{"id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy wyniki doświadczenia potwierdziły postawioną hipotezę. Wpisz\nodpowiedź wybraną spośród podanych w nawiasie. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc\nsię do wyników uzyskanych w próbie badawczej oraz w próbie kontrolnej.\nPotwierdzenie hipotezy (tak / nie):\nUzasadnienie:\n13.1.\n0-1\n13.2.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozwijanie myślenia naukowego;\ndoskonalenie umiejętności planowania\ni przeprowadzania obserwacji\ni doświadczeń oraz wnioskowania w oparciu\no wyniki badań. Zdający:\n3) […] analizuje i interpretuje wyniki badań\nw oparciu o proste analizy statystyczne;\n5) […] formułuje wnioski.\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n3) Wymiana gazowa i krążenie. Zdający:\nh) opisuje wymianę gazową […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna ocena prawdziwości hipotezy, wraz z poprawnym uzasadnieniem,\nodnoszącym się zarówno do zmniejszania się zawartości tlenu w bańce powietrza\nprzylegającej do głowy jaszczurki, jak i do stałej (w przybliżeniu) zawartości tlenu\nw bańce w próbie kontrolnej, wraz z logicznym powiązaniem wyników uzyskanych\nw obu próbach.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozstrzygnięcie\nPotwierdzenie hipotezy: tak\nPrzykładowe uzasadnienia\nJaszczurka Anolis aquaticus korzysta z tlenu znajdującego się w wydychanym powietrzu\nzgromadzonego w bańce powietrza, ponieważ zawartość tlenu w tej bańce się zmniejsza\n- co nie miało miejsca w próbie kontrolnej.\nOdnotowany brak zmniejszania się zawartości tlenu w bańce powietrza mechanicznie\nwytwarzanej pod wodą wskazuje, że zmniejszanie się pO2 w bańce znajdującej się na\ngłowie jaszczurki wynika z tego, że tlen z tej bańki jest pobierany przez jaszczurkę.\nSkoro w próbie kontrolnej pO2 minimalnie rosło, to spadek tego parametru w próbie\nbadawczej musiał wynikać z procesów fizjologicznych jaszczurki.","solution":"**Potwierdzenie hipotezy: tak.** **Uzasadnienie:** w **próbie badawczej** (wykres I) ciśnienie parcjalne tlenu w bańce na głowie jaszczurki **systematycznie malało** w czasie zanurzenia. W **próbie kontrolnej** (wykres II) $p\\text{O}_2$ w bańce wytworzonej mechanicznie **pozostawało w przybliżeniu stałe**. Skoro w obu próbach warunki fizyczne były identyczne, a tlen ubywał **tylko** tam, gdzie obecna była jaszczurka, jedynym wyjaśnieniem spadku jest **pobieranie tlenu z bańki przez zwierzę**. Potwierdza to hipotezę, że *A. aquaticus* korzysta z tlenu zawartego w wydychanym powietrzu.","image":"img/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":"proba kontrolna, metodologia badan, jaszczurki Anolis, oddychanie pod woda, cisnienie parcjalne tlenu","page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 13.2. (0-1)<br>Rozstrzygnij, czy wyniki doświadczenia potwierdziły postawioną hipotezę. Wpisz<br>odpowiedź wybraną spośród podanych w nawiasie. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc<br>się do wyników uzyskanych w próbie badawczej oraz w próbie kontrolnej.<br>Potwierdzenie hipotezy (tak / nie):<br>Uzasadnienie:<br>13.1.<br>0-1<br>13.2.<br>0-1<br>MBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 13.2. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Rozwijanie myślenia naukowego;<br>doskonalenie umiejętności planowania<br>i przeprowadzania obserwacji<br>i doświadczeń oraz wnioskowania w oparciu<br>o wyniki badań. Zdający:</p>\n<ol><li>[…] analizuje i interpretuje wyniki badań</li></ol>\n<p>w oparciu o proste analizy statystyczne;</p>\n<ol><li>[…] formułuje wnioski.