{"id":"biologia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"biologia-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"9.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.\nStaw kolanowy to\nA.\nstaw prosty,\nponieważ\n1.\numożliwia ruch w jednej osi.\n2.\numożliwia ruch w kilku osiach.\nB.\nstaw złożony,\n3.\nstanowi połączenie więcej niż dwóch kości.","answer":"B3","answer_text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n4) objaśnia funkcjonowanie organizmu\nczłowieka […].\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n7) Poruszanie się. Zdający:\nj) rozpoznaje (na […] schemacie, rysunku)\nrodzaje połączeń kości i określa ich funkcje.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne dokończenie zdania.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nB3","solution":"— **B3**. Staw kolanowy to **staw złożony**, ponieważ łączy **więcej niż dwie kości**: kość udową, piszczelową i rzepkę (3 kości).","image":"img/biologia-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":"histologia, tkanki łączne, staw kolanowy, maź stawowa","page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"zadaniazmatur","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 9.2. (0-1)<br>Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.<br>Staw kolanowy to<br>A.<br>staw prosty,<br>ponieważ<br>1.<br>umożliwia ruch w jednej osi.<br>2.<br>umożliwia ruch w kilku osiach.<br>B.<br>staw złożony,<br>3.<br>stanowi połączenie więcej niż dwóch kości.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 9.2. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>I. Pogłębianie wiedzy z zakresu<br>różnorodności biologicznej oraz zjawisk<br>i procesów biologicznych zachodzących na<br>różnych poziomach organizacji życia.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>objaśnia funkcjonowanie organizmu</li></ol>\n<p>człowieka […].<br>XI. Funkcjonowanie zwierząt.</p>\n<ol><li>Porównanie poszczególnych czynności</li></ol>\n<p>życiowych zwierząt, z uwzględnieniem<br>struktur odpowiedzialnych za ich<br>przeprowadzanie.</p>\n<ol><li>Poruszanie się. Zdający:</li></ol>\n<p>j) rozpoznaje (na […] schemacie, rysunku)<br>rodzaje połączeń kości i określa ich funkcje.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne dokończenie zdania.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Rozwiązanie<br>B3</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>— <strong>B3</strong>. Staw kolanowy to <strong>staw złożony</strong>, ponieważ łączy <strong>więcej niż dwie kości</strong>: kość udową, piszczelową i rzepkę (3 kości).</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<p><strong>B3</strong> (staw złożony, stanowi połączenie więcej niż dwóch kości).</p>\n<h4>Sposób 1 - Klasyfikacja stawów wg liczby kości</h4>\n<p><strong>Krok 1: Definicje.</strong></p>\n<ul><li><strong>Staw prosty (articulatio simplex)</strong> = połączenie DWÓCH kości (np. staw barkowy, staw biodrowy)</li><li><strong>Staw złożony (articulatio composita)</strong> = połączenie TRZECH lub więcej kości (np. staw kolanowy, staw łokciowy)</li></ul>\n<p><strong>Krok 2: Ile kości ma staw kolanowy?</strong><br>Staw kolanowy łączy:</p>\n<ol><li><strong>Kość udową</strong> (femur)</li><li><strong>Kość piszczelową</strong> (tibia)</li><li><strong>Rzepkę</strong> (patella)</li></ol>\n<p>→ TRZY kości → staw <strong>ZŁOŻONY</strong> → odpowiedź <strong>B</strong>.</p>\n<p><strong>Krok 3: Dopasowanie uzasadnienia.</strong></p>\n<ul><li>1 - „w jednej osi” - to zasalniczo cecha stawu zawiasowego (jak staw kolanowy w pewnym sensie), ale TO NIE JEST DEFINICJA stawu złożonego</li><li>2 - „w kilku osiach” - to staw kulisty/wielonios, NIE złożony</li><li>3 - „połączenie więcej niż dwóch kości” - to DEFINICJA stawu złożonego ✓</li></ul>\n<p>→ Razem: <strong>B3</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - Klasyfikacja stawów wg ruchomości</h4>\n<p>Klasyfikacja stawów rozróżnia DWIE niezależne kategorie:</p>\n<ol><li><strong>Wg liczby kości:</strong> prosty (2 kości) vs złożony (3+ kości)</li><li><strong>Wg liczby osi ruchu:</strong> jednoosiowy (zawiasowy, np. międzypaliczkowy), dwuosiowy (eliptyczny, siodełkowy), wieloosiowy (kulisty)</li></ol>\n<p>Staw kolanowy jest:</p>\n<ul><li><strong>złożony</strong> (3 kości)</li><li><strong>dwuosiowy modyfikowany</strong> (zgięcie/wyprost + niewielka rotacja przy zgięciu)</li></ul>\n<p>Uzasadnienie 3 (więcej niż 2 kości) odnosi się do KATEGORII LICZBY KOŚCI (wybór B), nie ruchomości.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Zrodlo: oficjalne &quot;Zasady oceniania rozwiazan zadan&quot; CKE (egzamin maturalny z biologii, termin glowny 9 maja 2025, formy MBIP-R0).</blockquote>\n<blockquote>Zadanie 9.2. (0-1)<br>Zasady oceniania:<br>1 pkt - za poprawne dokonczenie zdania.<br>0 pkt - za odpowiedz niespelniajaca wymagan na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Rozwiazanie: B3</blockquote>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p>W tym zadaniu nie korzystamy z karty wzorów - to zadanie z anatomii układu kostnego. Brak konkretnego wzoru.</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd - wybór <strong>B2</strong> (kilka osi). Mylenie kategorii „złożony” (liczba kości) z „wieloosiowy” (ruchomość). To DWIE różne klasyfikacje!</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Staw kolanowy NIE jest wieloosiowy - głównie zgina/prostuje (1 oś), z niewielką rotacją przy zgięciu. Staw kulisty (np. barkowy) jest wieloosiowy. Ale to NIE pytanie tu.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Inny przykład stawu złożonego: staw łokciowy (3 kości - ramienna, łokciowa, promieniowa).</blockquote>"}]}