Zadanie 5.2. (0-1)
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C oraz odpowiedź 1., 2. albo 3.
Literą X na schemacie oznaczono
A.
enzym RuBisCO,
który jest
1.
pierwotnym produktem karboksylacji
u roślin C4.
B.
acetylo-CoA,
2.
kompleksem enzymatycznym,
odpowiadającym za karboksylację.
C.
szczawiooctan,
3.
pierwotnym akceptorem CO2 u roślin C4,
podobnie jak RuBP u roślin C3.
Zadanie 5.2. (0-1)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Pogłębianie wiedzy z zakresu
różnorodności biologicznej oraz zjawisk
i procesów biologicznych zachodzących
na różnych poziomach organizacji życia.
Zdający:
zachodzące w wybranych organizmach […].
III. Posługiwanie się informacjami
pochodzącymi z analizy materiałów
źródłowych. Zdający:
informacje tekstowe, graficzne […].
III. Energia i metabolizm.
przebieg […] fazy niezależnej od światła;
wyróżnia substraty i produkty […].
IX. Różnorodność roślin.
i fizjologiczne roślin typu C4 […] do
przeprowadzania fotosyntezy w określonych
warunkach środowiska.
Zasady oceniania
1 pkt - za poprawne dokończenie zdania.
0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
C1
C1 — X = szczawiooctan, który jest pierwotnym produktem karboksylacji u roślin C4. Uzasadnienie: - W komórkach mezofilu PEP-karboksylaza wiąże CO₂ z PEP (fosfoenolopirogronian) → produkt = szczawiooctan (C4). - "C4" w nazwie "rośliny C4" pochodzi od 4 atomów węgla szczawiooctanu (pierwszego produktu). - W C3 pierwszym produktem jest 3-węglowy PGA (z RuBP + CO₂ przez RuBisCO).
"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"C oraz 1 - Literą X oznaczono szczawiooctan, który jest pierwotnym produktem karboksylacji u roślin C4.
\nPełne zdanie: "Literą X na schemacie oznaczono szczawiooctan, który jest pierwotnym produktem karboksylacji u roślin C4."
\nNa schemacie w komórce mezofilu zaznaczono ciąg przemian:
\nPEP + CO₂ → X → jabłczan (C4)
\nKrok 1 - co dzieje się w mezofilu:
Według informacji do zadania "pierwotna asymilacja CO₂ z wytworzeniem szczawiooctanu zachodzi w komórkach mezofilu". Enzym PEP-karboksylaza przyłącza CO₂ do fosfoenolopirogronianu (PEP, C3), dając pierwszy trwały, 4-węglowy produkt - szczawiooctan (OAA).
Krok 2 - pozycja X na schemacie:
X leży dokładnie między reakcją "PEP + CO₂" a powstaniem "jabłczanu". Szczawiooctan jest właśnie tym pośrednikiem: powstaje jako pierwszy z karboksylacji, a następnie zostaje zredukowany do jabłczanu (malinianu), który jest transportowany do komórek pochwy okołowiązkowej.
→ X = szczawiooctan → wybór litery C.
Krok 3 - dobór części prawej (1/2/3):
\n→ część prawa = 1.
\nWniosek: C1.
\n| Opcja | Co to jest | Czy pasuje do X? |
| A - enzym RuBisCO | enzym cyklu Calvina (działa w pochwie, łączy CO₂ z RuBP) | ✘ X to metabolit w mezofilu, nie enzym; RuBisCO nie występuje przed jabłczanem |
| B - acetylo-CoA | związek oddychania komórkowego / cyklu Krebsa | ✘ nie bierze udziału w fazie ciemnej fotosyntezy C4 |
| C - szczawiooctan | 4-węglowy kwas, pierwszy produkt PEP-karboksylazy | ✔ powstaje z PEP + CO₂, poprzedza jabłczan - zgodnie ze schematem i tekstem |
Tylko szczawiooctan spełnia oba warunki: jest 4-węglowym kwasem powstającym z karboksylacji PEP i poprzedza jabłczan w łańcuchu przemian. Stąd lewa część = C.
\n1 pkt - za poprawne dokonczenie zdania.
0 pkt - za odpowiedz niespelniajaca wymagan na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedz (klucz CKE): C1.
\n⚠️ Nie myl "pierwotnego akceptora CO₂" (= PEP, opcja 3) z "pierwotnym produktem karboksylacji" (= szczawiooctan, opcja 1). X to produkt, więc pasuje opcja 1, nie 3.\n
⚠️ Szczawiooctan to metabolit, a nie enzym - dlatego opcja 2 ("kompleks enzymatyczny") jest błędna, mimo że sama karboksylacja faktycznie zachodzi z udziałem enzymu PEP-karboksylazy."}]}