{"id":"biologia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/9.1","paper_id":"biologia-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"9.1","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.1. (0-2)\nUzupełnij tabelę - dla każdej tkanki łącznej oznaczonej na przekroju stawu\nkolanowego (1.-4.) podaj jej nazwę oraz dopasuj właściwą mikrofotografię (A-D).\nWpisz nazwy oraz litery w odpowiednie komórki tabeli.\nNr na\nschemacie\nNazwa tkanki łącznej\nMikrofotografia\n1.\n2.\n3.\n4.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.1. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\n2) odczytuje, analizuje, interpretuje […]\ninformacje […] graficzne […].\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n1) rozpoznaje tkanki organizmu człowieka\n[…] na schemacie, mikrofotografii […].\nZasady oceniania\n2 pkt - za poprawne uzupełnienie dwóch kolumn tabeli.\n1 pkt - za poprawne uzupełnienie jednej kolumny tabeli LUB dwóch wierszy tabeli.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nNr na\nschemacie\nNazwa tkanki łącznej\nMikrofotografia\n1.\nkostna\nB\n2.\nchrzęstna (szklista)\nC\n3.\nwłaściwa (zbita / włóknista / zwarta)\nA\n4.\ntłuszczowa (żółta)\nD\nUwaga:\nUznaje się w wierszu 1. odpowiedzi „kostna drobnowłóknista”, „kostna beleczkowa”, „kostna\ngąbczasta”, „kostna zbita”.\nNie uznaje się w wierszach 1. i 2. odpowiedzi zbyt ogólnych - „oporowa”, „szkieletowa”.\nNie uznaje się w wierszu 3. wyłącznie odpowiedzi „włóknista”, „zbita”, ponieważ te określenia\npasują zarówno do tkanek łącznych oporowych (tkanka chrzęstna włóknista, tkanka kostna\nzbita), jak i do tkanki łącznej właściwej.","solution":"Dopasowanie: | Nr | Nazwa tkanki | Mikrofotografia | |---|---|---| | **1** (kość udowa) | tkanka **kostna** | **B** (osteony, koncentryczne kręgi, kanały Haversa) | | **2** (powierzchnia stawowa) | tkanka **chrzęstna** szklista | **C** (chondrocyty w lukach, macierz różowo-niebieska) | | **3** (więzadła) | tkanka **łączna włóknista** (zwarta) | **A** (równoległe pasy włókien kolagenowych) | | **4** (poduszka tłuszczowa) | tkanka **tłuszczowa** | **D** (adipocyty z dużymi kroplami tłuszczu, heksagonalny układ) |","image":"img/biologia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-9.1.webp","solution_image":null,"topics":"histologia, tkanki łączne, staw kolanowy, maź stawowa","page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 9.1. (0-2)<br>Uzupełnij tabelę - dla każdej tkanki łącznej oznaczonej na przekroju stawu<br>kolanowego (1.-4.) podaj jej nazwę oraz dopasuj właściwą mikrofotografię (A-D).<br>Wpisz nazwy oraz litery w odpowiednie komórki tabeli.<br>Nr na<br>schemacie<br>Nazwa tkanki łącznej<br>Mikrofotografia<br>1.<br>2.<br>3.<br>4.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 9.1. (0-2)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>III. Posługiwanie się informacjami<br>pochodzącymi z analizy materiałów<br>źródłowych. Zdający:</p>\n<ol><li>odczytuje, analizuje, interpretuje […]</li></ol>\n<p>informacje […] graficzne […].<br>XI. Funkcjonowanie zwierząt.</p>\n<ol><li>rozpoznaje tkanki organizmu człowieka</li></ol>\n<p>[…] na schemacie, mikrofotografii […].<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - za poprawne uzupełnienie dwóch kolumn tabeli.<br>1 pkt - za poprawne uzupełnienie jednej kolumny tabeli LUB dwóch wierszy tabeli.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Nr na<br>schemacie<br>Nazwa tkanki łącznej<br>Mikrofotografia<br>1.<br>kostna<br>B<br>2.<br>chrzęstna (szklista)<br>C<br>3.<br>właściwa (zbita / włóknista / zwarta)<br>A<br>4.<br>tłuszczowa (żółta)<br>D<br>Uwaga:<br>Uznaje się w wierszu 1. odpowiedzi „kostna drobnowłóknista”, „kostna beleczkowa”, „kostna<br>gąbczasta”, „kostna zbita”.<br>Nie uznaje się w wierszach 1. i 2. odpowiedzi zbyt ogólnych - „oporowa”, „szkieletowa”.<br>Nie uznaje się w wierszu 3. wyłącznie odpowiedzi „włóknista”, „zbita”, ponieważ te określenia<br>pasują zarówno do tkanek łącznych oporowych (tkanka chrzęstna włóknista, tkanka kostna<br>zbita), jak i do tkanki łącznej właściwej.