{"id":"biologia-2023-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3.2","paper_id":"biologia-2023-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"3.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nWykaż, że mejoza jest niezbędna do zamknięcia cyklu życiowego eukariontów\nrozmnażających się płciowo.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n2.1.\n2.2.\n2.3.\n3.1.\n3.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nsporofit\ngamety\ngametofit\nzarodniki\nzygota\nA. rośliny\nB. krążkopławy\npolip\nstrobila\nmeduza\ngamety\nzygota\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n2. Cykl komórkowy. Zdający:\n4) podaje różnicę między podziałem\nmitotycznym a mejotycznym i wyjaśnia\nbiologiczne znaczenie obu typów podziału.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wykazanie, że mejoza jest niezbędna do zamknięcia cyklu życiowego\neukariontów rozmnażających się płciowo, uwzględniające w sposób bezpośredni lub\nopisowy podwojenie (wzrost) liczby chromosomów w czasie zapłodnienia\ni konieczność jej redukcji podczas mejozy.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nW czasie rozmnażania płciowego liczba chromosomów ulega podwojeniu, a mejoza ją\nzmniejsza, co umożliwia zachowanie stałej liczby chromosomów u gatunku.\nMejoza zapobiega podwajaniu się liczby chromosomów w każdym kolejnym pokoleniu\nrozmnażającym się płciowo.\nMejoza redukuje liczbę chromosomów, co kompensuje jej podwojenie podczas\nzapłodnienia.\nSkoro zygota powstaje z połączenia dwóch gamet, to każda z gamet musi mieć połowę\ngarnituru chromosomów - uzyskaną w wyniku podziału mejotycznego, zachodzącego\nbezpośrednio podczas tworzenia gamet lub na wcześniejszym etapie cyklu.\nDzięki niej gamety są haploidalne i po połączeniu tworzą diploidalną zygotę.\nR!\nR!\nsporofit\ngamety\ngametofit\nzarodniki\nzygota\nA. rośliny\nB. krążkopławy\npolip\nstrobila\nmeduza\ngamety\nzygota\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nMejoza prowadzi do redukcji materiału genetycznego, dzięki czemu z dwóch łączących\nsię gamet powstaje diploidalna zygota i nie dochodzi do podwojenia się materiału\ngenetycznego.\nBez mejozy cykl życiowy eukariontów rozmnażających się płciowo nie zostałby\nzamknięty, ponieważ każde kolejne pokolenie miałoby zwielokrotnioną liczbę\nchromosomów w wyniku zapłodnienia, a więc nie mogłoby się rozwijać.\nUwagi:\nNie uznaje się odpowiedzi niepełnych - odnoszących się tylko do powstawania gamet,\nale nieuwzględniających zmian liczby chromosomów, np. „To stwierdzenie jest prawdziwe,\nponieważ mejoza umożliwia wytworzenie gamet, niezbędnych do rozmnażania płciowego”.\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do konieczności wytwarzania gamet\nbezpośrednio przez podział mejotyczny komórki, np. „Gamety u eukariontów mogą powstać\ntylko na drodze podziału mejotycznego komórki”. U roślin gamety powstają na drodze\npodziału mitotycznego, a mejoza występuje na wcześniejszym etapie cyklu.\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się wyłączenie do mejozy pre- lub postzygotycznej,\nnp. „Mejoza jest niezbędna do zamknięciu cyklu, ponieważ podczas mejozy następuje\nredukcja materiału genetycznego z 2n do 1n, aby po połączeniu się gamet mieć w dalszym\nciągu taką samą liczbę chromosomów jak organizmy rodzicielskie” lub opisujących jedynie\ncykle życiowe wybranych organizmów, np. „U roślin mejoza prowadzi do powstania\nhaploidalnych zarodników, które dają początek gametofitom produkującym gamety, które się\nłączą, dając początek diploidalnym sporofitom produkującym zarodniki - cykl się zamyka”.","solution":null,"image":"img/biologia-2023-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 3.2. (0-1)<br>Wykaż, że mejoza jest niezbędna do zamknięcia cyklu życiowego eukariontów<br>rozmnażających się płciowo.