{"id":"biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego tilapia nilowa musi pobierać jony Na+ i Cl- ze środowiska\nzewnętrznego. W odpowiedzi uwzględnij różnice między środowiskiem wewnętrznym\nryby a środowiskiem zewnętrznym.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nI. Budowa chemiczna organizmów.\n1. Zagadnienia ogólne. Zdający:\n4) wyjaśnia znaczenie wody dla\norganizmów, opierając się na jej\nwłaściwościach fizyczno-chemicznych.\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n13. Porównanie struktur zwierząt\nodpowiedzialnych za realizację różnych\nczynności życiowych. Zdający:\n14) wyjaśnia istotę procesu wydalania oraz\nwskazuje substancje, które są wydalane\nz organizmów różnych zwierząt,\nw powiązaniu ze środowiskiem ich życia.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie konieczności pobierania jonów Na+ i Cl- ze środowiska,\nuwzględniające mniejsze stężenie tych jonów w środowisku (środowisko\nhipotoniczne) życia względem płynów ustrojowych ryb, ORAZ wynikającą z tego\n1) dyfuzję jonów Na+ i Cl- do otaczającej wody (przez skrzela)\nLUB\n2) utratę Na+ i Cl- wraz z moczem, którego duże objętości wynikają z pozbywania\nsię nadmiaru wody osmotycznie napływającej do ciała ryby,\nco skutkuje potrzebą uzupełniania tych jonów.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nW wodach słodkich, które stanowią środowisko życia tilapii nilowej, jest mniejsze\nstężenie jonów Na+ i Cl- niż w płynach ustrojowych ryby, dlatego te jony dyfundują\nz ciała ryby do wody i ryby muszą odzyskiwać te jony z wody.\nW płynach ustrojowych ryb słodkowodnych jest większe stężenie jonów Na+ i Cl- niż\nw środowisku, dlatego do ciała tych ryb osmotycznie napływa woda, której nadmiaru ryby\npozbywają się wraz z moczem. Ponieważ ryba wydala duże objętości moczu, traci ona\nNa+ i Cl-, przez co musi uzupełniać niedobory tych jonów przez pobieranie ich ze\nśrodowiska.\nTilapia żyje w środowisku dla niej hipotonicznym i dlatego nie pije wody zawierającej\njony, a woda dyfunduje do jej ciała. Ta ryba musi drogą transportu aktywnego przez\nskrzela uzupełnić niedobór jonów traconych wraz z moczem.\nUwaga:\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do utraty jonów przez rybę na drodze osmozy,\nktóra dotyczy wyłącznie dyfuzji wody - rozpuszczalnika.\nNie uznaje się określenia utraty jonów przez rybę mianem „wypłukiwania”.","solution":null,"image":"img/biologia-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 7.1. (0-1)<br>Wyjaśnij, dlaczego tilapia nilowa musi pobierać jony Na+ i Cl- ze środowiska<br>zewnętrznego. W odpowiedzi uwzględnij różnice między środowiskiem wewnętrznym<br>ryby a środowiskiem zewnętrznym.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 7.1. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>V. Rozumowanie i argumentacja.<br>Zdający […] wyjaśnia zależności<br>przyczynowo-skutkowe […].<br>I. Budowa chemiczna organizmów.</p>\n<ol><li>Zagadnienia ogólne. Zdający:</li><li>wyjaśnia znaczenie wody dla</li></ol>\n<p>organizmów, opierając się na jej<br>właściwościach fizyczno-chemicznych.<br>IV. Przegląd różnorodności organizmów.</p>\n<ol><li>Porównanie struktur zwierząt</li></ol>\n<p>odpowiedzialnych za realizację różnych<br>czynności życiowych. Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia istotę procesu wydalania oraz</li></ol>\n<p>wskazuje substancje, które są wydalane<br>z organizmów różnych zwierząt,<br>w powiązaniu ze środowiskiem ich życia.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne wyjaśnienie konieczności pobierania jonów Na+ i Cl- ze środowiska,<br>uwzględniające mniejsze stężenie tych jonów w środowisku (środowisko<br>hipotoniczne) życia względem płynów ustrojowych ryb, ORAZ wynikającą z tego</p>\n<ol><li>dyfuzję jonów Na+ i Cl- do otaczającej wody (przez skrzela)</li></ol>\n<p>LUB</p>\n<ol><li>utratę Na+ i Cl- wraz z moczem, którego duże objętości wynikają z pozbywania</li></ol>\n<p>się nadmiaru wody osmotycznie napływającej do ciała ryby,<br>co skutkuje potrzebą uzupełniania tych jonów.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>W wodach słodkich, które stanowią środowisko życia tilapii nilowej, jest mniejsze<br>stężenie jonów Na+ i Cl- niż w płynach ustrojowych ryby, dlatego te jony dyfundują<br>z ciała ryby do wody i ryby muszą odzyskiwać te jony z wody.<br>W płynach ustrojowych ryb słodkowodnych jest większe stężenie jonów Na+ i Cl- niż<br>w środowisku, dlatego do ciała tych ryb osmotycznie napływa woda, której nadmiaru ryby<br>pozbywają się wraz z moczem. Ponieważ ryba wydala duże objętości moczu, traci ona<br>Na+ i Cl-, przez co musi uzupełniać niedobory tych jonów przez pobieranie ich ze<br>środowiska.<br>Tilapia żyje w środowisku dla niej hipotonicznym i dlatego nie pije wody zawierającej<br>jony, a woda dyfunduje do jej ciała. Ta ryba musi drogą transportu aktywnego przez<br>skrzela uzupełnić niedobór jonów traconych wraz z moczem.<br>Uwaga:<br>Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do utraty jonów przez rybę na drodze osmozy,<br>która dotyczy wyłącznie dyfuzji wody - rozpuszczalnika.<br>Nie uznaje się określenia utraty jonów przez rybę mianem „wypłukiwania”.</p>","solutions":[]}