id":"biologia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/17.3","paper_id":"biologia-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"17.3","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.3. (0-2)\nZaznacz dwa przykłady działań z zakresu ochrony czynnej muraw kserotermicznych.\nA. Regularna głęboka orka.\nB. Wycinka drzew i krzewów.\nC. Kontrolowany wypas zwierząt.\nD. Wprowadzenie do rezerwatu roślin uprawnych.\nE. Nawożenie muraw kserotermicznych związkami azotowymi.\n17.1.\n0-1-2\n17.2.\n0-1\n17.3.\n0-1-2\nMBIP-R0_100","answer":"B","answer_text":"Zadanie 17.3. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nVI. Rozwijanie postawy szacunku wobec\nprzyrody i środowiska. Zdający:\n1) rozumie zasadność ochrony przyrody.\nXVIII. Różnorodność biologiczna, jej\nzagrożenia i ochrona. Zdający:\n4) uzasadnia konieczność stosowania\nróżnych form ochrony przyrody […].\nZasady oceniania\n2 pkt - za wybór dwóch poprawnych odpowiedzi.\n1 pkt - za wybór jednej poprawnej odpowiedzi.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nB, C","solution":"Przykłady **ochrony czynnej** muraw kserotermicznych: - **B. Wycinka drzew i krzewów** — usuwanie sosen i krzewów eliminuje zacienienie i konkurencję → murawy odzyskują światło i przestrzeń. - **C. Kontrolowany wypas zwierząt** — zwierzęta zjadają młode pędy drzew + traw, **powstrzymując sukcesję**. Tradycyjna metoda hodowlana, ekosystem pasterski. **Dlaczego nie inne?**: - **A. Regularna głęboka orka** — **niszczyłaby murawy** (orka odsłania glebę, niszczy korzenie wieloletnich roślin). - **D. Wprowadzenie roślin uprawnych** — **inwazja** gatunków obcych, niszczy ekosystem naturalny. - **E. Nawożenie związkami azotowymi** — **eutrofizacja**, faworyzowanie gatunków konkurencyjnych (azotofilnych), nie kserotermicznych. Odpowiedź: **B + C**.","image":"img/biologia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-17.3.webp","solution_image":null,"topics":"ochrona przyrody, murawy kserotermiczne, ekosystemy półnaturalne, sukcesja, ochrona czynna","page_from":27,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 17.3. (0-2)<br>Zaznacz dwa przykłady działań z zakresu ochrony czynnej muraw kserotermicznych.<br>A. Regularna głęboka orka.<br>B. Wycinka drzew i krzewów.<br>C. Kontrolowany wypas zwierząt.<br>D. Wprowadzenie do rezerwatu roślin uprawnych.<br>E. Nawożenie muraw kserotermicznych związkami azotowymi.<br>17.1.<br>0-1-2<br>17.2.<br>0-1<br>17.3.<br>0-1-2<br>MBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 17.3. (0-2)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>VI. Rozwijanie postawy szacunku wobec<br>przyrody i środowiska. Zdający:</p>\n<ol><li>rozumie zasadność ochrony przyrody.</li></ol>\n<p>XVIII. Różnorodność biologiczna, jej<br>zagrożenia i ochrona. Zdający:</p>\n<ol><li>uzasadnia konieczność stosowania</li></ol>\n<p>różnych form ochrony przyrody […].<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - za wybór dwóch poprawnych odpowiedzi.<br>1 pkt - za wybór jednej poprawnej odpowiedzi.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>B, C</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Przykłady <strong>ochrony czynnej</strong> muraw kserotermicznych: - <strong>B. Wycinka drzew i krzewów</strong> — usuwanie sosen i krzewów eliminuje zacienienie i konkurencję → murawy odzyskują światło i przestrzeń. - <strong>C. Kontrolowany wypas zwierząt</strong> — zwierzęta zjadają młode pędy drzew + traw, <strong>powstrzymując sukcesję</strong>. Tradycyjna metoda hodowlana, ekosystem pasterski. <strong>Dlaczego nie inne?