{"id":"biologia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5.3","paper_id":"biologia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.3. (0-1)\nWykaż, że stabilność cząsteczek rRNA i tRNA bakterii termofilnych zwiększa się wraz\nze wzrostem zawartości w ich cząsteczkach par zasad GC kosztem zawartości par\nzasad AU.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n1. Kwasy nukleinowe. Zdający:\n2) przedstawia strukturę podwójnej helisy\ni określa rolę wiązań wodorowych w jej\nutrzymaniu;\n5) przedstawia podstawowe rodzaje RNA\nwystępujące w komórce ([…] rRNA i tRNA)\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wykazanie, że stabilność cząsteczek rRNA i tRNA bakterii termofilnych\nzwiększa się wraz ze wzrostem zawartości w ich cząsteczkach par zasad GC\nkosztem zawartości par zasad AU, odnoszące się do większej liczby wiązań\nwodorowych w parze GC niż w parze AU, ORAZ do większej energii koniecznej do\nich zerwania.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nPary GC mają więcej wiązań wodorowych niż pary AU, co zwiększa stabilność takiej\ncząsteczki RNA, bo zerwanie wiązania wymaga dostarczenia energii.\nW parach AU są tylko dwa oddziaływania wodorowe, a w parach GC - trzy, dlatego do\ndenaturacji RNA zawierającego większy udział par GC potrzeba więcej energii.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nWraz ze wzrostem udziału par zasad GC rośnie w cząsteczce liczba oddziaływań\nwodorowych, stabilizujących cząsteczkę, a do zerwania większej liczby tych wiązań\npotrzeba więcej energii.\nUwagi:\nUznaje się odpowiedzi odnoszące się do siły oddziaływania zamiast do energii potrzebnej do\nzerwania wiązań.\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do „podwójnych” lub „potrójnych” wiązań\nwodorowych.\nNie uznaje się odpowiedzi, w których pomylono uracyl występujący w RNA z tyminą\nwystępującą w DNA, np. „W parze AT występują dwa wiązania wodorowe, do których\nzerwania trzeba mniejszej ilości energii niż w przypadku trzech wiązań wodorowych”.\nNie uznaje się odpowiedzi, w których pomylono cytozynę (zasada azotowa) z cysteiną\n(aminokwas).","solution":null,"image":"img/biologia-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 5.3. (0-1)
Wykaż, że stabilność cząsteczek rRNA i tRNA bakterii termofilnych zwiększa się wraz
ze wzrostem zawartości w ich cząsteczkach par zasad GC kosztem zawartości par
zasad AU.

","answer_text_html":"

Zadanie 5.3. (0-1)
Wymaganie ogólne
Wymagania szczegółowe
V. Rozumowanie i argumentacja.
Zdający […] wyjaśnia zależności
przyczynowo-skutkowe […].
VI. Genetyka i biotechnologia.

\n
  1. Kwasy nukleinowe. Zdający:
  2. przedstawia strukturę podwójnej helisy
\n

i określa rolę wiązań wodorowych w jej
utrzymaniu;

\n
  1. przedstawia podstawowe rodzaje RNA
\n

występujące w komórce ([…] rRNA i tRNA)
[…].
Zasady oceniania
1 pkt - za poprawne wykazanie, że stabilność cząsteczek rRNA i tRNA bakterii termofilnych
zwiększa się wraz ze wzrostem zawartości w ich cząsteczkach par zasad GC
kosztem zawartości par zasad AU, odnoszące się do większej liczby wiązań
wodorowych w parze GC niż w parze AU, ORAZ do większej energii koniecznej do
ich zerwania.
0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
Pary GC mają więcej wiązań wodorowych niż pary AU, co zwiększa stabilność takiej
cząsteczki RNA, bo zerwanie wiązania wymaga dostarczenia energii.
W parach AU są tylko dwa oddziaływania wodorowe, a w parach GC - trzy, dlatego do
denaturacji RNA zawierającego większy udział par GC potrzeba więcej energii.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Wraz ze wzrostem udziału par zasad GC rośnie w cząsteczce liczba oddziaływań
wodorowych, stabilizujących cząsteczkę, a do zerwania większej liczby tych wiązań
potrzeba więcej energii.
Uwagi:
Uznaje się odpowiedzi odnoszące się do siły oddziaływania zamiast do energii potrzebnej do
zerwania wiązań.
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do „podwójnych” lub „potrójnych” wiązań
wodorowych.
Nie uznaje się odpowiedzi, w których pomylono uracyl występujący w RNA z tyminą
występującą w DNA, np. „W parze AT występują dwa wiązania wodorowe, do których
zerwania trzeba mniejszej ilości energii niż w przypadku trzech wiązań wodorowych”.
Nie uznaje się odpowiedzi, w których pomylono cytozynę (zasada azotowa) z cysteiną
(aminokwas).

","solutions":[]}