{"id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"12.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nSformułuj wniosek dotyczący wpływu TMAO na strukturę przestrzenną CI2\npoddawanego działaniu mocznika o stężeniu 8 mol ∙ dm-3.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozwijanie myślenia naukowego;\ndoskonalenie umiejętności planowania\ni przeprowadzania obserwacji\ni doświadczeń oraz wnioskowania w oparciu\no wyniki badań. Zdający:\n5) […] formułuje wnioski.\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\nI. Chemizm życia.\n2. Składniki organiczne. Zdający:\n2) przedstawia wpływ czynników fizycznych\ni chemicznych na białko (zjawisko […]\ndenaturacji); […] przeprowadza obserwacje\nwpływu wybranych czynników fizycznych\ni chemicznych na białko.\n2) odczytuje, analizuje, interpretuje\ni przetwarza informacje tekstowe, graficzne,\nliczbowe.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne sformułowanie wniosku, uwzględniającego ograniczenie LUB zapobieganie\ndenaturacji CI2 wywołanej działaniem mocznika.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nTMAO chroni białko CI2 przed utratą odpowiedniej struktury przestrzennej spowodowaną\nobecnością mocznika o wysokim stężeniu.\nTMAO zapobiega denaturacji inhibitora chymotrypsyny 2 pod wpływem mocznika\no wysokim stężeniu.\nTMAO chroni inhibitor chymotrypsyny 2 przed zmianą struktury trzeciorzędowej.\nWpływ na to białko jest ochronny.\nWpływ jest ochronny.\nTMAO stabilizuje strukturę przestrzenną CI2.\nTMAO ogranicza wpływ mocznika na strukturę przestrzenną CI2.\nUwaga:\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do „renaturacji” białka CI2.\nUznaje się odpowiedzi typu:\nTMAO ma wpływ na utrzymanie struktury przestrzennej CI2.\nTMAO ma korzystny wpływ na strukturę przestrzenną CI2.\nTen związek ogranicza negatywny wpływ mocznika na kształt białka.","solution":"**Wniosek:** **TMAO chroni białko CI2 przed denaturacją wywołaną wysokim stężeniem mocznika** — stabilizuje jego strukturę przestrzenną. Świadczy o tym porównanie dwóch symulacji w tej samej temperaturze 60 °C: - **sam mocznik 8 mol·dm⁻³** → struktura **rozwinięta** (denaturacja), - **mocznik 8 mol·dm⁻³ + TMAO 4 mol·dm⁻³** → struktura **zachowana**. TMAO **znosi (kompensuje) destabilizujące działanie mocznika**.","image":"img/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":"denaturacja bialek, TMAO, mocznik, osmoregulacja ryb chrzestnoszkieletowych, adaptacje glebinowe","page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 12.2. (0-1)<br>Sformułuj wniosek dotyczący wpływu TMAO na strukturę przestrzenną CI2<br>poddawanego działaniu mocznika o stężeniu 8 mol ∙ dm-3.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 12.2. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Rozwijanie myślenia naukowego;<br>doskonalenie umiejętności planowania<br>i przeprowadzania obserwacji<br>i doświadczeń oraz wnioskowania w oparciu<br>o wyniki badań. Zdający:</p>\n<ol><li>[…] formułuje wnioski.</li></ol>\n<p>III. Posługiwanie się informacjami<br>pochodzącymi z analizy materiałów<br>źródłowych. Zdający:<br>I. Chemizm życia.</p>\n<ol><li>Składniki organiczne. Zdający:</li><li>przedstawia wpływ czynników fizycznych</li></ol>\n<p>i chemicznych na białko (zjawisko […]<br>denaturacji); […] przeprowadza obserwacje<br>wpływu wybranych czynników fizycznych<br>i chemicznych na białko.</p>\n<ol><li>odczytuje, analizuje, interpretuje</li></ol>\n<p>i przetwarza informacje tekstowe, graficzne,<br>liczbowe.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne sformułowanie wniosku, uwzględniającego ograniczenie LUB zapobieganie<br>denaturacji CI2 wywołanej działaniem mocznika.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>TMAO chroni białko CI2 przed utratą odpowiedniej struktury przestrzennej spowodowaną<br>obecnością mocznika o wysokim stężeniu.<br>TMAO zapobiega denaturacji inhibitora chymotrypsyny 2 pod wpływem mocznika<br>o wysokim stężeniu.<br>TMAO chroni inhibitor chymotrypsyny 2 przed zmianą struktury trzeciorzędowej.<br>Wpływ na to białko jest ochronny.<br>Wpływ jest ochronny.<br>TMAO stabilizuje strukturę przestrzenną CI2.<br>TMAO ogranicza wpływ mocznika na strukturę przestrzenną CI2.<br>Uwaga:<br>Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do „renaturacji” białka CI2.<br>Uznaje się odpowiedzi typu:<br>TMAO ma wpływ na utrzymanie struktury przestrzennej CI2.<br>TMAO ma korzystny wpływ na strukturę przestrzenną CI2.<br>Ten związek ogranicza negatywny wpływ mocznika na kształt białka.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p><strong>Wniosek:</strong> <strong>TMAO chroni białko CI2 przed denaturacją wywołaną wysokim stężeniem mocznika</strong> — stabilizuje jego strukturę przestrzenną. Świadczy o tym porównanie dwóch symulacji w tej samej temperaturze 60 °C: - <strong>sam mocznik 8 mol·dm⁻³</strong> → struktura <strong>rozwinięta</strong> (denaturacja), - <strong>mocznik 8 mol·dm⁻³ + TMAO 4 mol·dm⁻³</strong> → struktura <strong>zachowana</strong>. TMAO <strong>znosi (kompensuje) destabilizujące działanie mocznika</strong>.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: TMAO ogranicza/zapobiega denaturacji CI2 wywołanej mocznikiem, chroniąc strukturę przestrzenną białka</h4>\n<p>Z symulacji wynika, że:</p>\n<ul><li>sam mocznik (8 mol·dm⁻³, 60 °C) <strong>powoduje denaturację</strong> CI2;</li><li>gdy jednocześnie obecny jest TMAO (4 mol·dm⁻³, 8 mol·dm⁻³ mocznika, 60 °C), struktura CI2 <strong>pozostaje zachowana</strong> (zbliżona do natywnej).</li></ul>\n<p>Wniosek: <strong>TMAO ogranicza (zapobiega) denaturacji CI2 wywołanej mocznikiem</strong> o stężeniu 8 mol·dm⁻³ - działa <strong>ochronnie/stabilizująco</strong> na strukturę przestrzenną białka, przeciwdziałając destabilizującemu wpływowi mocznika.</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt: wniosek uwzględniający ograniczenie LUB zapobieganie denaturacji CI2 wywołanej mocznikiem. Nie uznaje się odpowiedzi o „renaturacji&quot;.</p>"}]}