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Dopasowanie: | Nr | Nazwa tkanki | Mikrofotografia | |---|---|---| | <strong>1</strong> (kość udowa) | tkanka <strong>kostna</strong> | <strong>B</strong> (osteony, koncentryczne kręgi, kanały Haversa) | | <strong>2</strong> (powierzchnia stawowa) | tkanka <strong>chrzęstna</strong> szklista | <strong>C</strong> (chondrocyty w lukach, macierz różowo-niebieska) | | <strong>3</strong> (więzadła) | tkanka <strong>łączna włóknista</strong> (zwarta) | <strong>A</strong> (równoległe pasy włókien kolagenowych) | | <strong>4</strong> (poduszka tłuszczowa) | tkanka <strong>tłuszczowa</strong> | <strong>D</strong> (adipocyty z dużymi kroplami tłuszczu, heksagonalny układ) |</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<table><thead><tr><th>Nr na schemacie</th><th>Nazwa tkanki łącznej</th><th>Mikrofotografia</th></tr></thead><tbody><tr><td>1.</td><td><strong>kostna</strong></td><td><strong>B</strong></td></tr><tr><td>2.</td><td><strong>chrzęstna (szklista)</strong></td><td><strong>C</strong></td></tr><tr><td>3.</td><td><strong>właściwa (zbita / włóknista / zwarta)</strong></td><td><strong>A</strong></td></tr><tr><td>4.</td><td><strong>tłuszczowa (żółta)</strong></td><td><strong>D</strong></td></tr></tbody></table>\n<h4>Sposób 1 - Identyfikacja po lokalizacji w stawie kolanowym</h4>\n<p><strong>1. Tkanka kostna</strong> (oznaczenie 1) - kości udowa i piszczelowa tworzą szkielet stawu. Mikrofotografia <strong>B</strong>: charakterystyczne <strong>kanały Haversa</strong> (centralne otworki) z koncentrycznymi blaszkami wokół.</p>\n<p><strong>2. Tkanka chrzęstna szklista</strong> (oznaczenie 2) - pokrywa powierzchnie stawowe kości (chrząstka stawowa). Mikrofotografia <strong>C</strong>: <strong>chondrocyty w lakunach</strong> (komórki w jamkach, otoczone macierzą hialinową).</p>\n<p><strong>3. Tkanka łączna właściwa zwarta / włóknista</strong> (oznaczenie 3) - buduje torebkę stawową i więzadła. Mikrofotografia <strong>A</strong>: <strong>gęsto upakowane włókna kolagenowe</strong> w równoległych pasmach (wytrzymałość mechaniczna).</p>\n<p><strong>4. Tkanka tłuszczowa</strong> (oznaczenie 4) - pełni rolę amortyzatora między kośćmi. Mikrofotografia <strong>D</strong>: <strong>adipocyty</strong> (duże komórki z pojedynczą dużą wakuolą lipidową, jądro przesunięte na bok).</p>\n<h4>Sposób 2 - Cechy diagnostyczne mikrofotografii</h4>\n<p>| Tkanka | Charakterystyczne cechy mikroskopowe |<br>| Kostna (B) | Kanały Haversa, blaszki kostne koncentryczne, osteocyty |<br>| Chrzęstna (C) | Chondrocyty w lakunach, jednorodna macierz |<br>| Właściwa zwarta (A) | Gęste pasma włókien kolagenowych |<br>| Tłuszczowa (D) | Adipocyty z dużą wakuolą lipidową |</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Zrodlo: oficjalne &quot;Zasady oceniania rozwiazan zadan&quot; CKE (egzamin maturalny z biologii, termin glowny 9 maja 2025, formy MBIP-R0).</blockquote>\n<blockquote>Zadanie 9.1. (0-2)<br>Zasady oceniania:<br>2 pkt - za poprawne uzupelnienie dwoch kolumn tabeli.<br>1 pkt - za poprawne uzupelnienie jednej kolumny tabeli LUB dwoch wierszy tabeli.<br>0 pkt - za odpowiedz niespelniajaca wymagan na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Rozwiazanie (Nr na schemacie / Nazwa tkanki lacznej / Mikrofotografia):<br>1. kostna B<br>2. chrzestna (szklista) C<br>3. wlasciwa (zbita / wloknista / zwarta) A<br>4. tluszczowa (zolta) D<br>Uwaga: Uznaje sie w wierszu 1. odpowiedzi &quot;kostna drobnowloknista&quot;, &quot;kostna beleczkowa&quot;, &quot;kostna gabczasta&quot;, &quot;kostna zbita&quot;. Nie uznaje sie w wierszach 1. i 2. odpowiedzi zbyt ogolnych - &quot;oporowa&quot;, &quot;szkieletowa&quot;. Nie uznaje sie w wierszu 3. wylacznie odpowiedzi &quot;wloknista&quot;, &quot;zbita&quot;, poniewaz te okreslenia pasuja zarowno do tkanek lacznych oporowych (tkanka chrzestna wloknista, tkanka kostna zbita), jak i do tkanki lacznej wlasciwej.</blockquote>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p>W tym zadaniu nie korzystamy z karty wzorów - to zadanie histologiczne. Brak konkretnego wzoru.</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd - pomylenie tkanki kostnej (B) z chrzęstną (C). Klucz: tkanka kostna ma KANAŁY HAVERSA (centralne otwory), chrzęstna ma CHONDROCYTY W LAKUNACH (komórki w jamkach).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Tkanka łączna właściwa zwarta (A) wygląda jak gęste <strong>pasma włókien równoległych</strong> (jak ścięgno). To różni ją od tkanki łącznej luźnej (też włókna, ale rzadziej rozmieszczone).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klucz wymaga określenia „WŁAŚCIWA” (lub równoważnik „łączna”) w wierszu 3. Sama nazwa „włóknista” lub „zbita” bez „właściwa” = 0 pkt dla tego wiersza.</blockquote>"}]}