{"id":"biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19.1","paper_id":"biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego podczas reintrodukcji szpaka balijskiego powinny być uwalniane\nosobniki pochodzące nie tylko z lokalnych programów hodowlanych, lecz także\nz różnych ogrodów zoologicznych. W odpowiedzi uwzględnij genetykę populacji.\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia.\nZdający […] wskazuje źródła różnorodności\nbiologicznej i jej reprezentację na poziomie\ngenetycznym, gatunkowym […].\nVI. Postawa wobec przyrody i środowiska.\nZdający rozumie znaczenie ochrony\nprzyrody […].\nVIII. Różnorodność biologiczna Ziemi.\nZdający:\n1) wymienia główne czynniki geograficzne\nkształtujące różnorodność gatunkową […]\nZiemi […];\n6) uzasadnia konieczność stosowania\nochrony czynnej dla zachowania wybranych\ngatunków i ekosystemów.\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n6. Zmienność genetyczna. Zdający:\n1) określa źródła zmienności genetycznej\n([…] rekombinacja).\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające zwiększenie różnorodności genetycznej\nreintrodukowanej populacji i - w konsekwencji:\nograniczenie negatywnych skutków chowu wsobnego LUB\nograniczenie negatywnych skutków dryfu genetycznego, LUB\nzwiększenie możliwości adaptacyjnych do warunków środowiska, LUB\nzwiększenie szans na przeżycie populacji.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nTakie postępowanie zapewnia większą różnorodność genetyczną populacji i zmniejsza\nryzyko wystąpienia negatywnych skutków chowu wsobnego.\nDzięki ptakom pochodzącym z ogrodów zoologicznych odtwarzana lokalna populacja\nzyskuje nowe linie genetyczne, dzięki czemu maleje ryzyko ujawnienia się\nniekorzystnych recesywnych mutacji.\nWiększa pula genowa pozwoli uniknąć skutków dryfu genetycznego.\nNowe linie filogenetyczne, mające inne geny, zmniejszą ryzyko utrwalenia się w populacji\nniekorzystnych mutacji genetycznych.\nDzięki temu jest zapewniona większa różnorodność genetyczna reintrodukowanej\npopulacji, co zwiększa szanse na jej adaptację do środowiska.\nWiększa różnorodność genetyczna reintrodukowanej populacji zwiększa liczbę alleli\ngenów, z których może czerpać dobór naturalny.\nW populacjach o większej różnorodności genetycznej jest niższa śmiertelność osobnicza.\nDzięki temu reintrodukowana populacja będzie miała większą pulę genową, co się\nprzełoży na jej większe szanse przeżycia w wyniku większej odporności na infekcje.","solution":null,"image":"img/biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":30,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 19.1. (0-1)<br>Wyjaśnij, dlaczego podczas reintrodukcji szpaka balijskiego powinny być uwalniane<br>osobniki pochodzące nie tylko z lokalnych programów hodowlanych, lecz także<br>z różnych ogrodów zoologicznych. W odpowiedzi uwzględnij genetykę populacji.<br>EBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 19.1. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Poznanie świata organizmów na różnych<br>poziomach organizacji życia.<br>Zdający […] wskazuje źródła różnorodności<br>biologicznej i jej reprezentację na poziomie<br>genetycznym, gatunkowym […].<br>VI. Postawa wobec przyrody i środowiska.<br>Zdający rozumie znaczenie ochrony<br>przyrody […].<br>VIII. Różnorodność biologiczna Ziemi.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wymienia główne czynniki geograficzne</li></ol>\n<p>kształtujące różnorodność gatunkową […]<br>Ziemi […];</p>\n<ol><li>uzasadnia konieczność stosowania</li></ol>\n<p>ochrony czynnej dla zachowania wybranych<br>gatunków i ekosystemów.<br>VI. Genetyka i biotechnologia.</p>\n<ol><li>Zmienność genetyczna. Zdający:</li><li>określa źródła zmienności genetycznej</li></ol>\n<p>([…] rekombinacja).<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające zwiększenie różnorodności genetycznej<br>reintrodukowanej populacji i - w konsekwencji:<br>ograniczenie negatywnych skutków chowu wsobnego LUB<br>ograniczenie negatywnych skutków dryfu genetycznego, LUB<br>zwiększenie możliwości adaptacyjnych do warunków środowiska, LUB<br>zwiększenie szans na przeżycie populacji.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Takie postępowanie zapewnia większą różnorodność genetyczną populacji i zmniejsza<br>ryzyko wystąpienia negatywnych skutków chowu wsobnego.<br>Dzięki ptakom pochodzącym z ogrodów zoologicznych odtwarzana lokalna populacja<br>zyskuje nowe linie genetyczne, dzięki czemu maleje ryzyko ujawnienia się<br>niekorzystnych recesywnych mutacji.<br>Większa pula genowa pozwoli uniknąć skutków dryfu genetycznego.<br>Nowe linie filogenetyczne, mające inne geny, zmniejszą ryzyko utrwalenia się w populacji<br>niekorzystnych mutacji genetycznych.<br>Dzięki temu jest zapewniona większa różnorodność genetyczna reintrodukowanej<br>populacji, co zwiększa szanse na jej adaptację do środowiska.<br>Większa różnorodność genetyczna reintrodukowanej populacji zwiększa liczbę alleli<br>genów, z których może czerpać dobór naturalny.<br>W populacjach o większej różnorodności genetycznej jest niższa śmiertelność osobnicza.<br>Dzięki temu reintrodukowana populacja będzie miała większą pulę genową, co się<br>przełoży na jej większe szanse przeżycia w wyniku większej odporności na infekcje.</p>","solutions":[]}