{"id":"biologia-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.2","paper_id":"biologia-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nWykaż, że mężczyźni nie mogą być nosicielami hemofilii typu B.\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nV. Pogłębianie znajomości uwarunkowań\nzdrowia człowieka. Zdający:\n4) rozumie znaczenie poradnictwa\ngenetycznego […].\nXIV. Genetyka klasyczna.\n1. Dziedziczenie cech. Zdający:\n7) przedstawia dziedziczenie cech\nsprzężonych z płcią.\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n3) wykazuje związki pomiędzy strukturą\ni funkcją na różnych poziomach organizacji\nżycia.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wykazanie, że mężczyźni nie mogą być nosicielami hemofilii typu B,\nuwzględniające sprzężenie allelu warunkującego hemofilię z chromosomem X\noraz hemizygotyczność mężczyzn.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nHemofilia typu B jest chorobą dziedziczoną w sposób recesywny, sprzężony z płcią.\nMężczyźni nie mogą być zatem nosicielami, ponieważ recesywny allel położony na\nchromosomie X zawsze będzie się u nich ujawniał ze względu na brak drugiego\nchromosomu X.\nMężczyźni mają tylko jeden chromosom X, a to właśnie na nim jest położony gen\nodpowiedzialny za hemofilię. Jeżeli mężczyzna ma allel warunkujący chorobę, to nie\nmoże on zostać zamaskowany przez drugi allel z chromosomu homologicznego.\nMężczyźni mający w swoim genotypie allel hemofilii B chorują na hemofilię, a nie są jej\nnosicielami, ponieważ mają tylko jeden chromosom X, a nosiciel musi mieć oprócz allelu\nh także allel H.","solution":null,"image":"img/biologia-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 18.2. (0-1)
Wykaż, że mężczyźni nie mogą być nosicielami hemofilii typu B.
MBIP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 18.2. (0-1)
Wymagania ogólne
Wymaganie szczegółowe
V. Pogłębianie znajomości uwarunkowań
zdrowia człowieka. Zdający:

\n
  1. rozumie znaczenie poradnictwa
\n

genetycznego […].
XIV. Genetyka klasyczna.

\n
  1. Dziedziczenie cech. Zdający:
  2. przedstawia dziedziczenie cech
\n

sprzężonych z płcią.
I. Pogłębianie wiedzy z zakresu
różnorodności biologicznej oraz zjawisk
i procesów biologicznych zachodzących na
różnych poziomach organizacji życia.
Zdający:

\n
  1. wykazuje związki pomiędzy strukturą
\n

i funkcją na różnych poziomach organizacji
życia.
Zasady oceniania
1 pkt - za poprawne wykazanie, że mężczyźni nie mogą być nosicielami hemofilii typu B,
uwzględniające sprzężenie allelu warunkującego hemofilię z chromosomem X
oraz hemizygotyczność mężczyzn.
0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
Hemofilia typu B jest chorobą dziedziczoną w sposób recesywny, sprzężony z płcią.
Mężczyźni nie mogą być zatem nosicielami, ponieważ recesywny allel położony na
chromosomie X zawsze będzie się u nich ujawniał ze względu na brak drugiego
chromosomu X.
Mężczyźni mają tylko jeden chromosom X, a to właśnie na nim jest położony gen
odpowiedzialny za hemofilię. Jeżeli mężczyzna ma allel warunkujący chorobę, to nie
może on zostać zamaskowany przez drugi allel z chromosomu homologicznego.
Mężczyźni mający w swoim genotypie allel hemofilii B chorują na hemofilię, a nie są jej
nosicielami, ponieważ mają tylko jeden chromosom X, a nosiciel musi mieć oprócz allelu
h także allel H.

","solutions":[]}