{"id":"biologia-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/18.2","paper_id":"biologia-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"18.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nWykaż, że mężczyźni nie mogą być nosicielami hemofilii typu B.\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Pogłębienie wiadomości dotyczących\nbudowy i funkcjonowania organizmu\nludzkiego.\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n4. Genetyka mendlowska. Zdający:\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZdający objaśnia funkcjonowanie organizmu\nludzkiego na różnych poziomach\nzłożoności; dostrzega związki między\nstrukturą a funkcją na każdym z tych\npoziomów.\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje informacje\n[…], wyjaśnia zależności przyczynowo-\n-skutkowe […].\n4) opisuje sprzężenia genów (w tym\nsprzężenia z płcią) […].\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wykazanie, że mężczyźni nie mogą być nosicielami hemofilii typu B,\nuwzględniające sprzężenie allelu warunkującego hemofilię z chromosomem X\noraz hemizygotyczność mężczyzn.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nHemofilia typu B jest chorobą dziedziczoną w sposób recesywny, sprzężony z płcią.\nMężczyźni nie mogą być zatem nosicielami, ponieważ recesywny allel położony na\nchromosomie X zawsze będzie się u nich ujawniał ze względu na brak drugiego\nchromosomu X.\nMężczyźni mają tylko jeden chromosom X, a to właśnie na nim jest położony gen\nodpowiedzialny za hemofilię. Jeżeli mężczyzna ma allel warunkujący chorobę, to nie\nmoże on zostać zamaskowany przez drugi allel z chromosomu homologicznego.\nMężczyźni mający w swoim genotypie allel hemofilii B chorują na hemofilię, a nie są jej\nnosicielami, ponieważ mają tylko jeden chromosom X, a nosiciel musi mieć oprócz allelu\nh także allel H.","solution":null,"image":"img/biologia-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-18.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 18.2. (0-1)<br>Wykaż, że mężczyźni nie mogą być nosicielami hemofilii typu B.<br>EBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 18.2. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Pogłębienie wiadomości dotyczących<br>budowy i funkcjonowania organizmu<br>ludzkiego.<br>VI. Genetyka i biotechnologia.</p>\n<ol><li>Genetyka mendlowska. Zdający:</li></ol>\n<p>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Zdający objaśnia funkcjonowanie organizmu<br>ludzkiego na różnych poziomach<br>złożoności; dostrzega związki między<br>strukturą a funkcją na każdym z tych<br>poziomów.<br>V. Rozumowanie i argumentacja.<br>Zdający objaśnia i komentuje informacje<br>[…], wyjaśnia zależności przyczynowo-<br>-skutkowe […].</p>\n<ol><li>opisuje sprzężenia genów (w tym</li></ol>\n<p>sprzężenia z płcią) […].<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne wykazanie, że mężczyźni nie mogą być nosicielami hemofilii typu B,<br>uwzględniające sprzężenie allelu warunkującego hemofilię z chromosomem X<br>oraz hemizygotyczność mężczyzn.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązania<br>Hemofilia typu B jest chorobą dziedziczoną w sposób recesywny, sprzężony z płcią.<br>Mężczyźni nie mogą być zatem nosicielami, ponieważ recesywny allel położony na<br>chromosomie X zawsze będzie się u nich ujawniał ze względu na brak drugiego<br>chromosomu X.<br>Mężczyźni mają tylko jeden chromosom X, a to właśnie na nim jest położony gen<br>odpowiedzialny za hemofilię. Jeżeli mężczyzna ma allel warunkujący chorobę, to nie<br>może on zostać zamaskowany przez drugi allel z chromosomu homologicznego.<br>Mężczyźni mający w swoim genotypie allel hemofilii B chorują na hemofilię, a nie są jej<br>nosicielami, ponieważ mają tylko jeden chromosom X, a nosiciel musi mieć oprócz allelu<br>h także allel H.</p>","solutions":[]}