{"id":"biologia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/4.4","paper_id":"biologia-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"4.4","points":2,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.4. (0-2)\nOceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące aktinidii smakowitej są prawdziwe.\nZaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nW zalążni słupka aktinidii smakowitej znajduje się tylko jeden zalążek.\nP\nF\n2.\nTylko część osobników aktinidii smakowitej wydaje owoce.\nP\nF\n3.\nAktinidia smakowita to roślina okrytozalążkowa.\nP\nF\n4.1.\n0-1\n4.2.\n0-1\n4.3.\n0-1\n4.4.\n0-1-2\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.4. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n1) opisuje […] organizmy.\nIX. Różnorodność roślin.\n5. Rozmnażanie i rozprzestrzenianie się\nroślin. Zdający:\n1) opisuje na podstawie schematów,\nprzemianę pokoleń […] okrytonasiennych;\n3) przedstawia budowę kwiatów roślin\nnasiennych;\n5) opisuje proces zapłodnienia\ni powstawania nasion u roślin nasiennych\noraz owoców u okrytonasiennych.\nZasady oceniania\n2 pkt - za poprawną ocenę trzech stwierdzeń.\n1 pkt - za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. - F, 2. - P, 3. - P.","solution":"— **FPP** - 1: **F** — owoc kiwi ma **wiele nasion** (widoczne na fotografii), więc w zalążni musi być **wiele zalążków**, nie jeden. - 2: **P** — kiwi to roślina **dwupienna** — kwiaty męskie i żeńskie na **różnych osobnikach**. Tylko osobniki **żeńskie** wydają owoce. - 3: **P** — kiwi to **okrytozalążkowa** (angiosperm) — nasiona w zamkniętej zalążni → owoc.","image":"img/biologia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-4.4.webp","solution_image":null,"topics":"doświadczenie, aktinidaza kiwi, proteaza, kolagen, kontrola","page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 4.4. (0-2)
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące aktinidii smakowitej są prawdziwe.
Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.
1.
W zalążni słupka aktinidii smakowitej znajduje się tylko jeden zalążek.
P
F
2.
Tylko część osobników aktinidii smakowitej wydaje owoce.
P
F
3.
Aktinidia smakowita to roślina okrytozalążkowa.
P
F
4.1.
0-1
4.2.
0-1
4.3.
0-1
4.4.
0-1-2
MBIP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 4.4. (0-2)
Wymaganie ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Pogłębianie wiedzy z zakresu
różnorodności biologicznej oraz zjawisk
i procesów biologicznych zachodzących na
różnych poziomach organizacji życia.
Zdający:

\n
  1. opisuje […] organizmy.
\n

IX. Różnorodność roślin.

\n
  1. Rozmnażanie i rozprzestrzenianie się
\n

roślin. Zdający:

\n
  1. opisuje na podstawie schematów,
\n

przemianę pokoleń […] okrytonasiennych;

\n
  1. przedstawia budowę kwiatów roślin
\n

nasiennych;

\n
  1. opisuje proces zapłodnienia
\n

i powstawania nasion u roślin nasiennych
oraz owoców u okrytonasiennych.
Zasady oceniania
2 pkt - za poprawną ocenę trzech stwierdzeń.
1 pkt - za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.
0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie

\n
  1. - F, 2. - P, 3. - P.
","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

— FPP - 1: F — owoc kiwi ma wiele nasion (widoczne na fotografii), więc w zalążni musi być wiele zalążków, nie jeden. - 2: P — kiwi to roślina dwupienna — kwiaty męskie i żeńskie na różnych osobnikach. Tylko osobniki żeńskie wydają owoce. - 3: P — kiwi to okrytozalążkowa (angiosperm) — nasiona w zamkniętej zalążni → owoc.

