{"id":"biologia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/8.3","paper_id":"biologia-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"8.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.3. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1. albo 2.\nZastawka spiralna występuje w sercu\nA.\nwszystkich dorosłych\nkręgowców,\na jej funkcją jest\n1.\nrozdzielenie strumienia krwi\npłynącego w stożku tętniczym.\nB.\nniektórych dorosłych\nkręgowców,\n2.\nzapobieganie cofaniu się krwi\ndo komory serca.","answer":"B1","answer_text":"Zadanie 8.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n1) opisuje, porządkuje i rozpoznaje\norganizmy;\n3) wykazuje związki między strukturą\na funkcją na różnych poziomach organizacji\nżycia.\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n3) Wymiana gazowa i krążenie. Zdający:\nm) […] wykazuje związek między budową\nukładu krążenia a jego funkcją u poznanych\ngrup zwierząt,\no) porównuje, określając tendencje\newolucyjne, budowę serc gromad\nkręgowców.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne dokończenie zdania.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nB1","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**B1** (niektórych dorosłych kręgowców, rozdzielenie strumienia krwi płynącego w stożku tętniczym).\n\n## Sposób 1 - Analiza zastawki spiralnej\n\n**Krok 1: U których kręgowców występuje zastawka spiralna?**\nZastawka spiralna jest **specyficzna dla płazów** (i niektórych innych grup, np. niektórych ryb). Występuje w stożku tętniczym (conus arteriosus). NIE występuje u ssaków, ptaków, większości gadów.\n\n→ TYLKO U NIEKTÓRYCH dorosłych kręgowców → odpowiedź **B**.\n\n**Krok 2: Jaką funkcję pełni?**\nU płazów krew z lewego (utlenowana) i prawego (odtlenowana) przedsionka miesza się w komorze (jest tylko 1 komora). Zastawka spiralna w stożku tętniczym **rozdziela strumień** wychodzący z komory:\n- Krew bardziej UTLENOWANA → łuki tętnicze do ciała (skóra, narządy)\n- Krew bardziej ODTLENOWANA → tętnica płucna do płuc\n\nDzięki temu rozdziałowi płaz może utrzymać efektywny obieg krwi mimo niepełnego podziału komory.\n\n→ Funkcja: **rozdzielenie strumienia krwi w stożku tętniczym** → odpowiedź **1**.\n\n→ Razem: **B1**.\n\n## Sposób 2 - Eliminacja błędnych\n\n- **A** (wszystkich kręgowców) - błąd, zastawki spiralnej nie ma u ssaków/ptaków → eliminuj\n- **2** (zapobieganie cofaniu się krwi do komory) - to funkcja **zastawek półksiężycowatych** (przy ujściu komór), nie zastawki spiralnej → eliminuj\n\n→ Pozostaje **B + 1 = B1** ✓\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Zrodlo: oficjalne \"Zasady oceniania rozwiazan zadan\" CKE (egzamin maturalny z biologii, termin glowny 9 maja 2025, formy MBIP-R0).\n\n> Zadanie 8.3. (0-1)\n> Zasady oceniania:\n> 1 pkt - za poprawne dokonczenie zdania.\n> 0 pkt - za odpowiedz niespelniajaca wymagan na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\n> Rozwiazanie: B1\n\n## Wzory z karty CKE\n\nW tym zadaniu nie korzystamy z karty wzorów - to zadanie z anatomii porównawczej kręgowców. Brak konkretnego wzoru.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd - wybór funkcji **2** (cofanie się krwi). To funkcja zastawek półksiężycowatych (NIE spiralnej). Spiralna ROZDZIELA strumień, nie blokuje cofanie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wybór **A** (wszystkich kręgowców) - błąd, ssaki/ptaki/krokodyle mają w pełni podzielone komory i NIE potrzebują zastawki spiralnej (krew nie miesza się).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zastawka spiralna jest **adaptacją kompensującą niepełny podział komory** u płazów. To eleganckie rozwiązanie ewolucyjne - pozwala utrzymać częściowy rozdział krwi mimo prostej anatomii.","image":"img/biologia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-8.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 8.3. (0-1)<br>Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1. albo 2.<br>Zastawka spiralna występuje w sercu<br>A.<br>wszystkich dorosłych<br>kręgowców,<br>a jej funkcją jest<br>1.<br>rozdzielenie strumienia krwi<br>płynącego w stożku tętniczym.<br>B.