{"id":"biologia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/18.3","paper_id":"biologia-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"18.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.3. (0-1)\nUzupełnij tabelę - określ zdolność do wytwarzania ziaren pyłku i owoców przez\nosobniki żeńskie i przez osobniki obupłciowe lepnicy bezłodygowej. W odpowiednie\nkomórki tabeli wpisz literę T (tak), jeśli istnieje taka możliwość, albo N (nie) - jeśli nie\nma takiej możliwości.\nMożliwość wytwarzania\nziaren pyłku\nMożliwość wytwarzania\nowoców\nosobniki żeńskie\nosobniki obupłciowe\n18.2.\n0-1\n18.3.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n3) wykazuje związki między strukturą\na funkcją na różnych poziomach organizacji\nżycia.\nIX. Różnorodność roślin.\n5. Rozmnażanie i rozprzestrzenianie się\nroślin. Zdający:\n3) przedstawia budowę kwiatów roślin\nnasiennych;\n5) opisuje proces zapłodnienia\ni powstawania […] owoców\nu okrytonasiennych.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wypełnienie czterech pól tabeli.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nMożliwość wytwarzania\nziaren pyłku\nMożliwość wytwarzania\nowoców\nosobniki żeńskie\nN\nT\nosobniki obupłciowe\nT\nT","solution":"| | Możliwość wytwarzania **ziaren pyłku** | Możliwość wytwarzania **owoców** | |---|---|---| | osobniki **żeńskie** | **N** | **T** | | osobniki **obupłciowe** | **T** | **T** |","image":"img/biologia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-18.3.webp","solution_image":null,"topics":"ewolucja, konwergencja, adaptacje, rośliny poduszkowe, gynodioecja, lepnica bezłodygowa","page_from":29,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 18.3. (0-1)<br>Uzupełnij tabelę - określ zdolność do wytwarzania ziaren pyłku i owoców przez<br>osobniki żeńskie i przez osobniki obupłciowe lepnicy bezłodygowej. W odpowiednie<br>komórki tabeli wpisz literę T (tak), jeśli istnieje taka możliwość, albo N (nie) - jeśli nie<br>ma takiej możliwości.<br>Możliwość wytwarzania<br>ziaren pyłku<br>Możliwość wytwarzania<br>owoców<br>osobniki żeńskie<br>osobniki obupłciowe<br>18.2.<br>0-1<br>18.3.<br>0-1<br>MBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 18.3. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Pogłębianie wiedzy z zakresu<br>różnorodności biologicznej oraz zjawisk<br>i procesów biologicznych zachodzących na<br>różnych poziomach organizacji życia.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wykazuje związki między strukturą</li></ol>\n<p>a funkcją na różnych poziomach organizacji<br>życia.<br>IX. Różnorodność roślin.</p>\n<ol><li>Rozmnażanie i rozprzestrzenianie się</li></ol>\n<p>roślin. Zdający:</p>\n<ol><li>przedstawia budowę kwiatów roślin</li></ol>\n<p>nasiennych;</p>\n<ol><li>opisuje proces zapłodnienia</li></ol>\n<p>i powstawania […] owoców<br>u okrytonasiennych.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne wypełnienie czterech pól tabeli.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Rozwiązanie<br>Możliwość wytwarzania<br>ziaren pyłku<br>Możliwość wytwarzania<br>owoców<br>osobniki żeńskie<br>N<br>T<br>osobniki obupłciowe<br>T<br>T</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>| | Możliwość wytwarzania <strong>ziaren pyłku</strong> | Możliwość wytwarzania <strong>owoców</strong> | |---|---|---| | osobniki <strong>żeńskie</strong> | <strong>N</strong> | <strong>T</strong> | | osobniki <strong>obupłciowe</strong> | <strong>T</strong> | <strong>T</strong> |</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<table><thead><tr><th></th><th>Możliwość wytwarzania ziaren pyłku</th><th>Możliwość wytwarzania owoców</th></tr></thead><tbody><tr><td>osobniki żeńskie</td><td><strong>N</strong></td><td><strong>T</strong></td></tr><tr><td>osobniki obupłciowe</td><td><strong>T</strong></td><td><strong>T</strong></td></tr></tbody></table>\n<h4>Sposób 1 - Analiza biologii rozmnażania</h4>\n<p><strong>Krok 1: Co to są osobniki żeńskie i obupłciowe?</strong></p>\n<ul><li><strong>Osobniki żeńskie</strong> - mają tylko organy żeńskie (słupki). Brak organów męskich (pręcików).</li><li><strong>Osobniki obupłciowe</strong> (hermafrodytyczne) - mają OBA typy organów (słupki + pręciki) - kwiaty obupłciowe.</li></ul>\n<p><strong>Krok 2: Co produkują różne organy?</strong></p>\n<ul><li><strong>Pręciki</strong> (organy męskie) → <strong>ziarna pyłku</strong> (gamety męskie)</li><li><strong>Słupki</strong> (organy żeńskie) → <strong>zalążki</strong> → po zapłodnieniu → <strong>nasiona w owocach</strong></li></ul>\n<p><strong>Krok 3: Tabela.</strong></p>\n<ul><li><strong>Osobniki żeńskie</strong> (tylko słupki):</li><li>Ziarna pyłku: <strong>N</strong> (nie mają pręcików)</li><li>Owoce: <strong>T</strong> (mają słupki, mogą być zapłodnione przez pyłek innych osobników)</li><li><strong>Osobniki obupłciowe</strong> (słupki + pręciki):</li><li>Ziarna pyłku: <strong>T</strong> (mają pręciki)</li><li>Owoce: <strong>T</strong> (mają słupki)</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - Logika gynodioecji</h4>\n<p><em>Silene acaulis</em> jest gatunkiem <strong>gynodioecznym</strong> = w populacji są zarówno osobniki obupłciowe (z pełnymi kwiatami), jak i czysto żeńskie (z atrofiacją pręcików). To strategia rozmnażania zapewniająca rozkrzyżowanie genetyczne - osobniki żeńskie są zapylane przez obupłciowe, dając mieszane potomstwo.</p>\n<p>Konsekwencja: tylko obupłciowe wytwarzają pyłek; oba typy wytwarzają nasiona/owoce.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Zrodlo: oficjalne &quot;Zasady oceniania rozwiazan zadan&quot; CKE (egzamin maturalny z biologii, termin glowny 9 maja 2025, formy MBIP-R0).</blockquote>\n<blockquote>Zadanie 18.3. (0-1)<br>Zasady oceniania:<br>1 pkt - za poprawne wypelnienie czterech pol tabeli.<br>0 pkt - za odpowiedz niespelniajaca wymagan na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Rozwiazanie (Mozliwosc wytwarzania ziaren pylku / Mozliwosc wytwarzania owocow):<br>- osobniki zenskie: N / T<br>- osobniki obuplciowe: T / T</blockquote>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p>W tym zadaniu nie korzystamy z karty wzorów - to zadanie z biologii rozmnażania roślin. Brak konkretnego wzoru.</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd - uczeń zaznacza T dla osobników żeńskich w polu pyłku. Osobniki ŻEŃSKIE nie mają pręcików → NIE produkują pyłku.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Mylenie z <strong>dwupiennością</strong> - w dwupiennej roślinie (np. wierzba) są osobniki ŻEŃSKIE i MĘSKIE. W gynodioecji są obupłciowe + czysto żeńskie.</blockquote>"}]}