{"id":"biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5.3","paper_id":"biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.3. (0-1)\nWykaż, że w trakcie życia raków musi dochodzić do ich linienia.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia.\nZdający opisuje […] organizmy, przedstawia\ni wyjaśnia procesy i zjawiska biologiczne\n[…].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n11. Zwierzęta bezkręgowe. Zdający:\n9) rozróżnia skorupiaki […] oraz porównuje\nśrodowiska życia, budowę i czynności\nżyciowe tych grup.\n13. Porównanie struktur zwierząt\nodpowiedzialnych za realizację różnych\nczynności życiowych. Zdający:\n2) opisuje różne rodzaje powłok ciała\nzwierząt.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wykazanie, że raki muszą linieć w trakcie życia, uwzględniające\nograniczenie - przez oskórek - wzrostu lub rozmnażania się.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nLinienie, czyli zrzucanie zewnętrznej, nierozciągliwej części powłoki ciała, jest konieczne,\naby osobnik mógł zwiększyć wymiary ciała.\nPancerz raków ogranicza wzrost osobnika, a ponieważ w początkowym okresie życia raki\nrosną najszybciej, to często przechodzą linienie.\nW trakcie życia raków musi dochodzić do linienia, ponieważ pancerz sam w sobie nie\nrośnie, a tym samym ogranicza dalszy wzrost.\nDzięki zrzuceniu chitynowego pancerza możliwy jest wzrost skokowy.\nDorosłe raki linieją raz w roku na jesieni, co umożliwia im wtedy rozmnażanie się.\nUwaga:\nNie uznaje się odpowiedzi, z których wynika, że linienie zachodzi w wyniku wzrostu, np.\n„Nierozciągliwy pancerz podczas wzrostu staje się za mały, dlatego konieczne jest linienie”.","solution":null,"image":"img/biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 5.3. (0-1)<br>Wykaż, że w trakcie życia raków musi dochodzić do ich linienia.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 5.3. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Poznanie świata organizmów na różnych<br>poziomach organizacji życia.<br>Zdający opisuje […] organizmy, przedstawia<br>i wyjaśnia procesy i zjawiska biologiczne<br>[…].<br>IV. Przegląd różnorodności organizmów.</p>\n<ol><li>Zwierzęta bezkręgowe. Zdający:</li><li>rozróżnia skorupiaki […] oraz porównuje</li></ol>\n<p>środowiska życia, budowę i czynności<br>życiowe tych grup.</p>\n<ol><li>Porównanie struktur zwierząt</li></ol>\n<p>odpowiedzialnych za realizację różnych<br>czynności życiowych. Zdający:</p>\n<ol><li>opisuje różne rodzaje powłok ciała</li></ol>\n<p>zwierząt.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne wykazanie, że raki muszą linieć w trakcie życia, uwzględniające<br>ograniczenie - przez oskórek - wzrostu lub rozmnażania się.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Linienie, czyli zrzucanie zewnętrznej, nierozciągliwej części powłoki ciała, jest konieczne,<br>aby osobnik mógł zwiększyć wymiary ciała.<br>Pancerz raków ogranicza wzrost osobnika, a ponieważ w początkowym okresie życia raki<br>rosną najszybciej, to często przechodzą linienie.<br>W trakcie życia raków musi dochodzić do linienia, ponieważ pancerz sam w sobie nie<br>rośnie, a tym samym ogranicza dalszy wzrost.<br>Dzięki zrzuceniu chitynowego pancerza możliwy jest wzrost skokowy.<br>Dorosłe raki linieją raz w roku na jesieni, co umożliwia im wtedy rozmnażanie się.<br>Uwaga:<br>Nie uznaje się odpowiedzi, z których wynika, że linienie zachodzi w wyniku wzrostu, np.<br>„Nierozciągliwy pancerz podczas wzrostu staje się za mały, dlatego konieczne jest linienie”.</p>","solutions":[]}