{"id":"biologia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/6","paper_id":"biologia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"6","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.\nLarwy motyla tantnisia krzyżowiaczka (Plutella xylostella) żerują na liściach kapusty\nbrukselskiej (Brassica oleracea var. gemmifera).\nKorzenie kapusty są pokarmem larw muchówki śmietki kapuścianej (Delia radicum). Samica\nśmietki składa około 100-150 jaj na hipokotylu lub w glebie. Po 5-10 dniach z jaj wylęgają\nsię larwy. Przez 2-30 dni larwy żyją wewnątrz korzeni, drążąc w nich korytarze. Po tym\nczasie przechodzą w stadium poczwarki, w którym pozostają przez 15-20 dni.\nBadacze postanowili sprawdzić hipotezę, że żerowanie tantnisia krzyżowiaczka na kapuście\njest przyczyną ograniczenia rozwoju śmietki kapuścianej poprzez uruchomienie\nmechanizmów obronnych rośliny. W tym celu przygotowano następującą próbę badawczą:\nI. Na najmłodszy w pełni rozwinięty liść trzytygodniowej kapusty brukselskiej wprowadzono\n10 larw tantnisia krzyżowiaczka. Ogonek tego liścia owinięto watą, aby zapobiec\nrozprzestrzenieniu się larw na inne liście.\nII. Po dwóch dniach dziesięć nowo wyklutych larw śmietki kapuścianej umieszczono\nbezpośrednio na hipokotylu rośliny.\nIII. Następnie po trzech dniach usunięto larwy tantnisia krzyżowiaczka.\nIV. Przez 35 kolejnych dni liczono pojawiające się dorosłe postaci śmietki kapuścianej.\nPróba kontrolna była taka sama jak próba badawcza - z tym wyjątkiem, że nie wprowadzono\nlarw motyla. Zastosowano kilkadziesiąt powtórzeń obu prób. W tabeli przedstawiono wyniki\neksperymentu.\nPróba kontrolna Próba badawcza\nOdsetek larw śmietki kapuścianej\nprzeobrażonych w imago\n79,8 %\n59,4 %\nNa podstawie: P.N. Karssemeijer i in., Leaf‑chewing Herbivores […], „Oecologia” 199, 2022.\ntantniś\nkrzyżowiaczek\nwata\nśmietka\nkapuściana\nI.\nII.\nIII.\nIV.\n2 dni\n3 dni\n35 dni\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6.<br>Larwy motyla tantnisia krzyżowiaczka (Plutella xylostella) żerują na liściach kapusty<br>brukselskiej (Brassica oleracea var. gemmifera).<br>Korzenie kapusty są pokarmem larw muchówki śmietki kapuścianej (Delia radicum). Samica<br>śmietki składa około 100-150 jaj na hipokotylu lub w glebie. Po 5-10 dniach z jaj wylęgają<br>się larwy. Przez 2-30 dni larwy żyją wewnątrz korzeni, drążąc w nich korytarze. Po tym<br>czasie przechodzą w stadium poczwarki, w którym pozostają przez 15-20 dni.<br>Badacze postanowili sprawdzić hipotezę, że żerowanie tantnisia krzyżowiaczka na kapuście<br>jest przyczyną ograniczenia rozwoju śmietki kapuścianej poprzez uruchomienie<br>mechanizmów obronnych rośliny. W tym celu przygotowano następującą próbę badawczą:<br>I. Na najmłodszy w pełni rozwinięty liść trzytygodniowej kapusty brukselskiej wprowadzono<br>10 larw tantnisia krzyżowiaczka. Ogonek tego liścia owinięto watą, aby zapobiec<br>rozprzestrzenieniu się larw na inne liście.<br>II. Po dwóch dniach dziesięć nowo wyklutych larw śmietki kapuścianej umieszczono<br>bezpośrednio na hipokotylu rośliny.<br>III. Następnie po trzech dniach usunięto larwy tantnisia krzyżowiaczka.<br>IV. Przez 35 kolejnych dni liczono pojawiające się dorosłe postaci śmietki kapuścianej.<br>Próba kontrolna była taka sama jak próba badawcza - z tym wyjątkiem, że nie wprowadzono<br>larw motyla. Zastosowano kilkadziesiąt powtórzeń obu prób. W tabeli przedstawiono wyniki<br>eksperymentu.<br>Próba kontrolna Próba badawcza<br>Odsetek larw śmietki kapuścianej<br>przeobrażonych w imago<br>79,8 %<br>59,4 %<br>Na podstawie: P.N. Karssemeijer i in., Leaf‑chewing Herbivores […], „Oecologia” 199, 2022.<br>tantniś<br>krzyżowiaczek<br>wata<br>śmietka<br>kapuściana<br>I.<br>II.<br>III.<br>IV.<br>2 dni<br>3 dni<br>35 dni<br>EBIP-R0_100</p>","solutions":[]}