{"id":"biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-2)\nWyspę Man, należącą do archipelagu Wysp Brytyjskich, od około 300 lat zamieszkują koty\ndomowe (Felis catus) rasy Manx, których charakterystyczną cechą jest brak ogona albo\nbardzo silne jego skrócenie. Ta cecha powstała w wyniku mutacji i jest warunkowana przez\nautosomalny dominujący allel A, który w formie homozygotycznej jest przyczyną zamierania\nzarodków w łonie matki. Wśród osobników tej rasy można spotkać też koty o długim ogonie.\nTa cecha jest warunkowana przez allel a. U niektórych kotów Manx, poza skróconym\nogonem, mogą pojawiać się wady wrodzone związane z nieprawidłową budową rdzenia\nkręgowego, m.in. niedowład kończyn tylnych.\nNa podstawie: A. Czapla i in., Charakterystyka genów z motywem T odpowiedzialnych za krótkoogoniastość\ni bezogoniastość oraz ich rola u wybranych gatunków zwierząt, „Życie Weterynaryjne” 86(11), 2011.\nPodaj genotypy osobników rodzicielskich kotów rasy Manx, w wyniku krzyżowania\nktórych mogą powstać zarodki z mutacją warunkującą efekt letalny. Odpowiedź\nuzasadnij, zapisując odpowiednią krzyżówkę. Użyj oznaczeń alleli zapisanych\nw tekście.\nGenotypy osobników rodzicielskich:\nL.p.\nGenotyp osobnika\nrodzicielskiego\n1.\n2.\nKrzyżówka:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n14.1.\n14.2.\n15.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n2\nUzyskana liczba pkt\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n5. Genetyka mendlowska. Zdający:\n2) […] stosuje prawa Mendla;\n3) zapisuje i analizuje krzyżówki\njednogenowe […] (z dominacją zupełną […],\nposługując się szachownicą Punnetta).\nZasady oceniania\n2 pkt - za podanie prawidłowych genotypów obojga osobników rodzicielskich ORAZ\npoprawne wypełnienie szachownicy.\n1 pkt - za podanie prawidłowych genotypów obojga osobników rodzicielskich LUB poprawne\nwypełnienie szachownicy.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nGenotypy osobników rodzicielskich:\nL.p. Genotyp osobnika\nrodzicielskiego\n1.\nAa\n2.\nAa\nKrzyżówka:\n♀ / 1.\n♂ / 2.\nA\na\nA\nAA\nAa\na\nAa\naa","solution":null,"image":"img/biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 15. (0-2)
Wyspę Man, należącą do archipelagu Wysp Brytyjskich, od około 300 lat zamieszkują koty
domowe (Felis catus) rasy Manx, których charakterystyczną cechą jest brak ogona albo
bardzo silne jego skrócenie. Ta cecha powstała w wyniku mutacji i jest warunkowana przez
autosomalny dominujący allel A, który w formie homozygotycznej jest przyczyną zamierania
zarodków w łonie matki. Wśród osobników tej rasy można spotkać też koty o długim ogonie.
Ta cecha jest warunkowana przez allel a. U niektórych kotów Manx, poza skróconym
ogonem, mogą pojawiać się wady wrodzone związane z nieprawidłową budową rdzenia
kręgowego, m.in. niedowład kończyn tylnych.
Na podstawie: A. Czapla i in., Charakterystyka genów z motywem T odpowiedzialnych za krótkoogoniastość
i bezogoniastość oraz ich rola u wybranych gatunków zwierząt, „Życie Weterynaryjne” 86(11), 2011.
Podaj genotypy osobników rodzicielskich kotów rasy Manx, w wyniku krzyżowania
których mogą powstać zarodki z mutacją warunkującą efekt letalny. Odpowiedź
uzasadnij, zapisując odpowiednią krzyżówkę. Użyj oznaczeń alleli zapisanych
w tekście.
Genotypy osobników rodzicielskich:
L.p.
Genotyp osobnika
rodzicielskiego
1.
2.
Krzyżówka:
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
14.1.
14.2.
15.
Maks. liczba pkt
2
1
2
Uzyskana liczba pkt
EBIP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 15. (0-2)
Wymaganie ogólne
Wymagania szczegółowe
V. Rozumowanie i argumentacja.
Zdający […] wyjaśnia zależności
przyczynowo-skutkowe […].
VI. Genetyka i biotechnologia.

\n
  1. Genetyka mendlowska. Zdający:
  2. […] stosuje prawa Mendla;
  3. zapisuje i analizuje krzyżówki
\n

jednogenowe […] (z dominacją zupełną […],
posługując się szachownicą Punnetta).
Zasady oceniania
2 pkt - za podanie prawidłowych genotypów obojga osobników rodzicielskich ORAZ
poprawne wypełnienie szachownicy.
1 pkt - za podanie prawidłowych genotypów obojga osobników rodzicielskich LUB poprawne
wypełnienie szachownicy.
0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
Genotypy osobników rodzicielskich:
L.p. Genotyp osobnika
rodzicielskiego
1.
Aa
2.
Aa
Krzyżówka:
♀ / 1.
♂ / 2.
A
a
A
AA
Aa
a
Aa
aa

","solutions":[]}