Zadanie 1.2. (0-1)
Uzasadnij, że dzięki związaniu długołańcuchowych kwasów tłuszczowych przez
albuminę możliwy staje się transport tych kwasów we krwi. W odpowiedzi uwzględnij
rozpuszczalność albuminy oraz długołańcuchowych kwasów tłuszczowych w osoczu.
1.1.
0-1
1.2.
0-1
MBIP-R0_100
Zadanie 1.2. (0-1)
Wymaganie ogólne
Wymagania szczegółowe
IV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów
biologicznych. Zdający:
z omawianymi zagadnieniami biologicznymi.
I. Chemizm życia.
(albuminy […]) […];
\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy
programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia
(Dz.U. z 2024 r. poz. 1019).
Zasady oceniania
1 pkt - poprawne uzasadnienie, odnoszące się do słabej rozpuszczalności
długołańcuchowych kwasów tłuszczowych w osoczu krwi i dobrej rozpuszczalności
albuminy w osoczu krwi.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe nie rozpuszczają się dobrze w wodzie, która jest
głównym składnikiem osocza krwi. Albumina jest białkiem dobrze rozpuszczalnym
w wodzie, a więc po przyłączeniu kwasów tłuszczowych uczestniczy w ich transporcie we
krwi.
W przeciwieństwie do albuminy takie kwasy tłuszczowe słabo rozpuszczają się w osoczu
krwi i dlatego są transportowane dopiero po związaniu się z cząsteczkami albuminy.
Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe nie rozpuszczają się w płynach ustrojowych, dlatego
muszą się wiązać z cząsteczkami albuminy dobrze rozpuszczalnymi w osoczu.
Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe nie są rozpuszczalne w osoczu. Dzięki połączeniu
z rozpuszczalną w osoczu albuminą możliwy staje się ich transport, dlatego że powstały
kompleks jest rozpuszczalny.
Ponieważ albuminy to białka dobrze rozpuszczalne, a kwasy tłuszczowe to związki słabo
rozpuszczalne.
Albumina jest rozpuszczalna, a DKT - nie są.
Uwaga:
Uznaje się odpowiedzi odnoszące się do rozpuszczania się we krwi - zamiast w osoczu krwi.
Uznaje się odpowiedzi odnoszące się do całkowitej nierozpuszczalności długołańcuchowych
kwasów tłuszczowych w wodzie.
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do zmiany właściwości kwasów tłuszczowych
w wyniku ich związania z albuminą, np. „Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe stają się
rozpuszczalne w osoczu krwi po przyłączeniu się do albuminy”.
Dopuszcza się odpowiedzi odnoszące się do hydrofobowości lub niepolarności kwasów
tłuszczowych, np.:
DKT mają charakter hydrofobowy, więc bez związania z hydrofilową albuminą ich
transport we krwi nie byłby możliwy.
DKT mają charakter niepolarny, więc dopiero po związaniu się z polarną albuminą ich
transport we krwi staje się możliwy.
Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe mają charakter hydrofobowy (niepolarny) i są słabo rozpuszczalne w osoczu krwi, którego głównym składnikiem jest woda. Samodzielnie nie mogłyby więc być transportowane w krwiobiegu. Albumina jest natomiast białkiem dobrze rozpuszczalnym w osoczu. Po związaniu kwasów tłuszczowych powstaje kompleks rozpuszczalny w wodzie, który może swobodnie przemieszczać się z krwią do tkanek docelowych. Albumina pełni więc funkcję białka transportowego (nośnika) — udostępnia hydrofobowym cząsteczkom „rozpuszczalną w wodzie obudowę".
"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe mają długie, niepolarne (hydrofobowe) łańcuchy węglowodorowe, przez co są słabo rozpuszczalne w osoczu krwi (osocze to środowisko wodne). Samodzielnie nie mogłyby więc być transportowane we krwi.
\nAlbumina jest białkiem osocza dobrze rozpuszczalnym w tym środowisku.
\nPo związaniu długołańcuchowych kwasów tłuszczowych przez albuminę powstały kompleks albumina-KT jest rozpuszczalny w osoczu, dzięki czemu możliwy staje się transport tych kwasów wraz z krwią do miejsc ich wykorzystania.
\n1 pkt: uzasadnienie odnoszące się do słabej rozpuszczalności długołańcuchowych KT w osoczu i dobrej rozpuszczalności albuminy. Dopuszcza się hydrofobowość/niepolarność KT vs hydrofilowa/polarna albumina. Nie uznaje się odpowiedzi o zmianie właściwości KT po związaniu.
"}]}