{"id":"biologia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"biologia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego w razie długotrwałego niskiego poziomu jodu w organizmie poziom\nhormonu tyreotropowego (TSH) jest podwyższony. W odpowiedzi uwzględnij\nmechanizm sprzężenia zwrotnego ujemnego.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n12.1.\n12.2.\n12.3.\n12.4.\n13.1.\n13.2.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nII. Pogłębienie wiadomości dotyczących\nbudowy i funkcjonowania organizmu\nludzkiego.\nZdający objaśnia funkcjonowanie organizmu\nludzkiego na różnych poziomach\nzłożoności; dostrzega związki między\nstrukturą a funkcją na każdym z tych\npoziomów.\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n12. Układ dokrewny. Zdający:\n4) wykazuje nadrzędną rolę podwzgórza\ni przysadki mózgowej w regulacji\nhormonalnej (opisuje mechanizm\nsprzężenia zwrotnego między przysadką\nmózgową a gruczołem podległym na\nprzykładzie tarczycy).\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające wydzielanie niedostatecznej ilości\nhormonów tarczycy ORAZ związane z tym ograniczenie zwrotnego hamowania\nwydzielania TSH.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\n• W razie niedoboru jodu z tarczycy jest wydzielana zbyt mała ilość hormonów, czego\nkonsekwencją okazuje się brak hamowania na drodze ujemnego sprzężenia zwrotnego\nwydzielania TSH przez przysadkę mózgową.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n• Niedobór jodu sprawia, że wytwarzanie dostatecznej ilości T4 staje się niemożliwe, zatem\nwe krwi poziom T4 pozostaje na niskim poziomie, a tylko wysoki poziom T4 hamuje\nwydzielanie TSH.\n• Przy niedoborze jodu tarczyca wydziela niewielkie ilości tyroksyny, a niski poziom\ntyroksyny jest sygnałem dla przysadki do wydzielania TSH.\n• Niedobór jodu jest przyczyną niskiego stężenia hormonów tarczycy, co pobudza\nprzysadkę do wydzielania TSH.\nUwaga:\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do zupełnego braku syntezy T3 lub T4,\nponieważ przy niedoborze jodu występuje jedynie ograniczenie syntezy tych hormonów.","solution":null,"image":"img/biologia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 13.2. (0-1)<br>Wyjaśnij, dlaczego w razie długotrwałego niskiego poziomu jodu w organizmie poziom<br>hormonu tyreotropowego (TSH) jest podwyższony. W odpowiedzi uwzględnij<br>mechanizm sprzężenia zwrotnego ujemnego.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>12.1.<br>12.2.<br>12.3.<br>12.4.<br>13.1.<br>13.2.<br>Maks. liczba pkt<br>2<br>1<br>1<br>1<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>EBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 13.2. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>V. Rozumowanie i argumentacja.<br>Zdający […] wyjaśnia zależności<br>przyczynowo-skutkowe […].<br>II. Pogłębienie wiadomości dotyczących<br>budowy i funkcjonowania organizmu<br>ludzkiego.<br>Zdający objaśnia funkcjonowanie organizmu<br>ludzkiego na różnych poziomach<br>złożoności; dostrzega związki między<br>strukturą a funkcją na każdym z tych<br>poziomów.<br>V. Budowa i funkcjonowanie organizmu<br>człowieka.</p>\n<ol><li>Układ dokrewny. Zdający:</li><li>wykazuje nadrzędną rolę podwzgórza</li></ol>\n<p>i przysadki mózgowej w regulacji<br>hormonalnej (opisuje mechanizm<br>sprzężenia zwrotnego między przysadką<br>mózgową a gruczołem podległym na<br>przykładzie tarczycy).<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające wydzielanie niedostatecznej ilości<br>hormonów tarczycy ORAZ związane z tym ograniczenie zwrotnego hamowania<br>wydzielania TSH.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązania<br>• W razie niedoboru jodu z tarczycy jest wydzielana zbyt mała ilość hormonów, czego<br>konsekwencją okazuje się brak hamowania na drodze ujemnego sprzężenia zwrotnego<br>wydzielania TSH przez przysadkę mózgową.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>• Niedobór jodu sprawia, że wytwarzanie dostatecznej ilości T4 staje się niemożliwe, zatem<br>we krwi poziom T4 pozostaje na niskim poziomie, a tylko wysoki poziom T4 hamuje<br>wydzielanie TSH.<br>• Przy niedoborze jodu tarczyca wydziela niewielkie ilości tyroksyny, a niski poziom<br>tyroksyny jest sygnałem dla przysadki do wydzielania TSH.<br>• Niedobór jodu jest przyczyną niskiego stężenia hormonów tarczycy, co pobudza<br>przysadkę do wydzielania TSH.<br>Uwaga:<br>Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do zupełnego braku syntezy T3 lub T4,<br>ponieważ przy niedoborze jodu występuje jedynie ograniczenie syntezy tych hormonów.</p>","solutions":[]}