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

| Nr | Stwierdzenie | Ocena |
| 1. | W zalążni słupka aktynidii smakowitej znajduje się tylko jeden zalążek. | F (fałsz) |
| 2. | Tylko część osobników aktynidii smakowitej wydaje owoce. | P (prawda) |
| 3. | Aktynidia smakowita to roślina okrytozalążkowa. | P (prawda) |

\n

Sposób 1 - Analiza każdego stwierdzenia

\n

Stwierdzenie 1: „W zalążni tylko jeden zalążek”
Kiwi (aktynidia) jest przekrojona poprzecznie na zdjęciu w arkuszu - widać wiele małych nasion w okręgu wokół centrum. Każde nasion = potomek z jednego zalążka. Wiele nasion → wiele zalążków w zalążni → stwierdzenie FAŁSZ.

\n

Dla porównania: czereśnia, śliwa, oliwka mają TYLKO jeden zalążek → jedno nasienie (pestka). Kiwi to inny typ owocu (jagoda).

\n

Stwierdzenie 2: „Tylko część osobników wydaje owoce”
Z tekstu zadania: „Aktynidia jest rośliną dwupienną.”

\n

Dwupienność (dioecja) = osobniki MĘSKIE i ŻEŃSKIE oddzielne.

\n\n

Więc tylko ~połowa osobników (żeńskie) wydaje owoce → stwierdzenie PRAWDA.

\n

Stwierdzenie 3: „Aktynidia to roślina okrytozalążkowa”
Okrytozalążkowe (Magnoliophyta / Angiospermae) charakteryzują się:

\n\n

Dla kontrastu: nagonasienne (np. sosna) NIE mają zalążni - zalążki są „nagie” na łuskach szyszki, brak owocu.

\n

→ Stwierdzenie PRAWDA.

\n

Sposób 2 - Wnioski na podstawie tekstu zadania

\n

W tekście jest „Aktynidia jest rośliną dwupienną, a jej owoce rozwijają się z pojedynczych słupków.”

\n

Dwupienność → tylko żeńskie wydają owoce (stwierdzenie 2 = P).
Obecność słupków + owoców → okrytozalążkowa (stwierdzenie 3 = P).
Na zdjęciu wiele nasion → wiele zalążków → stwierdzenie 1 = F.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Zrodlo: oficjalne "Zasady oceniania rozwiazan zadan" CKE (egzamin maturalny z biologii, termin glowny 9 maja 2025, formy MBIP-R0).
\n
Zadanie 4.4. (0-2)
Zasady oceniania:
2 pkt - za poprawna ocene trzech stwierdzen.
1 pkt - za poprawna ocene dwoch stwierdzen.
0 pkt - za odpowiedz niespelniajaca wymagan na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiazanie: 1. - F, 2. - P, 3. - P.
\n

Wzory z karty CKE

\n

W tym zadaniu nie korzystamy z karty wzorów - to zadanie systematyczne i biologiczne (klasyfikacja roślin nasiennych, biologia rozmnażania). Brak konkretnego wzoru.

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Stwierdzenie 1 - uczniowie często zaznaczają P, bo nie zwracają uwagi na zdjęcie. Zdjęcie pokazuje przekrój kiwi z wieloma nasionami - dowód na wiele zalążków.
\n
⚠️ Uwaga: Mylenie pojęć: dwupienność (osobniki ♂ i ♀ oddzielne, np. wierzba, konopie, aktynidia) vs dwupłciowość (kwiaty obupłciowe - ♂ i ♀ na tym samym kwiecie). Dwupienna roślina ma tylko ŻEŃSKIE osobniki wydające owoce.
\n
⚠️ Uwaga: Stwierdzenie 3 jest „darmowe” - z faktu, że aktynidia ma owoce automatycznie wynika okrytozalążkowość. Nagonasienne nie mają owoców (mają szyszki).
"},{"source":"zadaniazmatur","label":"zadaniazmatur.pl","kind":"text","html":"
  1. F, 2. P, 3. P
"}]}