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>2.1.<br>2.2.<br>2.3.<br>3.1.<br>3.2.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>1<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>sporofit<br>gamety<br>gametofit<br>zarodniki<br>zygota<br>A. rośliny<br>B. krążkopławy<br>polip<br>strobila<br>meduza<br>gamety<br>zygota<br>EBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 3.2. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>V. Rozumowanie i argumentacja.<br>Zdający […] wyjaśnia zależności<br>przyczynowo-skutkowe […].<br>VI. Genetyka i biotechnologia.</p>\n<ol><li>Cykl komórkowy. Zdający:</li><li>podaje różnicę między podziałem</li></ol>\n<p>mitotycznym a mejotycznym i wyjaśnia<br>biologiczne znaczenie obu typów podziału.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne wykazanie, że mejoza jest niezbędna do zamknięcia cyklu życiowego<br>eukariontów rozmnażających się płciowo, uwzględniające w sposób bezpośredni lub<br>opisowy podwojenie (wzrost) liczby chromosomów w czasie zapłodnienia<br>i konieczność jej redukcji podczas mejozy.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązania<br>W czasie rozmnażania płciowego liczba chromosomów ulega podwojeniu, a mejoza ją<br>zmniejsza, co umożliwia zachowanie stałej liczby chromosomów u gatunku.<br>Mejoza zapobiega podwajaniu się liczby chromosomów w każdym kolejnym pokoleniu<br>rozmnażającym się płciowo.<br>Mejoza redukuje liczbę chromosomów, co kompensuje jej podwojenie podczas<br>zapłodnienia.<br>Skoro zygota powstaje z połączenia dwóch gamet, to każda z gamet musi mieć połowę<br>garnituru chromosomów - uzyskaną w wyniku podziału mejotycznego, zachodzącego<br>bezpośrednio podczas tworzenia gamet lub na wcześniejszym etapie cyklu.<br>Dzięki niej gamety są haploidalne i po połączeniu tworzą diploidalną zygotę.<br>R!<br>R!<br>sporofit<br>gamety<br>gametofit<br>zarodniki<br>zygota<br>A. rośliny<br>B. krążkopławy<br>polip<br>strobila<br>meduza<br>gamety<br>zygota<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Mejoza prowadzi do redukcji materiału genetycznego, dzięki czemu z dwóch łączących<br>się gamet powstaje diploidalna zygota i nie dochodzi do podwojenia się materiału<br>genetycznego.<br>Bez mejozy cykl życiowy eukariontów rozmnażających się płciowo nie zostałby<br>zamknięty, ponieważ każde kolejne pokolenie miałoby zwielokrotnioną liczbę<br>chromosomów w wyniku zapłodnienia, a więc nie mogłoby się rozwijać.<br>Uwagi:<br>Nie uznaje się odpowiedzi niepełnych - odnoszących się tylko do powstawania gamet,<br>ale nieuwzględniających zmian liczby chromosomów, np. „To stwierdzenie jest prawdziwe,<br>ponieważ mejoza umożliwia wytworzenie gamet, niezbędnych do rozmnażania płciowego”.<br>Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do konieczności wytwarzania gamet<br>bezpośrednio przez podział mejotyczny komórki, np. „Gamety u eukariontów mogą powstać<br>tylko na drodze podziału mejotycznego komórki”. U roślin gamety powstają na drodze<br>podziału mitotycznego, a mejoza występuje na wcześniejszym etapie cyklu.<br>Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się wyłączenie do mejozy pre- lub postzygotycznej,<br>np. „Mejoza jest niezbędna do zamknięciu cyklu, ponieważ podczas mejozy następuje<br>redukcja materiału genetycznego z 2n do 1n, aby po połączeniu się gamet mieć w dalszym<br>ciągu taką samą liczbę chromosomów jak organizmy rodzicielskie” lub opisujących jedynie<br>cykle życiowe wybranych organizmów, np. „U roślin mejoza prowadzi do powstania<br>haploidalnych zarodników, które dają początek gametofitom produkującym gamety, które się<br>łączą, dając początek diploidalnym sporofitom produkującym zarodniki - cykl się zamyka”.</p>","solutions":[]}