{"id":"biologia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"biologia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWyjaśnij, w jaki sposób wytwarzanie ureazy przez bakterie H. pylori zapobiega\nniszczącemu działaniu pepsyny na ich komórki. W odpowiedzi uwzględnij odczyn\nnajbliższego otoczenia komórek tych bakterii.\n12.1.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n1) Odżywianie się. Zdający:\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n4) objaśnia funkcjonowanie organizmu\nczłowieka na różnych poziomach złożoności\ni w poszczególnych etapach ontogenezy.\ne) przedstawia rolę wydzielin gruczołów\ni komórek gruczołowych w obróbce\npokarmu.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do wpływu ureazy na (1) zwiększenie pH\nw najbliższym otoczeniu bakterii, a przez to - (2) na zmniejszenie aktywności\npepsyny w bezpośrednim kontakcie z komórką H. pylori i zahamowanie trawienia\nbiałek bakteryjnych przez ten enzym.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nUreaza powoduje neuturalizację silnie kwaśnego pH w bezpośrednim sąsiedztwie\nbakterii, co hamuje aktywność pepsyny i trawienie przez nią białek osłony komórkowej\nH. pylori.\nUreaza katalizuje reakcję, w której powstają jony hydroksylowe, co przyczynia się do\nwzrostu pH do wartości, w których pepsyna nie jest aktywna i nie trawi bakteryjnych\nbiałek peryplazmatycznych i cytoplazmatycznych.\nDziałanie ureazy jest przyczyną wzrostu pH w bezpośrednim sąsiedztwie komórki,\nco prowadzi do spadku aktywności pepsyny, a gdy pH osiąga wartość powyżej 6,5 - jej\naktywność ustaje. Dzięki temu pepsyna nie niszczy białkowych składników komórki i jej\notoczki.\nUwaga:\nDopuszcza się odpowiedzi odnoszące się do:\n- wzrostu pH w całym żołądku w wyniku działania ureazy (w rzeczywistości zmiana\nwywoływana przez ureazę ma charakter lokalny, ale bakteria doprowadza do wzrostu pH\nw całym żołądku przez ograniczenie wydzielania kwasu solnego)\n- uniemożliwienia przekształcenia się pepsynogenu do pepsyny (w rzeczywistości lokalne\nzmiany odczynu nie mają na to przekształcenie większego wpływu).","solution":null,"image":"img/biologia-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 12.1. (0-1)
Wyjaśnij, w jaki sposób wytwarzanie ureazy przez bakterie H. pylori zapobiega
niszczącemu działaniu pepsyny na ich komórki. W odpowiedzi uwzględnij odczyn
najbliższego otoczenia komórek tych bakterii.
12.1.
0-1
MBIP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 12.1. (0-1)
Wymaganie ogólne
Wymaganie szczegółowe
I. Pogłębianie wiedzy z zakresu
różnorodności biologicznej oraz zjawisk
i procesów biologicznych zachodzących na
różnych poziomach organizacji życia.
Zdający:
XI. Funkcjonowanie zwierząt.

\n
  1. Porównanie poszczególnych czynności
\n

życiowych zwierząt, z uwzględnieniem
struktur odpowiedzialnych za ich
przeprowadzanie.

\n
  1. Odżywianie się. Zdający:
\n

Zasady oceniania rozwiązań zadań

\n
  1. objaśnia funkcjonowanie organizmu
\n

człowieka na różnych poziomach złożoności
i w poszczególnych etapach ontogenezy.
e) przedstawia rolę wydzielin gruczołów
i komórek gruczołowych w obróbce
pokarmu.
Zasady oceniania
1 pkt - poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do wpływu ureazy na (1) zwiększenie pH
w najbliższym otoczeniu bakterii, a przez to - (2) na zmniejszenie aktywności
pepsyny w bezpośrednim kontakcie z komórką H. pylori i zahamowanie trawienia
białek bakteryjnych przez ten enzym.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
Ureaza powoduje neuturalizację silnie kwaśnego pH w bezpośrednim sąsiedztwie
bakterii, co hamuje aktywność pepsyny i trawienie przez nią białek osłony komórkowej
H. pylori.
Ureaza katalizuje reakcję, w której powstają jony hydroksylowe, co przyczynia się do
wzrostu pH do wartości, w których pepsyna nie jest aktywna i nie trawi bakteryjnych
białek peryplazmatycznych i cytoplazmatycznych.
Działanie ureazy jest przyczyną wzrostu pH w bezpośrednim sąsiedztwie komórki,
co prowadzi do spadku aktywności pepsyny, a gdy pH osiąga wartość powyżej 6,5 - jej
aktywność ustaje. Dzięki temu pepsyna nie niszczy białkowych składników komórki i jej
otoczki.
Uwaga:
Dopuszcza się odpowiedzi odnoszące się do:

\n\n

wywoływana przez ureazę ma charakter lokalny, ale bakteria doprowadza do wzrostu pH
w całym żołądku przez ograniczenie wydzielania kwasu solnego)

\n\n

zmiany odczynu nie mają na to przekształcenie większego wpływu).

","solutions":[]}