{"id":"biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/4.3","paper_id":"biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"4.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.3. (0-1)\nPrzedstaw znaczenie zestawów kontrolnych 3. i 4. w interpretacji wyników\ndoświadczenia.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n4.1.\n4.2.\n4.3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Pogłębienie znajomości metodyki badań\nbiologicznych.\nZdający […] planuje, przeprowadza\ni dokumentuje obserwacje i doświadczenia\nbiologiczne […]; określa warunki\ndoświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną\ni badawczą, formułuje wnioski\nz przeprowadzonych obserwacji\ni doświadczeń.\nI. Budowa chemiczna organizmów.\n4. Białka. Zdający:\n7) określa właściwości fizyczne białek […].\nIII. Metabolizm.\n1. Enzymy. Zdający:\n3) […] określa czynniki warunkujące ich\naktywność (temperatura […]).\nZalecane doświadczenia, obserwacje\ni wycieczki. Zdający:\n1) planuje i przeprowadza doświadczenie:\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nb) pokazujące aktywność wybranego\nenzymu ([…] proteinazy z soku kiwi […]).\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne przedstawienie znaczenia zestawów kontrolnych 3. i 4. w interpretacji\nwyników doświadczenia, odnoszące się do wykluczenia wpływu innych czynników niż\naktywność aktynidazy (np. temperatury lub składu galaretki) na wyniki doświadczenia\n(stan galaretki).\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nDzięki próbom 3. i 4. wiadomo, że kolagen nie ulega spontanicznemu rozkładowi\nw badanych temperaturach.\nTe próby kontrolne upewniają nas, że upłynnienie galaretki jest spowodowane działaniem\naktynidazy, a nie - zachodzi spontanicznie w danych warunkach otoczenia.\nTe próby miały na celu sprawdzenie, czy kolagen jest trwały w badanym zakresie\ntemperatur.\nTe zestawy pozwalają sprawdzić, czy sama temperatura ma wpływ na wyniki\ndoświadczenia.\nGdyby galaretka upłynniła się w próbach kontrolnych 3. i 4., to wyniki uzyskane\nw próbach 1. i 2. byłyby niewiarygodne, bo kolagen ulegałby rozkładowi z innego powodu\nniż działanie aktynidazy.\nGdyby w próbach 3. i 4. doszło do upłynnienia galaretki, to mogłoby to oznaczać np. jej\nwadliwy skład i wtedy nie można byłoby wyciągnąć wniosku z wyników otrzymanych\nw próbach badawczych 1. i 2.\nUwaga:\nNie uznaje się odpowiedzi zbyt ogólnych, np. „Porównanie wyników doświadczenia\nz zestawów kontrolnych 3. i 4. z próbami badawczymi 1. i 2. pozwala na wyciągnięcie\nwniosków z doświadczenia”.","solution":null,"image":"img/biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-4.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 4.3. (0-1)<br>Przedstaw znaczenie zestawów kontrolnych 3. i 4. w interpretacji wyników<br>doświadczenia.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>4.1.<br>4.2.<br>4.3.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>EBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 4.3. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>III. Pogłębienie znajomości metodyki badań<br>biologicznych.<br>Zdający […] planuje, przeprowadza<br>i dokumentuje obserwacje i doświadczenia<br>biologiczne […]; określa warunki<br>doświadczenia, rozróżnia próbę kontrolną<br>i badawczą, formułuje wnioski<br>z przeprowadzonych obserwacji<br>i doświadczeń.<br>I. Budowa chemiczna organizmów.</p>\n<ol><li>Białka. Zdający:</li><li>określa właściwości fizyczne białek […].</li></ol>\n<p>III. Metabolizm.</p>\n<ol><li>Enzymy. Zdający:</li><li>[…] określa czynniki warunkujące ich</li></ol>\n<p>aktywność (temperatura […]).<br>Zalecane doświadczenia, obserwacje<br>i wycieczki. Zdający:</p>\n<ol><li>planuje i przeprowadza doświadczenie:</li></ol>\n<p>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>b) pokazujące aktywność wybranego<br>enzymu ([…] proteinazy z soku kiwi […]).<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne przedstawienie znaczenia zestawów kontrolnych 3. i 4. w interpretacji<br>wyników doświadczenia, odnoszące się do wykluczenia wpływu innych czynników niż<br>aktywność aktynidazy (np. temperatury lub składu galaretki) na wyniki doświadczenia<br>(stan galaretki).<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Dzięki próbom 3. i 4. wiadomo, że kolagen nie ulega spontanicznemu rozkładowi<br>w badanych temperaturach.<br>Te próby kontrolne upewniają nas, że upłynnienie galaretki jest spowodowane działaniem<br>aktynidazy, a nie - zachodzi spontanicznie w danych warunkach otoczenia.<br>Te próby miały na celu sprawdzenie, czy kolagen jest trwały w badanym zakresie<br>temperatur.<br>Te zestawy pozwalają sprawdzić, czy sama temperatura ma wpływ na wyniki<br>doświadczenia.<br>Gdyby galaretka upłynniła się w próbach kontrolnych 3. i 4., to wyniki uzyskane<br>w próbach 1. i 2. byłyby niewiarygodne, bo kolagen ulegałby rozkładowi z innego powodu<br>niż działanie aktynidazy.<br>Gdyby w próbach 3. i 4. doszło do upłynnienia galaretki, to mogłoby to oznaczać np. jej<br>wadliwy skład i wtedy nie można byłoby wyciągnąć wniosku z wyników otrzymanych<br>w próbach badawczych 1. i 2.<br>Uwaga:<br>Nie uznaje się odpowiedzi zbyt ogólnych, np. „Porównanie wyników doświadczenia<br>z zestawów kontrolnych 3. i 4. z próbami badawczymi 1. i 2. pozwala na wyciągnięcie<br>wniosków z doświadczenia”.</p>","solutions":[]}