{"id":"biologia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"biologia-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"6.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.\nHipoteza 2. zakłada, że na populację zaskrońca zwyczajnego działa\nA.\ndobór\nróżnicujący,\nktóry polega na eliminowaniu\nz populacji osobników\n1.\nnajdłuższych i najkrótszych.\nB.\ndobór\nstabilizujący,\n2.\nnajdłuższych.\nC.\ndobór\nkierunkowy,\n3.\no długości zbliżonej\ndo wartości średniej.","answer":"C2","answer_text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\n5) objaśnia i komentuje informacje,\nposługując się terminologią biologiczną.\nXVI. Ewolucja. Zdający:\n4) wyjaśnia mechanizm działania doboru\nnaturalnego i przedstawia jego rodzaje\n(stabilizujący, kierunkowy i różnicujący).\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne dokończenie zdania.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC2","solution":"— **C2** (dobór **kierunkowy**, eliminuje **najdłuższych**). - Ludzie zabijają **większe** zaskrońce (bardziej widoczne, łatwiej zauważalne). - **Eliminacja jednego skraju** rozkładu → **dobór kierunkowy** (directional selection). - Skutek: średnia długość się **zmniejsza** (mniej długich osobników), co odpowiada obserwowanemu spadkowi z 100→77,7 cm.","image":"img/biologia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":"ewolucja, dobór naturalny, gady, zaskroniec, łańcuch pokarmowy","page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6.2. (0-1)<br>Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.<br>Hipoteza 2. zakłada, że na populację zaskrońca zwyczajnego działa<br>A.<br>dobór<br>różnicujący,<br>który polega na eliminowaniu<br>z populacji osobników<br>1.<br>najdłuższych i najkrótszych.<br>B.<br>dobór<br>stabilizujący,<br>2.<br>najdłuższych.<br>C.<br>dobór<br>kierunkowy,<br>3.<br>o długości zbliżonej<br>do wartości średniej.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 6.2. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>III. Posługiwanie się informacjami<br>pochodzącymi z analizy materiałów<br>źródłowych. Zdający:</p>\n<ol><li>objaśnia i komentuje informacje,</li></ol>\n<p>posługując się terminologią biologiczną.<br>XVI. Ewolucja. Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia mechanizm działania doboru</li></ol>\n<p>naturalnego i przedstawia jego rodzaje<br>(stabilizujący, kierunkowy i różnicujący).<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne dokończenie zdania.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>C2</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>— <strong>C2</strong> (dobór <strong>kierunkowy</strong>, eliminuje <strong>najdłuższych</strong>). - Ludzie zabijają <strong>większe</strong> zaskrońce (bardziej widoczne, łatwiej zauważalne). - <strong>Eliminacja jednego skraju</strong> rozkładu → <strong>dobór kierunkowy</strong> (directional selection). - Skutek: średnia długość się <strong>zmniejsza</strong> (mniej długich osobników), co odpowiada obserwowanemu spadkowi z 100→77,7 cm.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>C2</strong> (dobór kierunkowy, eliminowanie z populacji najdłuższych osobników)</p>\n<h4>Sposób 1 - Trzy typy doboru naturalnego</h4>\n<p><strong>Krok 1: Definicje doboru.</strong></p>\n<p>| Typ doboru | Co eliminuje | Skutek |<br>| <strong>Stabilizujący</strong> | Osobniki SKRAJNE (najdłuższe + najkrótsze) | Zachowanie średniej, zmniejszenie wariancji |<br>| <strong>Kierunkowy</strong> | Osobniki Z JEDNEGO KRAŃCA (np. najdłuższe) | Przesunięcie średniej populacji w określonym kierunku |<br>| <strong>Różnicujący (rozrywający)</strong> | Osobniki ŚRODKOWE (o średnich wartościach) | Powstanie dwóch ekstremów, rozszczepienie populacji |</p>\n<p><strong>Krok 2: Co opisuje hipoteza 2?</strong><br>Hipoteza 2: ludzie zabijają <strong>WIĘKSZE</strong> osobniki (łatwiej zauważalne). Eliminacja jednego krańca cechy (długość ciała) → <strong>dobór KIERUNKOWY</strong>.</p>\n<p>Skutek: średnia długość populacji <strong>maleje</strong> (bo największe są eliminowane) → przesunięcie w kierunku mniejszych rozmiarów.</p>\n<p><strong>Krok 3: Wybór odpowiedzi.</strong></p>\n<ul><li>Lewa kolumna: <strong>C</strong> (dobór kierunkowy)</li><li>Prawa kolumna: <strong>2</strong> (najdłuższych)</li></ul>\n<p>→ <strong>C2</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - Eliminacja błędnych odpowiedzi</h4>\n<ul><li><strong>A (różnicujący)</strong> - eliminowałby SREDNIE, czyli średnia długość zostałaby ta sama, ale wariancja by wzrosła. NIE pasuje do treści hipotezy 2.</li><li><strong>B (stabilizujący)</strong> - eliminowałby SKRAJNE (i duże, i małe), zmniejszając wariancję. NIE pasuje (hipoteza mówi tylko o eliminacji większych).</li><li><strong>C (kierunkowy)</strong> - eliminuje JEDNĄ skrajną grupę, przesuwając średnią. ✓ Pasuje.</li></ul>\n<p>Dla prawej kolumny:</p>\n<ul><li><strong>1 (najdłuższych i najkrótszych)</strong> - to byłby stabilizujący</li><li><strong>2 (najdłuższych)</strong> - kierunkowy w stronę mniejszych ✓</li><li><strong>3 (zbliżonych do średniej)</strong> - to byłby różnicujący</li></ul>\n<p>→ <strong>C + 2 = C2</strong> ✓</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Zrodlo: oficjalne &quot;Zasady oceniania rozwiazan zadan&quot; CKE (egzamin maturalny z biologii, termin glowny 9 maja 2025, formy MBIP-R0).</blockquote>\n<blockquote>Zadanie 6.2. (0-1)<br>Zasady oceniania:<br>1 pkt - za poprawne dokonczenie zdania.<br>0 pkt - za odpowiedz niespelniajaca wymagan na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Rozwiazanie: C2</blockquote>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p>W tym zadaniu nie korzystamy z karty wzorów - to zadanie z ewolucji (typy doboru naturalnego). Brak konkretnego wzoru.</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd - wybór <strong>B (stabilizujący)</strong> myląc go z kierunkowym. Stabilizujący eliminuje OBA krańce; kierunkowy tylko JEDEN.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Wzrokowo: <strong>stabilizujący</strong> = krzywa zwęża się; <strong>kierunkowy</strong> = krzywa przesuwa w bok; <strong>różnicujący</strong> = krzywa rozdziela się na dwie.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Hipoteza 2 to klasyczny przykład doboru kierunkowego antropogenicznego - analogia z <strong>rybołówstwem</strong> (wyławianie tylko dużych ryb → ewolucja w stronę mniejszych).</blockquote>"}]}