</strong>: - <strong>A. Regularna głęboka orka</strong> — <strong>niszczyłaby murawy</strong> (orka odsłania glebę, niszczy korzenie wieloletnich roślin). - <strong>D. Wprowadzenie roślin uprawnych</strong> — <strong>inwazja</strong> gatunków obcych, niszczy ekosystem naturalny. - <strong>E. Nawożenie związkami azotowymi</strong> — <strong>eutrofizacja</strong>, faworyzowanie gatunków konkurencyjnych (azotofilnych), nie kserotermicznych. Odpowiedź: <strong>B + C</strong>.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p>Dwa przyklady dzialan z zakresu ochrony czynnej muraw kserotermicznych to odpowiedzi <strong>B oraz C</strong>.</p>\n<p>Zgodnie z oficjalnym kluczem CKE nalezy zaznaczyc <strong>B i C</strong> - sa to dzialania aktywnie hamujace sukcesje wtorna i utrzymujace siedlisko muraw kserotermicznych (np. wypas/koszenie roslinnosci oraz usuwanie nalotu krzewow i drzew).</p>\n<h4>Sposob 1 - Mechanizm: dlaczego murawy wymagaja ochrony czynnej</h4>\n<p>Murawy kserotermiczne to zbiorowiska polnaturalne, historycznie utrzymywane przez wypas zwierzat gospodarskich i koszenie. Bez ingerencji ulegaja sukcesji wtornej (zarastaja krzewami i drzewami), co prowadzi do wyparcia swiatlolubnych gatunkow kserotermicznych.</p>\n<p><strong>Ochrona czynna</strong> = celowe dzialania zarzadcze hamujace sukcesje i odtwarzajace warunki siedliska, m.in.:</p>\n<ul><li>wypas owiec/koz lub koszenie roslinnosci (usuwanie biomasy, niedopuszczanie do zarastania),</li><li>usuwanie krzewow i podrostu drzew (odkrzaczanie).</li></ul>\n<p>Odpowiedzi <strong>B i C</strong> opisuja wlasnie takie aktywne dzialania - dlatego sa poprawne.</p>\n<h4>Sposob 2 - Eliminacja: ochrona bierna i dzialania szkodliwe</h4>\n<p>Pozostale warianty odpowiadaja ochronie biernej (np. zakazy, ogrodzenia, brak ingerencji) lub dzialaniom szkodliwym dla muraw (np. nawozenie sprzyjajace ekspansywnym trawom, zalesianie). Dla muraw kserotermicznych ochrona bierna jest paradoksalnie szkodliwa, bo brak ingerencji prowadzi do zarastania.</p>\n<p>Stad sposrod podanych wariantow tylko <strong>B i C</strong> to dzialania ochrony czynnej.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p><strong>2 pkt</strong> - za wybor dwoch poprawnych odpowiedzi.<br><strong>1 pkt</strong> - za wybor jednej poprawnej odpowiedzi.<br><strong>0 pkt</strong> - za odpowiedz niespelniajaca wymagan na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.</p>\n<p><strong>Poprawne odpowiedzi (klucz CKE):</strong> B, C.</p>\n<h4>Typowe pulapki i uwaga</h4>\n<blockquote>Uwaga: poprawne sa dokladnie dwie odpowiedzi - B i C. Zaznaczenie wiekszej liczby odpowiedzi obniza punktacje.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: dla muraw kserotermicznych ochrona czynna (koszenie, wypas, odkrzaczanie) jest konieczna - sam zakaz wstepu czy ogrodzenie (ochrona bierna) prowadzi do zarastania i zaniku siedliska.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: nawozenie i nawadnianie sa szkodliwe - murawy kserotermiczne rozwijaja sie na ubogich, suchych, cieplych glebach.</blockquote>"}]}