</li></ol>\n<p>XI. Funkcjonowanie zwierząt.</p>\n<ol><li>Porównanie poszczególnych czynności</li></ol>\n<p>życiowych zwierząt, z uwzględnieniem<br>struktur odpowiedzialnych za ich<br>przeprowadzanie.</p>\n<ol><li>Wymiana gazowa i krążenie. Zdający:</li></ol>\n<p>h) opisuje wymianę gazową […].<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawna ocena prawdziwości hipotezy, wraz z poprawnym uzasadnieniem,<br>odnoszącym się zarówno do zmniejszania się zawartości tlenu w bańce powietrza<br>przylegającej do głowy jaszczurki, jak i do stałej (w przybliżeniu) zawartości tlenu<br>w bańce w próbie kontrolnej, wraz z logicznym powiązaniem wyników uzyskanych<br>w obu próbach.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Rozstrzygnięcie<br>Potwierdzenie hipotezy: tak<br>Przykładowe uzasadnienia<br>Jaszczurka Anolis aquaticus korzysta z tlenu znajdującego się w wydychanym powietrzu<br>zgromadzonego w bańce powietrza, ponieważ zawartość tlenu w tej bańce się zmniejsza</p>\n<ul><li>co nie miało miejsca w próbie kontrolnej.</li></ul>\n<p>Odnotowany brak zmniejszania się zawartości tlenu w bańce powietrza mechanicznie<br>wytwarzanej pod wodą wskazuje, że zmniejszanie się pO2 w bańce znajdującej się na<br>głowie jaszczurki wynika z tego, że tlen z tej bańki jest pobierany przez jaszczurkę.<br>Skoro w próbie kontrolnej pO2 minimalnie rosło, to spadek tego parametru w próbie<br>badawczej musiał wynikać z procesów fizjologicznych jaszczurki.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p><strong>Potwierdzenie hipotezy: tak.</strong> <strong>Uzasadnienie:</strong> w <strong>próbie badawczej</strong> (wykres I) ciśnienie parcjalne tlenu w bańce na głowie jaszczurki <strong>systematycznie malało</strong> w czasie zanurzenia. W <strong>próbie kontrolnej</strong> (wykres II) $p\\text{O}_2$ w bańce wytworzonej mechanicznie <strong>pozostawało w przybliżeniu stałe</strong>. Skoro w obu próbach warunki fizyczne były identyczne, a tlen ubywał <strong>tylko</strong> tam, gdzie obecna była jaszczurka, jedynym wyjaśnieniem spadku jest <strong>pobieranie tlenu z bańki przez zwierzę</strong>. Potwierdza to hipotezę, że <em>A. aquaticus</em> korzysta z tlenu zawartego w wydychanym powietrzu.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: tak, wyniki potwierdziły hipotezę</h4>\n<p><strong>Potwierdzenie hipotezy: tak.</strong></p>\n<p>Uzasadnienie (odniesienie do obu prób):</p>\n<ul><li>W <strong>próbie badawczej</strong> (bańka na głowie jaszczurki, wykres I) zawartość tlenu (pO₂) w bańce w czasie <strong>malała</strong> - co wskazuje, że tlen był pobierany (zużywany) przez jaszczurkę.</li><li>W <strong>próbie kontrolnej</strong> (bańka wytworzona strzykawką, wykres II) pO₂ pozostawało <strong>w przybliżeniu stałe</strong> - bez jaszczurki tlen nie ubywał w istotnym stopniu.</li></ul>\n<p>Porównanie obu wyników pokazuje, że spadek tlenu w próbie badawczej <strong>wynikał z procesów fizjologicznych jaszczurki</strong> (korzystania z tlenu zawartego w wydychanym powietrzu w bańce), a nie z innych czynników. To potwierdza postawioną hipotezę.</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt: ocena „tak&quot; + uzasadnienie odnoszące się zarówno do zmniejszania się zawartości tlenu w próbie badawczej, jak i do stałej zawartości w próbie kontrolnej, z logicznym powiązaniem obu wyników.</p>"}]}