{"id":"biologia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/18.4","paper_id":"biologia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"18.4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.4. (0-1)\nLizosomy to organella, w których znajduje się około 50 różnych enzymów - kwaśnych\nhydrolaz. Optimum działania tych enzymów jest przy pH 5. Lizosomy są otoczone\npojedynczą błoną, w której znajduje się pompa protonowa (H+-ATPaza). Na poniższym\nschemacie zilustrowano działanie H+-ATPazy.\nNa podstawie: M. Maćkowiak i A. Michalak (red.), Biologia. Jedność i różnorodność, Warszawa 2008.\nWykaż, że prawidłowe funkcjonowanie enzymów lizosomalnych wymaga działania\npompy protonowej (H+-ATPazy) w błonie lizosomu.\npH ≈ 5\ncytozol\npH ≈ 7,2\nH+-ATPaza\nlizosom\nH+\nATP\nADP + Pi\nH+\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia.\nZdający […] przedstawia związki między\nstrukturą a funkcją na różnych poziomach\norganizacji życia […].\nII. Budowa i funkcjonowanie komórki.\nZdający:\n5) wyjaśnia rolę […] lizosomów […]\nw przemianie materii komórki.\nIII. Metabolizm.\n3) […] określa czynniki warunkujące […]\naktywność [enzymów] ([…] pH […]).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wykazanie, że prawidłowe funkcjonowanie enzymów lizosomalnych\nwymaga działania pompy protonowej w błonie lizosomu, uwzględniające transport\nprotonów do wnętrza lizosomu ORAZ zapewnienie odpowiednio niskiego pH.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nDzięki obecności pompy protonowej są do wnętrza lizosomów pompowane protony,\nco zapewnia niskie pH wewnątrz lizosomów - optymalne dla działania enzymów\nlizosomalnych.\nDzięki obecności H+-ATPazy są do wnętrza lizosomu transportowane protony, dzięki\nczemu wewnątrz lizosomu panuje kwaśne środowisko, optymalne dla działania kwaśnych\nhydrolaz.\nPompa protonowa zapewnia odpowiednio niskie pH wewnątrz lizosomu, gdyż pompuje\nprotony do jego wnętrza.","solution":null,"image":"img/biologia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-18.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 18.4. (0-1)<br>Lizosomy to organella, w których znajduje się około 50 różnych enzymów - kwaśnych<br>hydrolaz. Optimum działania tych enzymów jest przy pH 5. Lizosomy są otoczone<br>pojedynczą błoną, w której znajduje się pompa protonowa (H+-ATPaza). Na poniższym<br>schemacie zilustrowano działanie H+-ATPazy.<br>Na podstawie: M. Maćkowiak i A. Michalak (red.), Biologia. Jedność i różnorodność, Warszawa 2008.<br>Wykaż, że prawidłowe funkcjonowanie enzymów lizosomalnych wymaga działania<br>pompy protonowej (H+-ATPazy) w błonie lizosomu.<br>pH ≈ 5<br>cytozol<br>pH ≈ 7,2<br>H+-ATPaza<br>lizosom<br>H+<br>ATP<br>ADP + Pi<br>H+<br>EBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 18.4. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Poznanie świata organizmów na różnych<br>poziomach organizacji życia.<br>Zdający […] przedstawia związki między<br>strukturą a funkcją na różnych poziomach<br>organizacji życia […].<br>II. Budowa i funkcjonowanie komórki.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia rolę […] lizosomów […]</li></ol>\n<p>w przemianie materii komórki.<br>III. Metabolizm.</p>\n<ol><li>[…] określa czynniki warunkujące […]</li></ol>\n<p>aktywność [enzymów] ([…] pH […]).<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne wykazanie, że prawidłowe funkcjonowanie enzymów lizosomalnych<br>wymaga działania pompy protonowej w błonie lizosomu, uwzględniające transport<br>protonów do wnętrza lizosomu ORAZ zapewnienie odpowiednio niskiego pH.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Dzięki obecności pompy protonowej są do wnętrza lizosomów pompowane protony,<br>co zapewnia niskie pH wewnątrz lizosomów - optymalne dla działania enzymów<br>lizosomalnych.<br>Dzięki obecności H+-ATPazy są do wnętrza lizosomu transportowane protony, dzięki<br>czemu wewnątrz lizosomu panuje kwaśne środowisko, optymalne dla działania kwaśnych<br>hydrolaz.<br>Pompa protonowa zapewnia odpowiednio niskie pH wewnątrz lizosomu, gdyż pompuje<br>protony do jego wnętrza.</p>","solutions":[]}