Zadanie 17.3. (0-2)
Wypisz z tekstu dwie cechy płaskogłowa ciemnogłowego stanowiące adaptację do
drapieżnictwa i przedstaw, na czym polega każda z tych adaptacji.
1
2
17.1.
0-1
17.2.
0-1
17.3.
0-1-2
MBIP-R0_100
Zadanie 17.3. (0-2)
Wymaganie ogólne
Wymaganie szczegółowe
IV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów
biologicznych. Zdający:
przyczynowo-skutkowe między procesami
i zjawiskami […].
XVII. Ekologia.
podstawie jego tolerancji ekologicznej na
określony czynnik.
Zasady oceniania
2 pkt - za poprawne wskazanie dwóch cech ryby stanowiących adaptację do drapieżnictwa
wraz z przedstawieniem, na czym polega każda z nich.
1 pkt - za poprawne wskazanie jednej cechy ryby stanowiącej adaptację do drapieżnictwa
wraz z przedstawieniem, na czym ono polega.
0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
Silne spłaszczenie grzbietobrzuszne sprawia, że ryba jest trudniej zauważalna (przez
ofiary).
Zakopywanie się w piasku umożliwia rybie ataki z ukrycia.
Wykształcona zdolność zmiany ubarwienia ciała przez rybę umożliwia jej upodobnienie
się do tła, co stanowi doskonały kamuflaż.
Osadzenie oczu na czubku spłaszczonej głowy ułatwia obserwację ofiary, gdy drapieżnik
jest zagrzebany w piasku.
Zdolność do dużych przyśpieszeń sprawia, że dopadnięcie ofiary staje się łatwiejsze.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Ryba jest w stanie funkcjonować w bezruchu, czekając na ofiarę, żeby następnie
zaatakować ją z zaskoczenia.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi zbyt ogólnych, odnoszących się jedynie do ułatwienia polowania
bez określenia, na czym to ułatwienie polega, np. „Spłaszczone ciało umożliwia rybie
łatwiejsze upolowanie ofiary”.
Dwie cechy adaptacyjne do drapieżnictwa: 1. Spłaszczone grzbietobrzusznie ciało + spłaszczona głowa. Polega na: ryba przylega płasko do dna → niewidoczna z góry przez ofiary (sylwetka znika na tle dna). To adaptacja do polowania z zasadzki (ambush predation) — ryba czeka nieruchomo na ofiarę przepływającą nad nią i atakuje z zaskoczenia. 2. Zmienne ubarwienie ciała dopasowujące się do otoczenia (piasek, czeska). Polega na: ryba kamufluje się kolorystycznie pod podłoże → ofiary nie widzą drapieżnika → mogą podpłynąć blisko → atak z minimalnej odległości (przy słabszym przyspieszeniu wystarczy krótki rzut). To kamuflaż chromatyczny / homochromia. (Alternatywne cechy z tekstu: oczy na czubku spłaszczonej głowy → widzi ofiary nadpływające z góry; ukrywanie w piasku → ofiara nie wykrywa zapachu/kształtu.)
"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"Cecha 1: Mocno spłaszczone grzbietobrzusznie ciało - sprawia, że ryba jest trudniej zauważalna przez ofiary (kamuflaż mechaniczny - wtopienie się w dno) ORAZ ułatwia zakopywanie się w piasku w celu zasadzki.
\nCecha 2: Zdolność do zmiany ubarwienia ciała - ryba dopasowuje barwę do tła (piasku, kamieni), co stanowi doskonały kamuflaż optyczny - czyni ją niewidoczną dla ofiar do momentu ataku z zaskoczenia.
\n(Alternatywne cechy z tekstu, też akceptowane: oczy na czubku głowy + zdolność do dużych przyspieszeń.)
\nZ tekstu wyodrębniam wszystkie cechy płaskogłowa:
\nDla pełnych 2 pkt wystarczy podać 2 z tych cech + WYJAŚNIĆ na czym polega adaptacja.
\nPłaskogłów stosuje strategię drapieżnictwa z zasadzki (ambush predation), która wymaga:
\nWszystkie cechy ciała ryby (spłaszczenie, ubarwienie, oczy, prędkość) są skierowane na te 3 elementy strategii.
\nZrodlo: oficjalne "Zasady oceniania rozwiazan zadan" CKE (egzamin maturalny z biologii, termin glowny 9 maja 2025, formy MBIP-R0).\n
Zadanie 17.3. (0-2)\n
Zasady oceniania:
2 pkt - za poprawne wskazanie dwoch cech ryby stanowiacych adaptacje do drapieznictwa wraz z przedstawieniem, na czym polega kazda z nich.
1 pkt - za poprawne wskazanie jednej cechy ryby stanowiacej adaptacje do drapieznictwa wraz z przedstawieniem, na czym ono polega.
0 pkt - za odpowiedz niespelniajaca wymagan na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Przykladowe odpowiedzi:
- Silne splaszczenie grzbietobrzuszne sprawia, ze ryba jest trudniej zauwazalna (przez ofiary).
- Zakopywanie sie w piasku umozliwia rybie ataki z ukrycia.
- Wyksztalcona zdolnosc zmiany ubarwienia ciala przez rybe umozliwia jej upodobnienie sie do tla, co stanowi doskonaly kamuflaz.
- Osadzenie oczu na czubku splaszczonej glowy ulatwia obserwacje ofiary, gdy drapieznik jest zagrzebany w piasku.
- Zdolnosc do duzych przyspieszen sprawia, ze dopadniecie ofiary staje sie latwiejsze.
Uwaga: Nie uznaje sie odpowiedzi zbyt ogolnych, odnoszacych sie jedynie do ulatwienia polowania bez okreslenia, na czym to ulatwienie polega, np. "Splaszczone cialo umozliwia rybie latwiejsze upolowanie ofiary".
W tym zadaniu nie korzystamy z karty wzorów - to zadanie z ekologii (adaptacje drapieżnicze). Brak konkretnego wzoru.
\n⚠️ Uwaga: Klucz wymaga DWÓCH cech I PRZEDSTAWIENIA każdej. Sama wymiana cech bez wyjaśnienia mechanizmu = 0 pkt.\n
⚠️ Uwaga: Wszystkie cechy są bezpośrednio z tekstu zadania - wystarczy uważnie czytać. Niczego nie trzeba wymyślać."}]}