{"id":"biologia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"biologia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWyjaśnij, w jaki sposób wytwarzanie ureazy przez bakterie H. pylori zapobiega\nniszczącemu działaniu pepsyny na ich komórki. W odpowiedzi uwzględnij odczyn\nnajbliższego otoczenia komórek tych bakterii.\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia. Zdający […]\nprzedstawia i wyjaśnia procesy i zjawiska\nbiologiczne; przedstawia związki między\nstrukturą a funkcją na różnych poziomach\norganizacji życia […].\nII. Pogłębienie wiadomości dotyczących\nbudowy i funkcjonowania organizmu\nludzkiego. Zdający objaśnia funkcjonowanie\norganizmu ludzkiego […].\nIII. Metabolizm.\n1. Enzymy. Zdający:\n3) wyjaśnia, na czym polega swoistość\nenzymów; określa czynniki warunkujące ich\naktywność ([…] pH […]).\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n4. Układ pokarmowy i przebieg procesów\ntrawiennych. Zdający:\n1) omawia budowę poszczególnych\nelementów układu pokarmowego oraz\nprzedstawia związek pomiędzy budową\na pełnioną funkcją.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do wpływu ureazy na (1) zwiększenie pH\nw najbliższym otoczeniu bakterii, a przez to - (2) na zmniejszenie aktywności\npepsyny w bezpośrednim kontakcie z komórką H. pylori i zahamowanie trawienia\nbiałek bakteryjnych przez ten enzym.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nUreaza powoduje neuturalizację silnie kwaśnego pH w bezpośrednim sąsiedztwie\nbakterii, co hamuje aktywność pepsyny i trawienie przez nią białek osłony komórkowej\nH. pylori.\nUreaza katalizuje reakcję, w której powstają jony hydroksylowe, co przyczynia się do\nwzrostu pH do wartości, w których pepsyna nie jest aktywna i nie trawi bakteryjnych\nbiałek peryplazmatycznych i cytoplazmatycznych.\nDziałanie ureazy jest przyczyną wzrostu pH w bezpośrednim sąsiedztwie komórki,\nco prowadzi do spadku aktywności pepsyny, a gdy pH osiąga wartość powyżej 6,5 - jej\naktywność ustaje. Dzięki temu pepsyna nie niszczy białkowych składników komórki i jej\notoczki.\nUwaga:\nDopuszcza się odpowiedzi odnoszące się do:\n- wzrostu pH w całym żołądku w wyniku działania ureazy (w rzeczywistości zmiana\nwywoływana przez ureazę ma charakter lokalny, ale bakteria doprowadza do wzrostu pH\nw całym żołądku przez ograniczenie wydzielania kwasu solnego)\n- uniemożliwienia przekształcenia się pepsynogenu do pepsyny (w rzeczywistości lokalne\nzmiany odczynu nie mają na to przekształcenie większego wpływu).","solution":null,"image":"img/biologia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 12.1. (0-1)<br>Wyjaśnij, w jaki sposób wytwarzanie ureazy przez bakterie H. pylori zapobiega<br>niszczącemu działaniu pepsyny na ich komórki. W odpowiedzi uwzględnij odczyn<br>najbliższego otoczenia komórek tych bakterii.<br>EBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 12.1. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Poznanie świata organizmów na różnych<br>poziomach organizacji życia. Zdający […]<br>przedstawia i wyjaśnia procesy i zjawiska<br>biologiczne; przedstawia związki między<br>strukturą a funkcją na różnych poziomach<br>organizacji życia […].<br>II. Pogłębienie wiadomości dotyczących<br>budowy i funkcjonowania organizmu<br>ludzkiego. Zdający objaśnia funkcjonowanie<br>organizmu ludzkiego […].<br>III. Metabolizm.</p>\n<ol><li>Enzymy. Zdający:</li><li>wyjaśnia, na czym polega swoistość</li></ol>\n<p>enzymów; określa czynniki warunkujące ich<br>aktywność ([…] pH […]).<br>V. Budowa i funkcjonowanie organizmu<br>człowieka.</p>\n<ol><li>Układ pokarmowy i przebieg procesów</li></ol>\n<p>trawiennych. Zdający:</p>\n<ol><li>omawia budowę poszczególnych</li></ol>\n<p>elementów układu pokarmowego oraz<br>przedstawia związek pomiędzy budową<br>a pełnioną funkcją.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do wpływu ureazy na (1) zwiększenie pH<br>w najbliższym otoczeniu bakterii, a przez to - (2) na zmniejszenie aktywności<br>pepsyny w bezpośrednim kontakcie z komórką H. pylori i zahamowanie trawienia<br>białek bakteryjnych przez ten enzym.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Ureaza powoduje neuturalizację silnie kwaśnego pH w bezpośrednim sąsiedztwie<br>bakterii, co hamuje aktywność pepsyny i trawienie przez nią białek osłony komórkowej<br>H. pylori.<br>Ureaza katalizuje reakcję, w której powstają jony hydroksylowe, co przyczynia się do<br>wzrostu pH do wartości, w których pepsyna nie jest aktywna i nie trawi bakteryjnych<br>białek peryplazmatycznych i cytoplazmatycznych.<br>Działanie ureazy jest przyczyną wzrostu pH w bezpośrednim sąsiedztwie komórki,<br>co prowadzi do spadku aktywności pepsyny, a gdy pH osiąga wartość powyżej 6,5 - jej<br>aktywność ustaje. Dzięki temu pepsyna nie niszczy białkowych składników komórki i jej<br>otoczki.<br>Uwaga:<br>Dopuszcza się odpowiedzi odnoszące się do:</p>\n<ul><li>wzrostu pH w całym żołądku w wyniku działania ureazy (w rzeczywistości zmiana</li></ul>\n<p>wywoływana przez ureazę ma charakter lokalny, ale bakteria doprowadza do wzrostu pH<br>w całym żołądku przez ograniczenie wydzielania kwasu solnego)</p>\n<ul><li>uniemożliwienia przekształcenia się pepsynogenu do pepsyny (w rzeczywistości lokalne</li></ul>\n<p>zmiany odczynu nie mają na to przekształcenie większego wpływu).</p>","solutions":[]}