{"id":"biologia-2024-grudzien-probna-rozszerzona/zad/2","paper_id":"biologia-2024-grudzien-probna-rozszerzona","number":"2","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2024,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nW prawidłowo funkcjonujących komórkach zwierząt białko p53, które jest kodowane przez\ngen TP53, zatrzymuje komórkę z uszkodzonym DNA w tzw. punkcie kontrolnym G1/S, czyli\nna granicy faz G1/S cyklu komórkowego. Uszkodzenie DNA jest albo naprawiane i komórka\nprzechodzi z opóźnieniem z fazy G1 do fazy S, albo - gdy uszkodzenie jest zbyt poważne\ni naprawa jest niemożliwa - komórka zostaje skierowana na drogę apoptozy.\nRetrogen to dodatkowa kopia genu powstająca na skutek odwrotnej transkrypcji mRNA\ndanego genu. Genom słoni zawiera jeden gen TP53 i aż 19 retrogenów TP53, z których kilka\npodlega transkrypcji i translacji. W linii ewolucyjnej rzędu trąbowców (Proboscidea),\ndo których należą słonie, stopniowo zwiększała się liczba retrogenów TP53. Dzięki ekspresji\nretrogenów TP53 białko p53 jest aktywne nawet przy niskim natężeniu czynników\nmutagennych.\nU słoni występuje także gen LIF6, którego transkrypcja jest pobudzana przez białko p53.\nBiałko LIF6 jest transportowane do mitochondriów, gdzie prowadzi do uwolnienia do cytozolu\ncytochromu c, pełniącego funkcję cząsteczki wyzwalającej apoptozę. Nowotwory u słoni\nwystępują stosunkowo rzadko, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę dużą liczbę komórek\nciała słoni oraz długość życia tych zwierząt.\nNa podstawie: J.M. Vazquez i in., A Zombie LIF Gene in Elephants […], „Cell Reports” 24(7), 2018;\nM. Sulak i in., TP53 Copy Number Expansion […], „eLife” 5, 2016.\n1.3.\n0-1\n1.4.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2024-grudzien-probna-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 2.<br>W prawidłowo funkcjonujących komórkach zwierząt białko p53, które jest kodowane przez<br>gen TP53, zatrzymuje komórkę z uszkodzonym DNA w tzw. punkcie kontrolnym G1/S, czyli<br>na granicy faz G1/S cyklu komórkowego. Uszkodzenie DNA jest albo naprawiane i komórka<br>przechodzi z opóźnieniem z fazy G1 do fazy S, albo - gdy uszkodzenie jest zbyt poważne<br>i naprawa jest niemożliwa - komórka zostaje skierowana na drogę apoptozy.<br>Retrogen to dodatkowa kopia genu powstająca na skutek odwrotnej transkrypcji mRNA<br>danego genu. Genom słoni zawiera jeden gen TP53 i aż 19 retrogenów TP53, z których kilka<br>podlega transkrypcji i translacji. W linii ewolucyjnej rzędu trąbowców (Proboscidea),<br>do których należą słonie, stopniowo zwiększała się liczba retrogenów TP53. Dzięki ekspresji<br>retrogenów TP53 białko p53 jest aktywne nawet przy niskim natężeniu czynników<br>mutagennych.<br>U słoni występuje także gen LIF6, którego transkrypcja jest pobudzana przez białko p53.<br>Białko LIF6 jest transportowane do mitochondriów, gdzie prowadzi do uwolnienia do cytozolu<br>cytochromu c, pełniącego funkcję cząsteczki wyzwalającej apoptozę. Nowotwory u słoni<br>występują stosunkowo rzadko, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę dużą liczbę komórek<br>ciała słoni oraz długość życia tych zwierząt.<br>Na podstawie: J.M. Vazquez i in., A Zombie LIF Gene in Elephants […], „Cell Reports” 24(7), 2018;<br>M. Sulak i in., TP53 Copy Number Expansion […], „eLife” 5, 2016.<br>1.3.<br>0-1<br>1.4.<br>0-1<br>MBIP-R0_100</p>","solutions":[]}