<br>niektórych dorosłych<br>kręgowców,<br>2.<br>zapobieganie cofaniu się krwi<br>do komory serca.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 8.3. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Pogłębianie wiedzy z zakresu<br>różnorodności biologicznej oraz zjawisk<br>i procesów biologicznych zachodzących na<br>różnych poziomach organizacji życia.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>opisuje, porządkuje i rozpoznaje</li></ol>\n<p>organizmy;</p>\n<ol><li>wykazuje związki między strukturą</li></ol>\n<p>a funkcją na różnych poziomach organizacji<br>życia.<br>XI. Funkcjonowanie zwierząt.</p>\n<ol><li>Porównanie poszczególnych czynności</li></ol>\n<p>życiowych zwierząt, z uwzględnieniem<br>struktur odpowiedzialnych za ich<br>przeprowadzanie.</p>\n<ol><li>Wymiana gazowa i krążenie. Zdający:</li></ol>\n<p>m) […] wykazuje związek między budową<br>układu krążenia a jego funkcją u poznanych<br>grup zwierząt,<br>o) porównuje, określając tendencje<br>ewolucyjne, budowę serc gromad<br>kręgowców.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne dokończenie zdania.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>B1</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>B1</strong> (niektórych dorosłych kręgowców, rozdzielenie strumienia krwi płynącego w stożku tętniczym).</p>\n<h4>Sposób 1 - Analiza zastawki spiralnej</h4>\n<p><strong>Krok 1: U których kręgowców występuje zastawka spiralna?</strong><br>Zastawka spiralna jest <strong>specyficzna dla płazów</strong> (i niektórych innych grup, np. niektórych ryb). Występuje w stożku tętniczym (conus arteriosus). NIE występuje u ssaków, ptaków, większości gadów.</p>\n<p>→ TYLKO U NIEKTÓRYCH dorosłych kręgowców → odpowiedź <strong>B</strong>.</p>\n<p><strong>Krok 2: Jaką funkcję pełni?</strong><br>U płazów krew z lewego (utlenowana) i prawego (odtlenowana) przedsionka miesza się w komorze (jest tylko 1 komora). Zastawka spiralna w stożku tętniczym <strong>rozdziela strumień</strong> wychodzący z komory:</p>\n<ul><li>Krew bardziej UTLENOWANA → łuki tętnicze do ciała (skóra, narządy)</li><li>Krew bardziej ODTLENOWANA → tętnica płucna do płuc</li></ul>\n<p>Dzięki temu rozdziałowi płaz może utrzymać efektywny obieg krwi mimo niepełnego podziału komory.</p>\n<p>→ Funkcja: <strong>rozdzielenie strumienia krwi w stożku tętniczym</strong> → odpowiedź <strong>1</strong>.</p>\n<p>→ Razem: <strong>B1</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - Eliminacja błędnych</h4>\n<ul><li><strong>A</strong> (wszystkich kręgowców) - błąd, zastawki spiralnej nie ma u ssaków/ptaków → eliminuj</li><li><strong>2</strong> (zapobieganie cofaniu się krwi do komory) - to funkcja <strong>zastawek półksiężycowatych</strong> (przy ujściu komór), nie zastawki spiralnej → eliminuj</li></ul>\n<p>→ Pozostaje <strong>B + 1 = B1</strong> ✓</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Zrodlo: oficjalne &quot;Zasady oceniania rozwiazan zadan&quot; CKE (egzamin maturalny z biologii, termin glowny 9 maja 2025, formy MBIP-R0).</blockquote>\n<blockquote>Zadanie 8.3. (0-1)<br>Zasady oceniania:<br>1 pkt - za poprawne dokonczenie zdania.<br>0 pkt - za odpowiedz niespelniajaca wymagan na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Rozwiazanie: B1</blockquote>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p>W tym zadaniu nie korzystamy z karty wzorów - to zadanie z anatomii porównawczej kręgowców. Brak konkretnego wzoru.</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd - wybór funkcji <strong>2</strong> (cofanie się krwi). To funkcja zastawek półksiężycowatych (NIE spiralnej). Spiralna ROZDZIELA strumień, nie blokuje cofanie.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Wybór <strong>A</strong> (wszystkich kręgowców) - błąd, ssaki/ptaki/krokodyle mają w pełni podzielone komory i NIE potrzebują zastawki spiralnej (krew nie miesza się).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Zastawka spiralna jest <strong>adaptacją kompensującą niepełny podział komory</strong> u płazów. To eleganckie rozwiązanie ewolucyjne - pozwala utrzymać częściowy rozdział krwi mimo prostej anatomii.</blockquote>"}]}