{"id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/15.1","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"15.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego dodatni wynik badania na obecność przeciwciał anty-HCV we krwi\ndorosłej osoby nie przesądza o obecności wirusa we krwi w chwili badania.\n14.5.\n0-1\n15.1.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów\nbiologicznych. Zdający:\n1) interpretuje informacje i wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe między procesami\ni zjawiskami, formułuje wnioski.\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n4) objaśnia funkcjonowanie organizmu\nczłowieka na różnych poziomach złożoności\ni w poszczególnych etapach ontogenezy.\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n2) Odporność. Zdający:\nb) opisuje sposoby nabywania odporności\nswoistej (czynny i bierny).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do zakończonej skutecznej odpowiedzi\nimmunologicznej.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nPrzez limfocyty B pamięci są wytwarzane przeciwciała po zakończonej odpowiedzi\nimmunologicznej, podczas której wirusy zostały zwalczone.\nHCV może nie być we krwi, ponieważ został on wyeliminowany przez układ\nodpornościowy, jednak wciąż obecne są przeciwciała anty-HCV, które długo utrzymują\nsię we krwi.\nLimfocyty B, wytwarzające przeciwciała, są długowieczne, więc pomimo samoistnego\nwyzdrowienia wytworzone wcześniej przeciwciała są obecne we krwi.\nPrawdopodobnie w przebiegu WZW typu C doszło do wytworzenia specyficznych\nprzeciwciał. Choroba została zwalczona, lecz przeciwciała nadal są w organizmie.\nNastąpił wcześniejszy kontakt z wirusem bez wystąpienia choroby.","solution":"Obecność przeciwciał anty-HCV świadczy o tym, że organizm **kiedyś zetknął się z wirusem** i wytworzył przeciw niemu odpowiedź immunologiczną — ale **nie o tym, że wirus jest obecny obecnie**. U części zakażonych dochodzi do **samoistnej eliminacji HCV** (spontanicznego wyzdrowienia). Po zakończonej, skutecznej odpowiedzi immunologicznej **wirusa już nie ma**, natomiast wytworzone wcześniej **przeciwciała utrzymują się we krwi bardzo długo** — są produkowane przez długowieczne **komórki plazmatyczne** i limfocyty B pamięci. Dodatni wynik testu na przeciwciała oznacza więc jedynie **przebyty kontakt z wirusem**. Aby stwierdzić **aktywne zakażenie**, trzeba wykryć sam **materiał genetyczny wirusa** (RNA HCV) metodą molekularną.","image":"img/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-15.1.webp","solution_image":null,"topics":"HCV, WZW typu C, przeciwciala, odwrotna transkryptaza, PCR, diagnostyka molekularna","page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 15.1. (0-1)<br>Wyjaśnij, dlaczego dodatni wynik badania na obecność przeciwciał anty-HCV we krwi<br>dorosłej osoby nie przesądza o obecności wirusa we krwi w chwili badania.<br>14.5.<br>0-1<br>15.1.<br>0-1<br>MBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 15.1. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>IV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów<br>biologicznych. Zdający:</p>\n<ol><li>interpretuje informacje i wyjaśnia związki</li></ol>\n<p>przyczynowo-skutkowe między procesami<br>i zjawiskami, formułuje wnioski.<br>I. Pogłębianie wiedzy z zakresu<br>różnorodności biologicznej oraz zjawisk<br>i procesów biologicznych zachodzących na<br>różnych poziomach organizacji życia.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>objaśnia funkcjonowanie organizmu</li></ol>\n<p>człowieka na różnych poziomach złożoności<br>i w poszczególnych etapach ontogenezy.<br>XI. Funkcjonowanie zwierząt.</p>\n<ol><li>Porównanie poszczególnych czynności</li></ol>\n<p>życiowych zwierząt, z uwzględnieniem<br>struktur odpowiedzialnych za ich<br>przeprowadzanie.</p>\n<ol><li>Odporność. Zdający:</li></ol>\n<p>b) opisuje sposoby nabywania odporności<br>swoistej (czynny i bierny).<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do zakończonej skutecznej odpowiedzi<br>immunologicznej.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Przez limfocyty B pamięci są wytwarzane przeciwciała po zakończonej odpowiedzi<br>immunologicznej, podczas której wirusy zostały zwalczone.<br>HCV może nie być we krwi, ponieważ został on wyeliminowany przez układ<br>odpornościowy, jednak wciąż obecne są przeciwciała anty-HCV, które długo utrzymują<br>się we krwi.<br>Limfocyty B, wytwarzające przeciwciała, są długowieczne, więc pomimo samoistnego<br>wyzdrowienia wytworzone wcześniej przeciwciała są obecne we krwi.<br>Prawdopodobnie w przebiegu WZW typu C doszło do wytworzenia specyficznych<br>przeciwciał. Choroba została zwalczona, lecz przeciwciała nadal są w organizmie.<br>Nastąpił wcześniejszy kontakt z wirusem bez wystąpienia choroby.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Obecność przeciwciał anty-HCV świadczy o tym, że organizm <strong>kiedyś zetknął się z wirusem</strong> i wytworzył przeciw niemu odpowiedź immunologiczną — ale <strong>nie o tym, że wirus jest obecny obecnie</strong>. U części zakażonych dochodzi do <strong>samoistnej eliminacji HCV</strong> (spontanicznego wyzdrowienia). Po zakończonej, skutecznej odpowiedzi immunologicznej <strong>wirusa już nie ma</strong>, natomiast wytworzone wcześniej <strong>przeciwciała utrzymują się we krwi bardzo długo</strong> — są produkowane przez długowieczne <strong>komórki plazmatyczne</strong> i limfocyty B pamięci. Dodatni wynik testu na przeciwciała oznacza więc jedynie <strong>przebyty kontakt z wirusem</strong>. Aby stwierdzić <strong>aktywne zakażenie</strong>, trzeba wykryć sam <strong>materiał genetyczny wirusa</strong> (RNA HCV) metodą molekularną.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: przeciwciała anty-HCV utrzymują się we krwi także po skutecznej eliminacji wirusa</h4>\n<p>Obecność <strong>przeciwciał anty-HCV</strong> świadczy o tym, że układ odpornościowy zetknął się z wirusem HCV i wytworzył przeciw niemu odpowiedź. Nie oznacza to jednak automatycznie obecności wirusa w chwili badania.</p>\n<p>Zgodnie z informacją, w części przypadków dochodzi do <strong>samoistnej eliminacji HCV</strong> (spontanicznego wyzdrowienia). Po takiej <strong>zakończonej, skutecznej odpowiedzi immunologicznej</strong> wirus zostaje usunięty z organizmu, ale <strong>przeciwciała anty-HCV utrzymują się we krwi jeszcze długo</strong> po tym fakcie.</p>\n<p>Dlatego dodatni wynik testu na przeciwciała może wskazywać zarówno na aktywne zakażenie, jak i na <strong>przebyte i pokonane</strong> zakażenie - nie przesądza więc o obecności wirusa w chwili badania. (Do potwierdzenia aktywnego zakażenia potrzebne jest wykrycie samego genomu wirusa, np. metodą PCR.)</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt: wyjaśnienie odnoszące się do zakończonej skutecznej odpowiedzi immunologicznej (wirus zwalczony, przeciwciała nadal obecne).</p>"}]}