{"id":"biologia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/20.3","paper_id":"biologia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"20.3","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2025,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.3. (0-2)\nOpisz doświadczenie pozwalające na weryfikację hipotezy, że w zanieczyszczonym\nśrodowisku jasne owady częściej padają ofiarami drapieżników niż owady ciemne.\nW rozwiązaniu uwzględnij plan badania oraz sposób weryfikacji hipotezy.\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.3. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Pogłębienie znajomości metodyki badań\nbiologicznych.\nZdający […] przeprowadza […]\ndoświadczenia biologiczne; […] stawia\nhipotezy i weryfikuje je na drodze […]\ndoświadczeń; określa warunki\ndoświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną\ni badawczą, formułuje wnioski\nz przeprowadzonych […] doświadczeń.\nIX. Ewolucja.\n1. Źródła wiedzy o mechanizmach\ni przebiegu ewolucji. Zdający:\n2) podaje przykłady działania doboru\nnaturalnego (melanizm przemysłowy […]).\n2. Dobór naturalny. Zdający:\n2) przedstawia mechanizm działania doboru\nnaturalnego i jego rodzaje ([…] kierunkowy\n[…]), omawia skutki doboru w postaci\npowstawania adaptacji u organizmów.\nZasady oceniania\n2 pkt - za opisanie planu doświadczenia umożliwiającego weryfikację hipotezy ORAZ za\nokreślenie sposobu wnioskowania.\n1 pkt - za opisanie tylko planu doświadczenia umożliwiającego weryfikację hipotezy bez\nokreślenia sposobu wnioskowania.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nOpis: Wypuszczenie w zanieczyszczonym obszarze (na którym występują drzewa\nz ciemną korą) równej liczby ciemnych i jasnych osobników, i sprawdzenie po ustalonym\nczasie, ile jasnych i ile ciemnych owadów zostało upolowanych przez drapieżniki.\nWeryfikacja hipotezy: Przewaga jasnych osobników wśród upolowanych owadów pozwoli\nna potwierdzenie hipotezy.\nOpis: Wpuszczenie do zamkniętej woliery z określonymi drapieżnikami (np. dwie\nmuchołówki) i z drzewami o przyciemnionej korze określonej liczby ciemnych i jasnych\nmotyli; obserwacja, np. poprzez programy umożliwiające śledzenie (video tracking)\nindywidualnych losów motyli.\nWeryfikacja hipotezy: Szybsze upolowanie przez drapieżniki motyli jasnych\npotwierdziłoby hipotezę.\nOpis: Umieszczenie na fragmentach ciemnej i jasnej kory drzew takiej samej liczby\nmartwych motyli (atrap motyli) jasnych i ciemnych za pomocą nietoksycznego kleju.\nMonitorowanie ich losów, np. za pomocą fotopułapek.\nWeryfikacja hipotezy: Szybsze upolowanie przez drapieżniki motyli jasnych na ciemnym\nvs. jasnym tle potwierdziłoby hipotezę.","solution":null,"image":"img/biologia-2025-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-20.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 20.3. (0-2)<br>Opisz doświadczenie pozwalające na weryfikację hipotezy, że w zanieczyszczonym<br>środowisku jasne owady częściej padają ofiarami drapieżników niż owady ciemne.<br>W rozwiązaniu uwzględnij plan badania oraz sposób weryfikacji hipotezy.<br>EBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 20.3. (0-2)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>III. Pogłębienie znajomości metodyki badań<br>biologicznych.<br>Zdający […] przeprowadza […]<br>doświadczenia biologiczne; […] stawia<br>hipotezy i weryfikuje je na drodze […]<br>doświadczeń; określa warunki<br>doświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną<br>i badawczą, formułuje wnioski<br>z przeprowadzonych […] doświadczeń.<br>IX. Ewolucja.</p>\n<ol><li>Źródła wiedzy o mechanizmach</li></ol>\n<p>i przebiegu ewolucji. Zdający:</p>\n<ol><li>podaje przykłady działania doboru</li></ol>\n<p>naturalnego (melanizm przemysłowy […]).</p>\n<ol><li>Dobór naturalny. Zdający:</li><li>przedstawia mechanizm działania doboru</li></ol>\n<p>naturalnego i jego rodzaje ([…] kierunkowy<br>[…]), omawia skutki doboru w postaci<br>powstawania adaptacji u organizmów.<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - za opisanie planu doświadczenia umożliwiającego weryfikację hipotezy ORAZ za<br>określenie sposobu wnioskowania.<br>1 pkt - za opisanie tylko planu doświadczenia umożliwiającego weryfikację hipotezy bez<br>określenia sposobu wnioskowania.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Opis: Wypuszczenie w zanieczyszczonym obszarze (na którym występują drzewa<br>z ciemną korą) równej liczby ciemnych i jasnych osobników, i sprawdzenie po ustalonym<br>czasie, ile jasnych i ile ciemnych owadów zostało upolowanych przez drapieżniki.<br>Weryfikacja hipotezy: Przewaga jasnych osobników wśród upolowanych owadów pozwoli<br>na potwierdzenie hipotezy.<br>Opis: Wpuszczenie do zamkniętej woliery z określonymi drapieżnikami (np. dwie<br>muchołówki) i z drzewami o przyciemnionej korze określonej liczby ciemnych i jasnych<br>motyli; obserwacja, np. poprzez programy umożliwiające śledzenie (video tracking)<br>indywidualnych losów motyli.<br>Weryfikacja hipotezy: Szybsze upolowanie przez drapieżniki motyli jasnych<br>potwierdziłoby hipotezę.<br>Opis: Umieszczenie na fragmentach ciemnej i jasnej kory drzew takiej samej liczby<br>martwych motyli (atrap motyli) jasnych i ciemnych za pomocą nietoksycznego kleju.<br>Monitorowanie ich losów, np. za pomocą fotopułapek.<br>Weryfikacja hipotezy: Szybsze upolowanie przez drapieżniki motyli jasnych na ciemnym<br>vs. jasnym tle potwierdziłoby hipotezę.</p>","solutions":[]}