{"id":"biologia-2024-grudzien-probna-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"biologia-2024-grudzien-probna-rozszerzona","number":"2.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2024,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego zatrzymanie cyklu komórkowego komórek z uszkodzonym DNA\nw punkcie kontrolnym G1/S skutkuje ograniczeniem powstawania nowotworów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) […] wyjaśnia związki przyczynowo-\n-skutkowe między procesami i zjawiskami\n[…].\nIV. Podziały komórkowe. Zdający:\n3) opisuje cykl komórkowy,\nz uwzględnieniem zmian ilości DNA\nw poszczególnych jego etapach […];\n8) przedstawia apoptozę jako proces\nwarunkujący prawidłowy rozwój\ni funkcjonowanie organizmów\nwielokomórkowych.\nXIV. Genetyka klasyczna.\n2. Zmienność organizmów. Zdający:\n9) przedstawia transformację nowotworową\nkomórek jako następstwo mutacji w obrębie\ngenów kodujących białka regulujące cykl\nkomórkowy oraz odpowiedzialnych za\nnaprawę DNA.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające uniknięcie replikacji uszkodzonego DNA\nlub uniknięcie przekazania uszkodzonego DNA do komórek potomnych, co ogranicza\nliczbę mutacji w genach regulujących cykl komórkowy.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nUmożliwia to naprawę DNA, zanim materiał genetyczny zostanie zreplikowany w fazie S.\nDzięki temu nie ulegają uszkodzeniu geny odpowiedzialne za podziały komórkowe.\nBlokuje to przejście do fazy S, w której uszkodzony DNA ulega replikacji, a uszkodzone\ngeny, np. czynników wzrostu, są bezpośrednią przyczyną nowotworów.\nUniemożliwia to podział komórki, w wyniku którego powstałyby komórki potomne\ndziedziczące mutację, a mutacje w genach regulujących cykl komórkowy prowadzą do\nniekontrolowanych podziałów komórkowych.","solution":null,"image":"img/biologia-2024-grudzien-probna-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 2.1. (0-1)<br>Wyjaśnij, dlaczego zatrzymanie cyklu komórkowego komórek z uszkodzonym DNA<br>w punkcie kontrolnym G1/S skutkuje ograniczeniem powstawania nowotworów.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 2.1. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>IV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów<br>biologicznych. Zdający:</p>\n<ol><li>[…] wyjaśnia związki przyczynowo-</li></ol>\n<p>-skutkowe między procesami i zjawiskami<br>[…].<br>IV. Podziały komórkowe. Zdający:</p>\n<ol><li>opisuje cykl komórkowy,</li></ol>\n<p>z uwzględnieniem zmian ilości DNA<br>w poszczególnych jego etapach […];</p>\n<ol><li>przedstawia apoptozę jako proces</li></ol>\n<p>warunkujący prawidłowy rozwój<br>i funkcjonowanie organizmów<br>wielokomórkowych.<br>XIV. Genetyka klasyczna.</p>\n<ol><li>Zmienność organizmów. Zdający:</li><li>przedstawia transformację nowotworową</li></ol>\n<p>komórek jako następstwo mutacji w obrębie<br>genów kodujących białka regulujące cykl<br>komórkowy oraz odpowiedzialnych za<br>naprawę DNA.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające uniknięcie replikacji uszkodzonego DNA<br>lub uniknięcie przekazania uszkodzonego DNA do komórek potomnych, co ogranicza<br>liczbę mutacji w genach regulujących cykl komórkowy.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązania<br>Umożliwia to naprawę DNA, zanim materiał genetyczny zostanie zreplikowany w fazie S.<br>Dzięki temu nie ulegają uszkodzeniu geny odpowiedzialne za podziały komórkowe.<br>Blokuje to przejście do fazy S, w której uszkodzony DNA ulega replikacji, a uszkodzone<br>geny, np. czynników wzrostu, są bezpośrednią przyczyną nowotworów.<br>Uniemożliwia to podział komórki, w wyniku którego powstałyby komórki potomne<br>dziedziczące mutację, a mutacje w genach regulujących cykl komórkowy prowadzą do<br>niekontrolowanych podziałów komórkowych.</p>","solutions":[]}