{"id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nUwzględniając skład albuminy, wykaż, że strukturę III-rzędową tego białka stabilizuje\nmaksymalna możliwa do utworzenia liczba mostków disiarczkowych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWymagania określone w podstawie programowej1\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami, formułuje wnioski.\nI. Chemizm życia.\n2. Składniki organiczne. Zdający:\n2) […] opisuje strukturę I-, II-, III- i IV-\nrzędową białek […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wykazanie, że strukturę III-rzędową albuminy stabilizuje maksymalna\nmożliwa do utworzenia liczba mostków disiarczkowych (siedemnaście), odnoszące\nsię do 35 reszt cysteiny tworzących maksymalnie 17 par w cząsteczce.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nPonieważ reszt cysteiny w tym białku jest 35, a więc może być maksymalnie 17 par\ncystein, a mostki disiarczkowe powstają tylko pomiędzy parą takich reszt.\nW albuminie jest 17 mostków disiarczkowych, a każdy mostek disiarczkowy jest tworzony\nprzez dwie reszty cysteiny, których jest łącznie 35.\nJest ich maksymalnie 17, ponieważ 35 / 2 = 17,5, a więc jest tylko 17 pełnych par reszt\ncysteiny.\nPonieważ w tym białku występuje 17 par reszt cysteiny oraz jedna reszta cysteiny jest\nbez pary, a każda para tworzy jedno wiązanie disiarczkowe.\nPonieważ w tym białku występuje 17 cystyn i jedna reszta cysteiny bez pary.\nUwaga:\nUznaje się odpowiedzi odnoszące się do cystein zamiast do reszt cysteiny.\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do liczby reszt aminokwasów siarkowych,\nponieważ metionina to również aminokwas siarkowy.","solution":"Mostek disiarczkowy powstaje **między dwiema resztami cysteiny** — jeden mostek wymaga zawsze **pary** takich reszt. W albuminie jest **35 reszt cysteiny**, a więc: $$\\frac{35}{2} = 17{,}5 \\quad\\Rightarrow\\quad \\text{maksymalnie } \\mathbf{17} \\text{ pełnych par}$$ Z 35 reszt można utworzyć **co najwyżej 17 mostków**, a **jedna reszta cysteiny pozostaje bez pary**. Ponieważ w albuminie występuje dokładnie **17 mostków disiarczkowych**, jest to **maksymalna możliwa** ich liczba.","image":"img/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":"albumina, mostki disiarczkowe, cysteina, struktura III-rzedowa bialka, transport kwasow tluszczowych","page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 1.1. (0-1)<br>Uwzględniając skład albuminy, wykaż, że strukturę III-rzędową tego białka stabilizuje<br>maksymalna możliwa do utworzenia liczba mostków disiarczkowych.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 1.1. (0-1)<br>Wymagania określone w podstawie programowej1<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>IV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów<br>biologicznych. Zdający:</p>\n<ol><li>interpretuje informacje i wyjaśnia związki</li></ol>\n<p>przyczynowo-skutkowe między procesami<br>i zjawiskami, formułuje wnioski.<br>I. Chemizm życia.</p>\n<ol><li>Składniki organiczne. Zdający:</li><li>[…] opisuje strukturę I-, II-, III- i IV-</li></ol>\n<p>rzędową białek […].<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne wykazanie, że strukturę III-rzędową albuminy stabilizuje maksymalna<br>możliwa do utworzenia liczba mostków disiarczkowych (siedemnaście), odnoszące<br>się do 35 reszt cysteiny tworzących maksymalnie 17 par w cząsteczce.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Ponieważ reszt cysteiny w tym białku jest 35, a więc może być maksymalnie 17 par<br>cystein, a mostki disiarczkowe powstają tylko pomiędzy parą takich reszt.<br>W albuminie jest 17 mostków disiarczkowych, a każdy mostek disiarczkowy jest tworzony<br>przez dwie reszty cysteiny, których jest łącznie 35.<br>Jest ich maksymalnie 17, ponieważ 35 / 2 = 17,5, a więc jest tylko 17 pełnych par reszt<br>cysteiny.<br>Ponieważ w tym białku występuje 17 par reszt cysteiny oraz jedna reszta cysteiny jest<br>bez pary, a każda para tworzy jedno wiązanie disiarczkowe.<br>Ponieważ w tym białku występuje 17 cystyn i jedna reszta cysteiny bez pary.<br>Uwaga:<br>Uznaje się odpowiedzi odnoszące się do cystein zamiast do reszt cysteiny.<br>Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do liczby reszt aminokwasów siarkowych,<br>ponieważ metionina to również aminokwas siarkowy.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Mostek disiarczkowy powstaje <strong>między dwiema resztami cysteiny</strong> — jeden mostek wymaga zawsze <strong>pary</strong> takich reszt. W albuminie jest <strong>35 reszt cysteiny</strong>, a więc: $$\\frac{35}{2} = 17{,}5 \\quad\\Rightarrow\\quad \\text{maksymalnie } \\mathbf{17} \\text{ pełnych par}$$ Z 35 reszt można utworzyć <strong>co najwyżej 17 mostków</strong>, a <strong>jedna reszta cysteiny pozostaje bez pary</strong>. Ponieważ w albuminie występuje dokładnie <strong>17 mostków disiarczkowych</strong>, jest to <strong>maksymalna możliwa</strong> ich liczba.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: 35 reszt cysteiny tworzy maksymalnie 17 mostków disiarczkowych</h4>\n<p>Mostek disiarczkowy (-S-S-) powstaje pomiędzy <strong>dwiema</strong> resztami cysteiny (grupy -SH dwóch cystein utleniają się, tworząc wiązanie disiarczkowe).</p>\n<p>Z tabeli składu albuminy odczytujemy, że białko zawiera <strong>35 reszt cysteiny</strong>.</p>\n<p>Maksymalna liczba par, jakie można utworzyć z 35 reszt:<br>$$\\frac{35}{2} = 17{,}5$$</p>\n<p>Ponieważ do utworzenia jednego mostka potrzebne są dwie cysteiny, a liczba reszt jest nieparzysta, można utworzyć maksymalnie <strong>17 pełnych par</strong> (jedna reszta cysteiny pozostaje niesparowana).</p>\n<p>Zatem maksymalna możliwa liczba mostków disiarczkowych wynosi <strong>17</strong> - i dokładnie tyle mostków stabilizuje strukturę III-rzędową albuminy. Oznacza to, że strukturę tego białka stabilizuje <strong>maksymalna możliwa do utworzenia</strong> liczba mostków disiarczkowych.</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt: wykazanie, że strukturę III-rzędową albuminy stabilizuje maksymalna możliwa liczba mostków disiarczkowych (17), z odniesieniem do 35 reszt cysteiny tworzących maks. 17 par. Nie uznaje się odniesień do aminokwasów siarkowych ogólnie (metionina również jest siarkowa).</p>"}]}