{"id":"biologia-2023-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"biologia-2023-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nZłącze nerwowo-mięśniowe to synapsa znajdująca się między neuronem ruchowym\na włóknem mięśniowym. Warunkiem niezbędnym do uwolnienia w synapsie przekaźnika\nnerwowego, np. acetylocholiny, jest połączenie pęcherzyków synaptycznych zawierających\nneurotransmiter z błoną komórkową neuronu. Umożliwia je kompleks fuzyjny tworzony przez\nkilka białek transbłonowych (SNARE).\nToksyna botulinowa jest wytwarzana przez beztlenowe bakterie Clostridium botulinum.\nPo dostaniu się do organizmu człowieka toksyna botulinowa dociera do szczeliny\nsynaptycznej, gdzie łączy się z receptorami w błonie neuronu i wnika do jego wnętrza.\nForma aktywna toksyny składa się z dwóch podjednostek - łańcucha lekkiego oraz łańcucha\nciężkiego - które są połączone mostkiem disiarczkowym. Po rozłączeniu się tych\npodjednostek łańcuch lekki rozkłada białka z grupy SNARE. Ostatecznie dochodzi do\nzablokowania przewodzenia w złączu nerwowo-mięśniowym, w wyniku czego mięśnie\nulegają zwiotczeniu.\nNa poniższych schematach przedstawiono mechanizm przekazywania pobudzenia\nw synapsie nerwowo-mięśniowej osoby zdrowej (A) oraz mechanizm działania toksyny\nbotulinowej (B). Strzałkami oznaczono kolejność zdarzeń przedstawionych na schematach.\nNa podstawie: P. Čapek, T.J. Dickerson, Sensing the Deadliest Toxin: Technologies for\nBotulinum Neurotoxin Detection, „Toxins” 2(1), 2010;\nA. Mazurkiewicz-Pisarek, A. Płucienniczak, Toksyna botulinowa - cudowna trucizna,\n„Biotechnologia” 2(85), 2009.\nreceptor\ntoksyny\nbotulinowej\nkomórka\nmięśniowa\nszczelina\nsynaptyczna\nneuron\nA\nB\ntoksyna botulinowa\nłańcuch\nlekki\nłańcuch\nciężki\nreceptor\nacetylocholiny\nacetylocholina\npęcherzyk\nsynaptyczny\nbiałka\nSNARE\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2023-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 12.<br>Złącze nerwowo-mięśniowe to synapsa znajdująca się między neuronem ruchowym<br>a włóknem mięśniowym. Warunkiem niezbędnym do uwolnienia w synapsie przekaźnika<br>nerwowego, np. acetylocholiny, jest połączenie pęcherzyków synaptycznych zawierających<br>neurotransmiter z błoną komórkową neuronu. Umożliwia je kompleks fuzyjny tworzony przez<br>kilka białek transbłonowych (SNARE).<br>Toksyna botulinowa jest wytwarzana przez beztlenowe bakterie Clostridium botulinum.<br>Po dostaniu się do organizmu człowieka toksyna botulinowa dociera do szczeliny<br>synaptycznej, gdzie łączy się z receptorami w błonie neuronu i wnika do jego wnętrza.<br>Forma aktywna toksyny składa się z dwóch podjednostek - łańcucha lekkiego oraz łańcucha<br>ciężkiego - które są połączone mostkiem disiarczkowym. Po rozłączeniu się tych<br>podjednostek łańcuch lekki rozkłada białka z grupy SNARE. Ostatecznie dochodzi do<br>zablokowania przewodzenia w złączu nerwowo-mięśniowym, w wyniku czego mięśnie<br>ulegają zwiotczeniu.<br>Na poniższych schematach przedstawiono mechanizm przekazywania pobudzenia<br>w synapsie nerwowo-mięśniowej osoby zdrowej (A) oraz mechanizm działania toksyny<br>botulinowej (B). Strzałkami oznaczono kolejność zdarzeń przedstawionych na schematach.<br>Na podstawie: P. Čapek, T.J. Dickerson, Sensing the Deadliest Toxin: Technologies for<br>Botulinum Neurotoxin Detection, „Toxins” 2(1), 2010;<br>A. Mazurkiewicz-Pisarek, A. Płucienniczak, Toksyna botulinowa - cudowna trucizna,<br>„Biotechnologia” 2(85), 2009.<br>receptor<br>toksyny<br>botulinowej<br>komórka<br>mięśniowa<br>szczelina<br>synaptyczna<br>neuron<br>A<br>B<br>toksyna botulinowa<br>łańcuch<br>lekki<br>łańcuch<br>ciężki<br>receptor<br>acetylocholiny<br>acetylocholina<br>pęcherzyk<br>synaptyczny<br>białka<br>SNARE<br>EBIP-R0_100</p>","solutions":[]}