{"id":"biologia-2024-grudzien-probna-rozszerzona/zad/1.4","paper_id":"biologia-2024-grudzien-probna-rozszerzona","number":"1.4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2024,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.4. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego wywołane przez kofeinę ograniczenie resorpcji jonów sodu\nw kanaliku bliższym nefronu skutkuje zwiększonym wydalaniem wody wraz z moczem.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) […] wyjaśnia związki przyczynowo-\n-skutkowe między procesami\ni zjawiskami […].\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem struktur\nodpowiedzialnych za ich przeprowadzanie.\n4) Wydalanie i osmoregulacja. Zdający:\nf) przedstawia proces tworzenia moczu\nu człowieka oraz wyjaśnia znaczenie regulacji\nhormonalnej w tym procesie.\nII. Komórka. Zdający:\n4) wyjaśnia rolę błony komórkowej […]\nw procesach osmotycznych […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do ograniczenia zwrotnego wchłaniania\nwody z kanalika bliższego (proksymalnego) z uwzględnieniem osmotycznego\nmechanizmu transportu wody.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nKofeina blokuje wchłanianie ze światła kanalika sodu - substancji osmotycznie czynnej.\nWoda pozostaje w świetle kanalika i jest wydalana z moczem, ponieważ nie jest\nwchłaniana zwrotnie na zasadzie osmozy.\nW normalnych warunkach dzięki resorpcji jonów sodu w kanaliku proksymalnym\ndochodzi również do wchłaniania wody, ponieważ transport sodu jest przyczyną\npowstania gradientu osmotycznego.\nW kanaliku bliższym dochodzi do tzw. resorpcji obowiązkowej wody. Transport wody\nzachodzi biernie - przez kanały białkowe. Aby woda przechodziła przez te pory, najpierw\nmusi zostać aktywnie przetransportowany sód, który jest polarny, i za nim podąża woda.","solution":null,"image":"img/biologia-2024-grudzien-probna-rozszerzona/zad-1.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 1.4. (0-1)<br>Wyjaśnij, dlaczego wywołane przez kofeinę ograniczenie resorpcji jonów sodu<br>w kanaliku bliższym nefronu skutkuje zwiększonym wydalaniem wody wraz z moczem.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 1.4. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>IV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów<br>biologicznych. Zdający:</p>\n<ol><li>[…] wyjaśnia związki przyczynowo-</li></ol>\n<p>-skutkowe między procesami<br>i zjawiskami […].<br>XI. Funkcjonowanie zwierząt.</p>\n<ol><li>Porównanie poszczególnych czynności</li></ol>\n<p>życiowych zwierząt, z uwzględnieniem struktur<br>odpowiedzialnych za ich przeprowadzanie.</p>\n<ol><li>Wydalanie i osmoregulacja. Zdający:</li></ol>\n<p>f) przedstawia proces tworzenia moczu<br>u człowieka oraz wyjaśnia znaczenie regulacji<br>hormonalnej w tym procesie.<br>II. Komórka. Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia rolę błony komórkowej […]</li></ol>\n<p>w procesach osmotycznych […].<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do ograniczenia zwrotnego wchłaniania<br>wody z kanalika bliższego (proksymalnego) z uwzględnieniem osmotycznego<br>mechanizmu transportu wody.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązania<br>Kofeina blokuje wchłanianie ze światła kanalika sodu - substancji osmotycznie czynnej.<br>Woda pozostaje w świetle kanalika i jest wydalana z moczem, ponieważ nie jest<br>wchłaniana zwrotnie na zasadzie osmozy.<br>W normalnych warunkach dzięki resorpcji jonów sodu w kanaliku proksymalnym<br>dochodzi również do wchłaniania wody, ponieważ transport sodu jest przyczyną<br>powstania gradientu osmotycznego.<br>W kanaliku bliższym dochodzi do tzw. resorpcji obowiązkowej wody. Transport wody<br>zachodzi biernie - przez kanały białkowe. Aby woda przechodziła przez te pory, najpierw<br>musi zostać aktywnie przetransportowany sód, który jest polarny, i za nim podąża woda.</p>","solutions":[]}