{"id":"biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16","paper_id":"biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.\nW układzie ABO wyróżnia się cztery podstawowe fenotypy: A, B, AB i O, które są\nwarunkowane przez występowanie antygenów A i B. Antygen H jest strukturą prekursorową\nantygenów A i B, które powstają w wyniku przyłączania do antygenu H różnych reszt\ncukrowych: w antygenie A jest to N-acetylogalaktozamina, a w antygenie B - galaktoza.\nWytworzenie antygenu H jest warunkowane przez gen FUT1. Allel dominujący tego genu (H)\nodpowiada za wytworzenie antygenu H w błonie komórkowej erytrocytów. Allel recesywny\ntego genu (h) zawiera mutację prowadzącą do syntezy nieaktywnego enzymu, którego\naktywność jest konieczna do syntezy antygenu H.\nGen ABO warunkujący przekształcanie antygenu H do antygenu A lub B ma trzy allele:\nallel IA koduje transferazę A, warunkującą wytworzenie antygenu A\nallel IB koduje transferazę B, warunkującą wytwarzanie antygenu B\nrecesywny allel i, kodujący niefunkcjonalne białko, powstały w wyniku mutacji w allelu IA.\nGen FUT1 i gen ABO są położone na różnych chromosomach autosomalnych.\nW tabeli podano fragment sekwencji nukleotydowej w nici kodującej allelu IA oraz\nodpowiadający mu fragment allelu i powstałego w wyniku mutacji.\nAllel genu\nABO\nFragment DNA\nnici kodującej\nFragment łańcucha polipeptydowego\nkodowanego przez podany fragment\nDNA\nIA\nCTC GTG GTG ACC CCT T\nLeu - Val - Val - Thr - Pro\ni\nCTC GTG GT- ACC CCT T\nNa podstawie: M. Czerwiński i R. Kaczmarek, Genetyczne podstawy\nsyntezy cukrowych antygenów grupowych krwi, „Acta Haematologica Polonica” 44(3), 2013;\nV. Kumar i in., Robbins & Cotran Pathologic Basis of Disease, Nowy Jork 2020.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 16.<br>W układzie ABO wyróżnia się cztery podstawowe fenotypy: A, B, AB i O, które są<br>warunkowane przez występowanie antygenów A i B. Antygen H jest strukturą prekursorową<br>antygenów A i B, które powstają w wyniku przyłączania do antygenu H różnych reszt<br>cukrowych: w antygenie A jest to N-acetylogalaktozamina, a w antygenie B - galaktoza.<br>Wytworzenie antygenu H jest warunkowane przez gen FUT1. Allel dominujący tego genu (H)<br>odpowiada za wytworzenie antygenu H w błonie komórkowej erytrocytów. Allel recesywny<br>tego genu (h) zawiera mutację prowadzącą do syntezy nieaktywnego enzymu, którego<br>aktywność jest konieczna do syntezy antygenu H.<br>Gen ABO warunkujący przekształcanie antygenu H do antygenu A lub B ma trzy allele:<br>allel IA koduje transferazę A, warunkującą wytworzenie antygenu A<br>allel IB koduje transferazę B, warunkującą wytwarzanie antygenu B<br>recesywny allel i, kodujący niefunkcjonalne białko, powstały w wyniku mutacji w allelu IA.<br>Gen FUT1 i gen ABO są położone na różnych chromosomach autosomalnych.<br>W tabeli podano fragment sekwencji nukleotydowej w nici kodującej allelu IA oraz<br>odpowiadający mu fragment allelu i powstałego w wyniku mutacji.<br>Allel genu<br>ABO<br>Fragment DNA<br>nici kodującej<br>Fragment łańcucha polipeptydowego<br>kodowanego przez podany fragment<br>DNA<br>IA<br>CTC GTG GTG ACC CCT T<br>Leu - Val - Val - Thr - Pro<br>i<br>CTC GTG GT- ACC CCT T<br>Na podstawie: M. Czerwiński i R. Kaczmarek, Genetyczne podstawy<br>syntezy cukrowych antygenów grupowych krwi, „Acta Haematologica Polonica” 44(3), 2013;<br>V. Kumar i in., Robbins &amp; Cotran Pathologic Basis of Disease, Nowy Jork 2020.</p>","solutions":[]}