{"id":"biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5.4","paper_id":"biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5.4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.4. (0-1)\nRozstrzygnij, czy obydwa opisane powyżej gatunki raków - rak szlachetny i rak\npręgowaty - mogą służyć jako gatunki wskaźnikowe (bioindykatory) czystości wód.\nOdpowiedź uzasadnij. W uzasadnieniu uwzględnij środowisko życia obydwu\ngatunków.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n4.4.\n5.1.\n5.2.\n5.3.\n5.4.\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.4. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający […] formułuje i przedstawia opinie\nzwiązane z omawianymi zagadnieniami\nbiologicznymi, dobierając racjonalne\nargumenty […].\nVI. Postawa wobec przyrody i środowiska.\nVII. Ekologia.\n1. Nisza ekologiczna. Zdający:\n3) przedstawia rolę organizmów o wąskim\nzakresie tolerancji na czynniki środowiska\nw monitorowaniu jego zmian, zwłaszcza\npowodowanych przez działalność\nZdający rozumie znaczenie ochrony\nprzyrody i środowiska oraz zna i rozumie\nzasady zrównoważonego rozwoju […].\nczłowieka, podaje przykłady takich\norganizmów wskaźnikowych.\nZasady oceniania\n1 pkt - za rozstrzygnięcie, że obydwa gatunki nie mogą służyć jako gatunki wskaźnikowe,\nwraz z poprawnym uzasadnieniem, odnoszącym się do środowiska życia raka\nszlachetnego i raka pręgowatego pod względem czystości wód.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nRozstrzygnięcie: Nie mogą / Tylko rak szlachetny może być bioindykatorem.\nPrzykładowe uzasadnienia\nŚrodowiskiem życia raka szlachetnego są tylko wody czyste. Rak pręgowaty żyje\nzarówno w wodach czystych, jak i w zanieczyszczonych.\nRak szlachetny ma wąski zakres tolerancji i zamieszkuje tylko bardzo czyste wody, a rak\npręgowaty ma szeroki zakres tolerancji względem zawartości zanieczyszczeń\nw środowisku wodnym.\nRaki szlachetne nie występują w wodach zanieczyszczonych i wskazują na czystą wodę.\nRaki pręgowate występują w wodach o różnej jakości - zarówno w tych czystych, jak\ni w zanieczyszczonych. Dlatego ich obecność w zbiorniku wodnym nie wskazuje, jaki jest\nstan tych wód pod względem zanieczyszczenia.\nTylko pierwszy występuje tylko w czystych wodach, a ten drugi ma szeroki zakres\ntolerancji na jakość wody.\nPonieważ rak szlachetny jest stenobiontem w odniesieniu do czystości wody,\na pręgowaty - eurybiontem.\nUwaga:\nNie uznaje się odpowiedzi, w których opis nie jest przyporządkowany do odpowiedniego\ngatunku, np. „Te gatunki raków się różnią - występują albo tylko w wodach czystych, albo we\nwszystkich klasach czystości wód”.","solution":null,"image":"img/biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 5.4. (0-1)
Rozstrzygnij, czy obydwa opisane powyżej gatunki raków - rak szlachetny i rak
pręgowaty - mogą służyć jako gatunki wskaźnikowe (bioindykatory) czystości wód.
Odpowiedź uzasadnij. W uzasadnieniu uwzględnij środowisko życia obydwu
gatunków.
Rozstrzygnięcie:
Uzasadnienie:
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
4.4.
5.1.
5.2.
5.3.
5.4.
Maks. liczba pkt
2
1
1
1
1
Uzyskana liczba pkt
EBIP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 5.4. (0-1)
Wymagania ogólne
Wymaganie szczegółowe
V. Rozumowanie i argumentacja.
Zdający […] formułuje i przedstawia opinie
związane z omawianymi zagadnieniami
biologicznymi, dobierając racjonalne
argumenty […].
VI. Postawa wobec przyrody i środowiska.
VII. Ekologia.

\n
  1. Nisza ekologiczna. Zdający:
  2. przedstawia rolę organizmów o wąskim
\n

zakresie tolerancji na czynniki środowiska
w monitorowaniu jego zmian, zwłaszcza
powodowanych przez działalność
Zdający rozumie znaczenie ochrony
przyrody i środowiska oraz zna i rozumie
zasady zrównoważonego rozwoju […].
człowieka, podaje przykłady takich
organizmów wskaźnikowych.
Zasady oceniania
1 pkt - za rozstrzygnięcie, że obydwa gatunki nie mogą służyć jako gatunki wskaźnikowe,
wraz z poprawnym uzasadnieniem, odnoszącym się do środowiska życia raka
szlachetnego i raka pręgowatego pod względem czystości wód.
0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie: Nie mogą / Tylko rak szlachetny może być bioindykatorem.
Przykładowe uzasadnienia
Środowiskiem życia raka szlachetnego są tylko wody czyste. Rak pręgowaty żyje
zarówno w wodach czystych, jak i w zanieczyszczonych.
Rak szlachetny ma wąski zakres tolerancji i zamieszkuje tylko bardzo czyste wody, a rak
pręgowaty ma szeroki zakres tolerancji względem zawartości zanieczyszczeń
w środowisku wodnym.
Raki szlachetne nie występują w wodach zanieczyszczonych i wskazują na czystą wodę.
Raki pręgowate występują w wodach o różnej jakości - zarówno w tych czystych, jak
i w zanieczyszczonych. Dlatego ich obecność w zbiorniku wodnym nie wskazuje, jaki jest
stan tych wód pod względem zanieczyszczenia.
Tylko pierwszy występuje tylko w czystych wodach, a ten drugi ma szeroki zakres
tolerancji na jakość wody.
Ponieważ rak szlachetny jest stenobiontem w odniesieniu do czystości wody,
a pręgowaty - eurybiontem.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi, w których opis nie jest przyporządkowany do odpowiedniego
gatunku, np. „Te gatunki raków się różnią - występują albo tylko w wodach czystych, albo we
wszystkich klasach czystości wód”.

","solutions":[]}